Στις Μονές και τα καλντερίμια του Άνω Μεραμπέλλου

Πεζοπορία- Διαμαρτυρία για την εγκατάσταση ΒΑΠΕ στην περιοχή

Την Κυριακή 11 Οκτωβρίου ο Ορειβατικός Σύλλογος Αγίου Νικολάου ανταποκρίθηκε στο κάλεσμα του Ε.Ο.Σ. Λασιθίου να συν-περπατήσουμε στα όμορφα καλντερίμια του κάμπου της Φουρνής στο Άνω Μεραμπέλλο, χώρο που αποπνέει θρησκευτική ευλάβεια λόγω των πολλών εντυπωσιακών παλιών μοναστηριών της περιοχής και στον οποίο υπάρχει σχεδιασμός να αναπτυχθούν γιγάντιες ανεμογεννήτριες!

Στη Μονή Αρετίου, τερματισμό της πεζοπορίας, οι σημερινοί πεζοπόροι με τις σημαίες των δύο συλλόγων

Η πεζοπορία μας ξεκίνησε λίγο πιο έξω απ’ το Καστέλλι Φουρνής, όπου μαζεύτηκαν καμιά τριανταριά νοματαίοι, μέλη και φίλοι των δυο συλλόγων κι αφού πρώτα μεταφέραμε αυτοκίνητα στην άλλη άκρη της διαδρομής, που δεν ήταν κυκλική, αρχίσαμε οργανωμένα την πεζοπορία.

Ο εύφορος κάμπος της Φουρνής

Ωραία καλλιτεχνική φωτογραφία του Γιάννη με παλιό ανεμόμυλο στο σημείο έναρξης κοντά στο Καστέλλι 

Φωτογραφία της Μόνικας απ' το ίδιο σημείο. 

Το «Άγιο Όρος» της Κρήτης

Περπατώντας στον εύφορο κάμπο της Φουρνής, περιοχής με μεγάλη ακμή στα τέλη της Ενετοκρατίας, καθώς τότε αποτελούσε διοικητικό και οικονομικό κέντρο,  περνάμε με τη σειρά από τους παρακάτω θρησκευτικούς χώρους, για τους οποίους η περιοχή ονομάζεται και «Άγιο Όρος της Κρήτης»:

Πρώτα-πρώτα από τη Μονή Μεταμορφώσεως του Σωτήρος στην Κέραμο της Φουρνής, χτισμένη σε ειδυλλιακό περιβάλλον ανάμεσα σε πεύκα και κυπαρίσσια, με περίφραξη, για να προστατεύεται από τα ζώα. Η εκκλησία χρονολογείται από το 1.644 μ.Χ. και φέρει παλιό οχυρωματικό τείχος τριγύρω. Στη συνέχεια επισκεπτόμαστε την Ιερά Μονή Παναγίας της Κεραπολίτισσας, όπου εκτός της εκκλησίας διασώζονται κι άλλοι βοηθητικοί χώροι, αλλά και το -αναστηλωμένο σήμερα- Δημοτικό Σχολείο που χρονολογείται απ’ τα τέλη της Τουρκοκρατίας και θεωρείται ένα από τα παλιότερα στην Κρήτη. Μετά θα κατευθυνθούμε προς τον σχεδόν εγκαταλελειμμένο οικισμό Συμέρσο  με σκοπό να επισκεφτούμε τον ιερό ναό του Αγίου Αντωνίου κοντά σε αυτόν (παλιότερα αντρική Μονή) και το ξωκλήσι της Αγίας Βαρβάρας (παλιότερα γυναικεία Μονή) και τα δύο του 16^ου αιώνα. 

Στη συνέχεια περνάμε από το χωριό Καρύδι Νεάπολης, το οποίο λόγω της ημέρας έχει κάποια κινητικότητα. Χαιρετάμε τις οικογενειακές παρέες που περιμένουν να μαζευτούν γύρω απ’ το κυριακάτικο φαγητό και συνεχίζουμε για τις πιο γνωστές Μονές της περιοχής. Πρώτα απ’ όλα αυτήν του Τιμίου Σταυρού Καρδαμούτσας (μοναστηριακό συγκρότημα με διάφορες οικοδομικές φάσεις από τον 15^ο ως τον 18^ο αιώνα), το οποίο δυστυχώς βρήκαμε κλειστό, ωστόσο το έχουμε επισκεφθεί πολλές φορές στο παρελθόν κατόπιν συνεννόησης με τον ιερέα. Και τέλος θα τερματίσουμε στην Ιερά Μονή Αρετίου, που έχει αναστηλωθεί και σήμερα λειτουργεί κανονικά, ενώ ο περιφραγμένος χώρος της είναι πολύ προσεγμένος, νοικοκυρεμένος και τακτικός. Εδώ έχουμε αφήσει και τα αυτοκίνητά μας κι έτσι μετά την φωτογράφισή μας θα αποχωρήσουμε άλλοι για τις εργασίες τους κι άλλοι για μια μπυρίτσα ως είθισται!

Μονή Κεράμου, αφιερωμένη στη Μεταμόρφωση του Τιμίου Σταυρού. 

Η Μονή Μεταμορφώσεως του Σωτήρος στον Κέραμο Φουρνής είναι κτισμένη μέσα σε ένα όμορφο αλσύλλιο από κυπαρίσσια και πεύκα σε μια κατά τα άλλα ξηρή περιοχή. Σήμερα το μοναστήρι δεν κατοικείται και το μεγαλύτερο μέρος των κτισμάτων του έχουν ερημώσει. Το μοναστήρι ήταν μεγάλο και τα κτίρια του ήταν διώροφα και ψηλοτάβανα, ενώ περιτριγυριζόταν από οχυρωματικό τείχος.

Η ναός του Αφέντη Χριστού σώζεται σε καλή κατάσταση και εορτάζει στις 6 Αυγούστου. Στην είσοδο του υπάρχει επιγραφή με τη χρονολογία 1644, ενώ αξιόλογο είναι το ξυλόγλυπτο τέμπλο του 17ου αιώνα. Στο τέμπλο απεικονίζονται ο Αδάμ και η Εύα δίπλα στο δέντρο της γνώσης και κατά τη στιγμή που διώκονται από τον Παράδεισο. (πληροφορίες Cretan beaches)

H ανδρική μονή της Παναγίας Κεραπολίτισσας ή Καρδιώτισσας, βρίσκεται περίπου 7χλμ βόρεια της Νεάπολης και σήμερα λειτουργεί μόνο ο ναός της. Μέσα σε περιμετρικό τείχος, βρίσκονται τα ερείπια Ενετικών κελιών, δεξαμενών αλλά και του αναστηλωμένου δημοτικού σχολείου, το οποίο έγινε διάσημο το τέλος της Τουρκοκρατίας και θεωρείται από τα παλιότερα σχολεία της Κρήτης. 

Ανασύνταξη της ομάδας στο προαύλιο της Ιεράς Μονής Κεραπολίτισσας

Το εγκαταλειμένο σήμερα μοναστήρι της Αγίας Βαρβάρας. Πρόκειται για γυναικείο μοναστηριακό συγκρότημα του 16ου αιώνα, από το οποίο διατηρείται ο μονόχωρος καμαροσκέπαστος ναός και ελάχιστα κτίρια περιμετρικά. (πληροφορίες Cretan beaches) 

Στον προαύλιο χώρο της Αγίας Βαρβάρας

Προς Ιερά Μονή Αγίου Αντωνίου στο Συμέρσο

Ο ναός του Αγίου Αντωνίου είναι μονόχωρος καμαροσκέπαστος και έχει νότια είσοδο με απλό ημικυκλικό ανακουφιστικό τόξο. Στη δυτική πλευρά του έχει προστεθεί χαμηλότερος νάρθηκας, ο οποίος επικοινωνεί με τον κυρίως ναό μέσω τοξωτού ανοίγματος. Γύρω από το καθολικό και προς όλες τις κατευθύνσεις αναπτύσσεται το εγκαταλελειμμένο σήμερα, μοναστηριακό συγκρότημα.(πληροφορίες Cretan beaches)

Καρύδι, παραδοσιακός οικισμός  με υψόμετρο 880 μέτρα με 88 κατοίκους, 12 χλμ από Νεάπολη

Πλησιάζοντας στη Μονή Αρετίου

Μονή Αρετίου, η πιο εντυπωσιακή απ' όλες, εν ενεργεία κι εξαιρετικά φροντισμένη, εξάλλου φτάνει δρόμος ως εδώ. Φρουριακού τύπου όπως και οι προηγούμενες

Ο κάμπος της Φουρνής

Πέρα από τα θρησκευτικά μνημεία, η περιοχή του κάμπου της Φουρνής είναι ένας χώρος εξαιρετικός για περπάτημα, καθώς δεν έχει μεγάλες υψομετρικές, διαθέτει ως επί το πλείστον καλοδιατηρημένα καλντερίμια και οι διαδρομές είναι σηματοδοτημένες ευκρινώς από τη Δ.Α.Ε.Α.Ν. και τον Γιώργο Ανδρουλάκη –ο οποίος μας έκανε σήμερα την τιμή να περπατήσει μαζί μας. Εκτός απ’ τα μνημειακά καλντερίμια, άλλο χαρακτηριστικό του Άνω Μεραμπέλλου είναι οι μεγάλες δεξαμενές είτε κυκλικές είτε ορθογώνιες: σε μια περιοχή κυρίως ξερική η συλλογή νερού της βροχής αποτελούσε ανάγκη επιβίωσης! 

Όλος σχεδόν ο κάμπος είναι φυτεμένος με ελιές, φορτωμένες φέτος, ενώ κι ο κτηνοτροφικός παράγοντας δίνει δυναμικό παρόν και δεν ήταν λίγες οι βουκολικές σκηνές που απολαύσαμε σήμερα. Προς μεγάλη μας έκπληξη, εξαιτίας των τελευταίων βροχοπτώσεων, είχαν ξεμυτίσει και τα πρώτα βρώσιμα χόρτα, καθώς και κάποια μανιταράκια, ενώ και οι χοχλιοί στους θάμνους κάνανε αισθητή την παρουσία τους. Από λουλουδάκια τώρα πλήθος οι ασκελετούρες (φυτό, που η παράδοση θέλει να είναι δείκτης του επερχόμενου χειμώνα), αλλά και τα μικροσκοπικά μοβ prospero autumnale, που όπως δηλώνει το όνομά τους είναι άνθη της εποχής. Τα ξερόχορτα και οι αγκάθες στραφτάλιζαν στο δυνατό φως του ήλιου –ήταν πολύ ζεστή μέρα σήμερα, καθώς επικρατούσε πλήρης άπνοια!

Πολύ καλή σηματοδότηση των μονοπατιών του κάμπου από ΔΑΕΑΝ και Γιώργο Ανδρουλάκη

Έντονο το κτηνοτροφικό στοιχείο σήμερα στο Άνω Μεραμπέλλο. Πολλά τα μαντριά, πολλές κι οι μητέρες με τα μικρά τους!

Με τις συνήθεις ..εικόνες!

Το Άνω Μεραμπέλλο είναι γνωστό για τα όμορφα -μερικές φορές με υπερυψωμένα τοιχία- καλντερίμια του

Και τις μνημειακού χαρακτήρα στέρνες του

Με τις βροχές βγήκαν τα πρώτα μανιτάρια, αλλά και φρέσκο χορτάρι και οι χοχλιοί και οι ασκελετούρες και γενικά η φύση άρχισε να "γλυκαίνει"

Οι ανεμογεννήτριες

Σε αυτόν τον ιστορικό τόπο με τον έντονο θρησκευτικό χαρακτήρα σχεδιάζεται η τοποθέτηση μεγάλων ανεμογεννητριών με το νέο χωροταξικό. Όχι βέβαια στον κάμπο, που όσες φορές έχουμε περάσει, επικρατεί άπνοια, αλλά στους γειτονικούς λόφους που έχοντας μέτωπο στη θάλασσα είναι εκτεθειμένες στον βοριά – υπάρχουν εξάλλου και αρκετά ερείπια παλιών ανεμόμυλων σε αυτούς. Καλό θα ήταν η τοπική κοινωνία να αντιδράσει, έτσι ώστε να διασωθεί και κάτι από την παράδοση και την ιστορία του τόπου μας. Μην τα ισοπεδώσουμε όλα για την βολή μας και τις ανάγκες μας, βρε παιδιά!

Απολογισμός

Όσον αφορά την πεζοπορία μας κάναμε χαλαρά γύρω στα 11 χλμ με 400 υψομετρική κι ευχαριστούμε θερμά τον αρχηγό μας, Αντιπρόεδρο του Ε.Ο.Σ. Λασιθίου και της Ε.Ο.Ο.Α., Γιάννη Σπυριδάκη. Καλές και ασφαλείς πεζοπορίες και για τους δυο Συλλόγους!!!

Η Χαρά Κουκουράκη με το φανελάκι του Ορειβατικού Συλλόγου Αγίου Νικολάου κι ο Κωστής Βλαστός, Πρόεδρος του Ε.Ο.Σ. Λασιθίου με το αντίστοιχο φανελάκι σε μια συμβολική φωτογραφία, ότι οι δύο σχεδόν συμπολίτες σύλλογοι της περιοχής μας δεν χρειάζεται να είναι σε ανταγωνισμό, αλλά ευελπιστούμε σε μια αγαστή συνεργασία στο μέλλον!

ΑΡΧΗΓΟΣ: Γιάννης Σπυριδάκης (Ε.Ο.Σ. Λασιθίου)

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ:  Γιάννης Πάγκαλος, Μαρία Μετζογιαννάκη, Μόνικα Ότεν

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ - ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗΣ:  

Μαρία Μετζογιαννάκη

ΒΙΝΤΕΟ: Γιάννης Πάγκαλος

ΧΑΡΤΗΣ: Γιάννης Πάγκαλος

Powered by Wikiloc

ΠΕΖΟΠΟΡΙΑ ΚΑΣΤΕΛΙ ΦΟΥΡΝΗΣ - ΛΙΜΝΕΣ

Την Κυριακή 1η Μαρτίου, τελευταία Κυριακή της αποκριάς και πρώτη Κυριακή της άνοιξης, "πήραμε  τα βουνά" και πάλι, αφήνοντας πίσω μας κάθε δυσάρεστη είδηση για επικίνδυνους ιούς, ματαιωμένες αποκριάτικες εκδηλώσεις κλπ, κλπ. 

Η ομάδα του Ορειβατικού Συλλόγου Αγίου Νικολάου μοιράστηκε μια ενδιαφέρουσα πεζοπορία με αφετηρία το Καστέλι Φουρνής και τερματισμό στις Λίμνες. Περπατήσαμε στο "΄Αγιο ΄Ορος της Κρήτης" και ανακαλύψαμε παλιά μοναστήρια με μακραίωνη ιστορία, γραφικά χωριά και την μοναδική ορεινή φύση του Πάνω Μεραμπέλλου.
  

  

Αφήσαμε τα αυτοκίνητα μας στον αυτοκινητόδρομο κοντά στο Καστέλι και από χωματόδρομο, αλλά και μονοπάτι ανάμεσα από αγκαθωτούς ασπάλαθους, κατευθυνθήκαμε προς την Μονή Κεράμου. 

 

Η Μονή Μεταμορφώσεως του Σωτήρος στον Κέραμο Φουρνής είναι κτισμένη μέσα σε ένα όμορφο δασάκι από κυπαρίσσια και πεύκα. Σήμερα το μοναστήρι είναι έρημο και τα περισσότερα κτίσματα έχουν ερημώσει. Όπως φαίνεται από τα ερειπωμένα κτίρια πρόκειται για ένα μεγάλο μοναστήρι, με διώροφα, ψηλοτάβανα κτίρια που περιτριγυριζόταν από οχυρωματικό τείχος. Η εκκλησία (που χρονολογείται από το 1644) σώζεται σε καλή κατάσταση. Εντυπωσιάζει το ξυλόγλυπτο τέμπλο του 17ου αιώνα, όπου απεικονίζονται ο Αδάμ και η Εύα δίπλα στο δέντρο της γνώσης τη στιγμή που εκδιώκονται από τον Παράδεισο.

Μετά από σύντομη στάση στο παλιό μοναστήρι, το φορτωμένο με αναμνήσεις από περασμένα μεγαλεία και πίστη αλλοτινών καιρών συνεχίσαμε προς την περιοχή Σύμερσο. 

 

Η φύση τριγύρω μας 'λάμπει' ανοιξιάτικη κάτω από τον καταγάλανο ουρανό, συνταιριάζοντας  απόλυτα την ανοιξιάτικη εικόνα της με το ημερολόγιο. Οι ανθισμένες μυγδαλιές, τα καταπράσινα χωράφια στρωμένα με το πανάκριβο χαλί, που μόνο η φύση ξέρει να κεντά με ανεμώνες, κόκκινες παπαρούνες, κίτρινες ξινήθρες, μαργαρίτες και ανθισμένες ασφεντηλιές, μας βεβαιώνουν πως η αναγέννηση της φύσης έχει αρχίσει και ο χειμώνας σύντομα θα είναι παρελθόν...

Κάναμε στάση στο εγκαταλειμένο σήμερα μοναστήρι της Αγίας Βαρβάρας. Πρόκειται για γυναικείο μοναστηριακό συγκρότημα του 16ου αιώνα, από το οποίο διατηρείται ο μονόχωρος καμαροσκέπαστος ναός και ελάχιστα κτίρια περιμετρικά.  

Συνεχίσουμε την πεζοπορία και την περιήγηση μας στα πολυάριθμα μοναστήρια της περιοχής και κατευθυνόμαστε στη μονή της  Παναγίας της Κεραπολίτισσας.

H ανδρική μονή της Παναγίας Κεραπολίτισσας ή Καρδιώτισσας, βρίσκεται περίπου 7χλμ βόρεια της Νεάπολης και σήμερα λειτουργεί μόνο ο ναός της. Μέσα σε περιμετρικό τείχος, βρίσκονται τα ερείπια Ενετικών κελιών, δεξαμενών αλλά και του αναστηλωμένου δημοτικού σχολείου, το οποίο έγινε διάσημο το τέλος της Τουρκοκρατίας και θεωρείται από τα παλιότερα σχολεία της Κρήτης.

Από χωματόδρομο και παλιά μονοπάτια συνεχίζουμε μέχρι το όμορφο, παραδοσιακό χωριό Καστέλι.

 

 Το Καστέλι βρίσκεται σε υψόμετρο 318μ. στο κέντρο μιας ορεινής περιοχής, περιτριγυρισμένο από εύφορα χωράφια. Η ονομασία του προέρχεται πιθανά από τη λέξη Castelli (που σημαίνει φρούριο) και θεωρείται από τα παλιότερα χωριά της Κρήτης, όπως αποδεικνύουν σημαντικά ευρήματα από την νεολιθική εποχή, που ήρθαν στο φως μετά από ανασκαφές που έγιναν την δεκαετία του 50. Σήμερα το χωριό καλοδέχεται τους επισκέπτες του με τα γραφικά του σοκάκια με τις λουλουδιασμένες αυλές, με κτίρια με αρχιτεκτονικό ενδιαφέρον και παραδοσιακές ταβέρνες και καφενεία.  

Εντυπωσιακή είναι η στέρνα της Μπαμπακιάς, που χρησίμευε στο παρελθόν για να ξεδιψάνε άνθρωποι και ζώα. Το χωριό συνδέεται με τη Φουρνή  με ένα ίσιο δρόμο που δεξιά κι αριστερά έχει φυτεμένους ευκάλυπτους.  ΄Οπως μας είπαν ντόπιοι στο δρόμο αυτό τη δεκαετία του '50 και '60 γίνονταν το λεγόμενο "νυφοπάζαρο", καθώς οι νέοι της περιοχής έκαναν εκεί ατέλειωτους περιπάτους.

Διασχίσαμε το όμορφο λασιθιώτικο χωριό, σταματώντας κάθε τόσο για να φωτογραφίσουμε μια περίτεχνη παλιά πόρτα ή κάποιο στενοσόκακo φορτωμένο με πολύχρωμες γλάστρες. Συνεχίσαμε από χωματόδρομο με νότια κατεύθυνση, συναντώντας στη διαδρομή μας πολλές στέρνες γεμάτες βροχόνερα. Σήμα κατατεθέν της περιοχής του Πάνω Μεραμπέλλου οι πολυάριθμες στέρνες μαζί με τα πολλά ξωκλήσια/μοναστήρια και φυσικά οι ατελείωτοι "τράφοι" (δηλ. μαντρότοιχοι κατασκευασμένοι από πέτρα, χωρίς κονίαμα).

΄Ολα μαρτυρούν ότι η περιοχή γνώρισε "ένδοξες" μέρες, καθώς η Φουρνή ήταν πρωτεύουσα επαρχίας την περίοδο της Ενετοκρατίας και η περιοχή έχει να επιδείξει σπάνιο πλούτο από βυζαντινά και μεταβυζαντινά μνημεία. Παράλληλα οι πολυάριθμες στέρνες και κυρίως τα αμέτρητα χιλιόμετρα από πετρόκτιστους μαντρότοιχους αποτελούν απόδειξη του μόχθου των παλιών ξωμάχων να κάνουν την άγονη και άνυδρη γη τους όσο μπορούσαν πιο καρπερή.

Συνεχίζουμε προς το παλιό μονοπάτι της "Μάχας" με προορισμό τις Λίμνες, το όμορφο χωριό που βρίσκεται χτισμένο σε ένα κατάφυτο κάμπο με λιόδεντρα κάτω από πανύψηλα βουνά. Ακολουθούμε το χιλιοπερπατημένο μονοπάτι και αντικρίζουμε από ψηλά το χωριό απλωμένο σαν τεράστιο χταπόδι ανάμεσα στα καταπράσινα χωράφια. Ο βόρειος οδικός άξονας, σαν μαύρο φίδι κόβει στα δυό τον κάμπο και χάνεται στο βάθος, ενώ διακρίνουμε από μακριά τον Χουμεριάκο τις Βρύσες και την κορυφή της Τσίβης.
 .

Κατεβαίνουμε το στενό μονοπάτι, με απότομη κατηφορική κλίση, απολαμβάνοντας την μοναδική θέα του κάμπου. Διασχίζουμε κάθετα την εθνική οδό και κατηφορίζουμε μέχρι το χωριό.

Διανύσαμε 11,5χλμ σε 4 ώρες και σαράντα λεπτά, ακολουθώντας μια όμορφη διαδρομή, που συνδυάζει φυσιολατρία με επίσκεψη μνημείων θρησκευτικού και ιστορικού ενδιαφέροντος.

ΑΡΧΗΓΟΣ: Λεωνίδας Κλώντζας

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: Γιάννης Πάγκαλος, Παναγιώτης Ευδαίμων, Μανώλης Σπυριδάκης 

ΒΙΝΤΕΟ: Γιάννης Πάγκαλος

ΧΑΡΤΗΣ: Γιάννης Πάγκαλος

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Ελένη Λάμπρου

ΧΑΡΤΗΣ ΔΙΑΔΡΟΜΗΣ

Powered by Wikiloc