Την πρώτη
Κυριακή του Νοέμβρη ο Ορειβατικός Σύλλογος Αγίου Νικολάου πραγματοποίησε
ενδιαφέρουσα πεζοπορία στην περιοχή της Μιλάτου στο Άνω Μεραμπέλλο. Ο βαθμός
δυσκολίας, το φυσιολατρικό και ιστορικό ενδιαφέρον και η εγγύτητα από τα αστικά
κέντρα κινητοποίησε μια μεγάλη ομάδα πεζοπόρων κι ανάμεσά τους αρκετούς νέους,
γεγονός που μας χαροποίησε ιδιαίτερα.
Ομαδική μας έξω από το σπήλαιο της Μιλάτου
Στο σπήλαιο της Μιλάτου
Ξεκινάμε
λοιπόν καμιά σαρανταριά πεζοπόροι από το παραδοσιακό χωριό της Μιλάτου στις 9.00
το πρωί, διασχίζουμε τα ωραία στενά του χωριού και στη συνέχεια παίρνοντας
επαρχιακό δρόμο κι ανηφορικό μονοπάτι κατευθυνόμαστε στο ιστορικό σπήλαιο της Μιλάτου,
ένα από τα πιο γνωστά στην Κρήτη.
Επικεντρωνόμαστε
συνήθως στην τραγική ιστορία πίσω από το σπήλαιο και στον σφαγιασμό δεκάδων
ανθρώπων στην περιοχή, καθώς όπως λέει η ιστορία, ανάμεικτη με θρύλους, στην
επέλαση του Χασάν Πασά το 1823 μετά την καταστροφή του οροπεδίου, εκατοντάδες
κάτοικοι της περιοχής κρύφτηκαν στα ενδότερα του σπηλαίου. Οι κατακτητές, αφού τους
πολιόρκησαν για δέκα περίπου μέρες στερώντας τους τα βασικά, άναψαν τελικά
φωτιά στην είσοδο του σπηλαίου εξαναγκάζοντας τους σε μια αναγκαστική έξοδο, την
οποία ακολούθησαν σφαγές, βασανιστήρια, εξευτελισμοί κι αιχμαλωσία.
Ωστόσο
εκτός από τη βαριά ιστορική κληρονομιά το σπήλαιο έχει και μια φυσική ομορφιά
και γραφικότητα, έτσι όπως είναι με μικρές αίθουσες και κολώνες και φιλοξενεί,
μαθαίνουμε, πολλές νυχτερίδες, ειδικά τον χειμώνα. Επίσης έχουν εντοπιστεί και
λείψανα από την αρχαιότητα που δείχνουν ότι ήταν χώρος λατρείας κατά τη μινωική
εποχή. Τέλος έχει σήμερα και τον σπηλαιώδη ναό του Αποστόλου Θωμά που
λειτουργείται την Κυριακή μετά το Πάσχα, οπότε και γίνεται επιμνημόσυνη δέηση
για τα αθώα θύματα των Τούρκων. Το μονοπάτι από και προς το σπήλαιο προσφέρει επίσης
πολύ όμορφη θέα στο παρακείμενο φαράγγι και στο χωριό της Μιλάτου. Γενικά πρόκειται
για ένα μέρος στο οποίο επιβάλλεται μια στάση!
ΠΑΝΩ: Μίλατος, ΚΑΤΩ: Ανηφορίζοντας για το σπήλαιο
Θέα της Μιλάτου από το σπήλαιο
Το ωραίο καλντερίμι από και προς το σπήλαιο
Σπήλαιο της Μιλάτου: Το Σπήλαιο της Μιλάτου, γνωστό κι ως Σπήλαιο Ραπά, βρίσκεται 3 χλμ βορειοανατολικά της Μιλάτου, σε υψόμετρο 155μ. Είναι γνωστό για την τραγωδία που διαδραματίστηκε το Φεβρουάριο του 1823, όταν ο Χασάν Πασάς, αφού κατάστρεψε και ερήμωσε το Οροπέδιο Λασιθίου, επέδραμε στην περιοχή του Μιραμπέλλου. Οι κάτοικοι, προβλέποντας την καταστροφική του μανία, κατέφυγαν σε διάφορα σπήλαια της περιοχής, ανάμεσά τους το σπήλαιο της Μιλάτου. Ένας Οθωμανός από τη Βουλισμένη, ο Τερζαλής ή Ντερές, πρόδωσε τη θέση των Κρητικών και 5000 στρατιώτες υπό τον υποστράτηγο Χουσεΐν Βέη, κατέφθασαν στο σπήλαιο. Η πολιορκία άρχισε στις 3 Φεβρουαρίου. Οι πολιορκημένοι, εκτός από τους Οθωμανούς, είχαν να αντιμετωπίσουν τη δίψα, την πείνα και την οσμή από τα πτώματα των ηλικιωμένων που πέθαιναν. Λένε επίσης, ότι 40 παιδιά γεννήθηκαν στο σπήλαιο τις μέρες της πολιορκίας. Στην περιοχή έφτασαν 2500 Έλληνες, ωστόσο οι Οθωμανοί είχαν καταλάβει στρατηγικές θέσεις και ήταν κατά πολύ περισσότεροι. Στις 15 Φεβρουαρίου, οι Οθωμανοί άναψαν φωτιά στην είσοδο του σπηλαίου, δημιουργήθηκε αποπνικτική ατμόσφαιρα και οι πολιορκημένοι αναγκάστηκαν σε έξοδο. Παρά τις αρχικές διαβεβαιώσεις του Χασάν Πασά ότι κανείς δε θα πάθει τίποτα, κατέσφαξαν 30 πολεμιστές. Με σχοινιά και αλυσίδες έδεναν όσους έπιαναν και τους οδηγούσαν στη Νεάπολη. Τις γυναίκες τις έδεναν μεταξύ τους με τις πλεξούδες τους και η πιο όμορφη δόθηκε σκλάβα στον Πασά.Οι ηλικιωμένοι μεταφέρθηκαν στη θέση Γραμπέλλες, όπου το ιππικό πέρασε και τους ποδοπάτησε με τα άλογα. Τα κεφάλια τους τα έκοψαν και έστησαν με αυτά πυραμίδα, την οποία επεδείκνυαν ως τρόπαιο. Όλα τα βρέφη σφαγιάστηκαν και οι μανάδες τους πουλήθηκαν ως σκλάβες. Και οι 18 παπάδες που ήταν στο σπήλαιο σφαγιάστηκαν ή κάηκαν ζωντανοί, αφού πρώτα τους έκοψαν τα 3 δάκτυλα με τα οποία έκαναν το σταυρό τους. Αυτό ήταν το τέλος του δράματος του σπηλαίου της Μιλάτου. Οι ιστορικοί υπολογίζουν τον αριθμό των πολιορκημένων σε 2000 –3700 άμαχους και 150 – 300 πολεμιστές. Άλλα δημοσιεύματα μιλούν για 5000 άτομα. Ωστόσο, οι αριθμοί αυτοί θεωρούνται υπερβολικοί, καθώς το σπήλαιο δεν μπορεί να χωρέσει τόσους ανθρώπους, αλλά ούτε κι ο πληθυσμός της περιοχής ήταν τόσος. Ωστόσο, ο πραγματικός αριθμός αυτός μπορεί να ξεπερνάει τους 1000, που ούτως ή άλλως αποτελεί μια ακόμη τραγική σελίδα στην ιστορία των Κρητικών Επαναστάσεων.Σε ανάμνηση αυτής της θυσίας, το 1935, κτίστηκε το εκκλησάκι του Αποστόλου Θωμά και ένα οστεοφυλάκιο με λίγα από τα οστά των θυμάτων. Την Κυριακή του Θωμά τελείται τοπική εορτή και ψάλλεται επιμνημόσυνη δέηση στη μνήμη των νεκρών. (ΠΗΓΗ: Cretan beaches)
Το εκκλησάκι του Απόστολου Θωμά μέσα στο σπήλαιο
Μαγευτική η θέα και από τον εξώστη του σπηλαίου
Στη λαογραφική συλλογή του Νίσπιτα στο
Κουνάλι
Κατευθυνόμαστε
στη συνέχεια στο παραδοσιακό χωριό Κουνάλι περπατώντας στον επαρχιακό δρόμο
ανάμεσα από ελαιώνες, με την πολυπληθή ομάδα να έχει σπάσει σε μικρο-παρεάκια. Στο
χωριό θα δούμε ωραία αναπαλαιωμένα σπίτια, την εκκλησία του Αγίου Ιωάννη του
Ριγολόγου με το χαρακτηριστικό ροζ επίχρισμα της περιοχής, την πολύ γνωστή
ταβέρνα με τις ντόπιες λιχουδιές και τελικά το Λαογραφικό Μουσείο «Ρίζες Κρήτης»,
το οποίο επιμελείται ο κύριος Μιχάλης Χουρδάκης, γνωστός ως Νίσπιτας, με
εκατοντάδες αντικείμενα καθημερινής χρήσης παλαιότερων εποχών. Την ξενάγηση μας
την έκανε ο ίδιος ο ιδιοκτήτης και τον ευχαριστούμε! Προσωπικά πήρα από το -προς
ενίσχυση -μαγαζάκι έναν κρητικό σουγιά από αυτούς με τις μαντινιάδες, που τον
ήθελα καιρό -για αμανίτες και χόρτα, μην πάει ο νους σας στο κακό!
Το παλιό Δημοτικό Σχολείο στο Κουνάλι
Αναπαλαιωμένη οικία
Εκκλησία Αγίου Ιωάννη Ριγολόγου στο Κουνάλι με το χαρακτηριστικό ροζ επίχρισμα της περιοχής
Στη λαογραφική συλλογή του Νίσπιτα (Μιχάλης Χουρδάκης). Μας ξεναγεί ο ίδιος ο ιδιοκτήτης. Τον ευχαριστούμε!
Παραδοσιακό σπίτι
Η παραστιά των παιδικών μας χρόνων
Στις ΒΔ ακτές του νομού μας
Συνεχίζουμε
στον παραπλήσιο οικισμό Τσαμπί και μετά αρχίζουμε να κατηφορίζουμε σιγά-σιγά. Περνάμε
δίπλα από μεγάλες πηγάδες συλλογής νερού, χαρακτηριστικές της περιοχής μα και όλης
της ανατολικής Κρήτης, και στη συνέχεια με επίπονη ελεύθερη κατάβαση θα «προσγειωθούμε»
στον παραλιακό χωματόδρομο, ακριβώς δίπλα στο χαρακτηριστικό ξωκλήσι του Αγίου Κωνσταντίνου
και το παραπλήσιο σπήλαιο, όπου γυρίστηκε η σειρά «Καρτ Ποστάλ».
Σαν
να της έλειψε της ομάδας η θάλασσα, μαγνητίστηκαν όλοι στη θέα της, έτσι καθώς
είναι ήμερη κι ατάραχη σήμερα, γεγονός που συμβαίνει σπάνια, καθώς είναι
εκτεθειμένη στον βοριά. Μάλιστα στο βάθος του πελάγους διακρίνεται και η
βραχονησίδα «Αυγό», γνωστή σε μας τους παλιότερους απ’ τις ανακοινώσεις του
πεδίου βολής Κρήτης.
Εντυπωσιακή παλιά οικία στο Τσαμπί
Επιστροφή με ωραία θέα στις ακτές
Μεγάλη πηγάδα συλλογής νερού
Ελεύθερη κατάβαση ως τις ακτές.
Ένας όμορφος κρόκος Tournefortii
Αγναντεύοντας το πέλαγος
Οι ΒΔ ακτές του νομού μας. Στο βάθος επέλαση της καταιγίδας
Το σπήλαιο όπου γυρίστηκε το σίριαλ "Καρτ Ποστάλ". ΚΑΤΩ: το παραπλήσιο εκκλησάκι του Αγίου Κωνσταντίνου
Η ομάδα επιστρέφει
Μια μεγάλη πανέμορφη κάμπια που θα γίνει μια εξίσου όμορφη νυχτοπεταλούδα. Όπως μας είπε η Πόπη Μπορμπουδάκη, που ξέρει όσο κανείς τις πεταλούδες της Κρήτης, πρόκειται για το γένος Hylew cretica και ψάχνει το φυτό Euphorbia (τη γνωστή μας ατζουμαλιά) για να ξεχειμάσει.
Μια οικογένεια κολχικών
Sternbergia από την περιοχή του σπηλαίου
Επιστροφή
Γυρνάμε
παράλληλα με τις ακτές κι η σκέψη μας είναι αν θα σκαρφαλώσουμε στον Κάστελλο,
την αρχαία ακρόπολη της περιοχής. Καθώς ετοιμαζόμαστε όμως αρχίζουν να πέφτουν
οι πρώτες σταγόνες της επερχόμενης μπόρας. Βιαστικά λοιπόν επιστρέφουμε στην
αφετηρία μας έχοντας διανύσει 12 χλμ σε πέντε ώρες, εύκολη πλην ενδιαφέρουσα
πεζοπορία κι ελπίζουμε να την χάρηκαν τα παιδιά που μας ήρθαν σήμερα για πρώτη
φορά. Ευχαριστούμε από καρδιάς τον αρχηγό μας, Χάρη Σιαμπάνη κι όλους αυτούς που
μας τίμησαν με την παρουσία τους!
Εδώ ο αρχηγός, Χάρης Σιαμπάνης, βοηθά την ομάδα στην κατάβαση. Ευχαριστούμε..
Αντί παπιού (που πήγε πάλι;) ο Μελένιος, η μασκότ της ημέρας.
