Το δάσος της Θρυπτής είναι πάντα μια
τοποθεσία μαγική με πολλούς κρυμμένους θησαυρούς, ό,τι εποχή κι αν πας. Και
μόνο γι’ αυτό η πεζοπορία της Κυριακής 8 Νοεμβρίου 2026 του Ορειβατικού Συλλόγου
Αγίου Νικολάου ήταν ιδιαίτερη για τους περίπου είκοσι συμμετέχοντες. Αλλά και
για έναν άλλο λόγο: επειδή ήταν αφιερωμένη στον αγαπημένο μας συνορειβάτη,
Μανώλη Σκουλούδη, που έφυγε νωρίς. Ας τα δούμε
λοιπόν ένα-ένα.
Ομαδική vintage δια χειρός Γιάννη Πάγκαλου
Από τη βόρεια στη νότια πλευρά της Θρυπτής
Από την
πλατεία της Θρυπτής παίρνουμε κατεύθυνση όλο νότια από τον επαρχιακό δρόμο κι
αργότερα το σηματοδοτημένο μονοπάτι ανάμεσα από τα πεύκα με τις μυρωδιές τους να
αναδύονται και να ‘σου φτιάχνουν τη μέρα’. Οι βροχές, που φέτος άρχισαν νωρίς, έχουν
κάνει το δάσος έναν παράδεισο με μανιταράκια – πρασιές- και λουλουδάκια και άγρια
χόρτα. Λίγο να φωτογραφίζω, λίγο να μαζεύω, έμενα όλο πίσω, αλλά στα δικά μας δάση
λύκους δεν έχει ..οπότε «δρόμο παίρνω δρόμο αφήνω» και τους προλαβαίνω!
Η Θρυπτή είναι ένας μικρός ορεινός οικισμός της Ανατολικής Κρήτης, χτισμένος αμφιθεατρικά σε υψόμετρο περίπου 850–860 μέτρων, στο ομώνυμο οροπέδιο των Ορέων της Θρυπτής (ή «Αόρη»). Ανήκει διοικητικά στο Κάτω Χωριό Ιεράπετρας. Σύμφωνα με την απογραφή του 2021 είχε 9 κατοίκους. Στην πραγματικότητα κατοικείται εποχιακά και ειδικά Σαββατοκύριακα, αν έχει και σχετικές αγροτικές δουλειές. Αποτελεί αφετηρία ή προορισμό πολλών πεζοπορικών διαδρομών.
Απ' τη Θρυπτή περνά και το ευρωπαϊκό μονοπάτι Ε4
Περίφημο το πευκοδάσος της Θρυπτής και η πεζοπορία σε αυτό ειδικά μετά τις βροχές είναι μαγική
Το σακκούλι γέμισε με αρκετά καλούδια της εποχής!
Φθινοπωρινή Sternbergia (αστέρι των βουνών)
Όμορφα κολχικά. ΚΑΤΩ: πολλά τα μανιτάρια
Ωραία Θέα στα παράλια και στο δάσος
Φτάνοντας
στο διάσελο αντικρίζουμε το νότιο κρητικό πέλαγος, ενώ ο δυνατός βοριάς μας σπρώχνει
με ριπές. Όμως κατεβαίνοντας θα κοπάσει πάλι, εδώ στα νότια δεν τον παίρνει! Στο
εκκλησάκι του Τιμίου Σταυρού της ενορίας του Αγίου Ιωάννη Ιεράπετρας, θα
κάνουμε την πρώτη στάση για κολατσιό θαυμάζοντας τη θέα ως πέρα στον Γούδουρα. Μετά
θα ακολουθήσει μια κάπως ζόρικη, ελεύθερη ανηφόρα μέσα από φρύγανα και θάμνα,
που κρύβουν μικρά αγριολούλουδα. Η θερμοκρασία ανεβαίνει και βγάζουμε τα
περιττά!
Κατηφορίζοντας το διάσελο προς νότια η βλάστηση αραιώνει κι ο βοριάς κόβει.
Φωτογραφίζοντας τον φωτογράφο. Τίμιος Σταυρός, ξωκλήσι του Αγίου Ιωάννη Ιεράπετρας
Ανηφορίζοντας για τα βόρεια ξανά με ελεύθερη ανάβαση. Στο βάθος το νότιο κρητικό πέλαγος
Στάση ξεκούρασης σε ένα από τα σπήλαια της περιοχής
Μεγαλούτσικο!
Και πάλι πίσω!
Στο αμέσως
επόμενο διάσελο αποχαιρετούμε τα νότια και βρισκόμαστε εκτεθειμένοι πάλι στον
βοριά και τα αφρισμένα παράλια του κόλπου του Μιραμπέλλου. Τα δέντρα, που αντιστέκονται
χρόνια τώρα στο σφυροκόπημα του αέρα, βροντοφωνάζουν λυγισμένα: «υπόκλιση ναι,
υποταγή όμως όχι»!
Παίρνουμε
μια εξίσου ελεύθερη κατηφόρα. Κάτω απ’ τα φρύγανα εντοπίζουμε τους πρώτους
κατακόκκινους αγκισαρίτες (lactarius)
για τους οποίους φημίζεται η περιοχή. Ντόπιοι με αυτοσχέδια πλαστικά δοχεία
ανηφορίζουν και επιδεικνύουν τους θησαυρούς τους! «Πολύ πράμα φέτος, αλλά και
πολλοί οι μανιταροσυλλέκτες»!
Δέντρο λυγισμένο απ' τον αέρα
Επιστροφή στη βόρεια πλευρά όπου λυσσομανά ο βοριάς
Μπαίνουμε πάλι στο πευκόδασος
Από εκκλησάκι σε εκκλησάκι!
Περνάμε
σε τοπίο με εναλλαγές πότε πεύκα πότε θάμνα, που και που κανένα ρυάκι και τέλος
στον άλλο χωματόδρομο, που θα μας οδηγήσει στον Αϊ Δημήτρη στο Καμινάκι. Άλλη στάση
εδώ και μετά πάλι από χωματόδρομους ανάμεσα στα πεύκα στο τελευταίο εκκλησάκι της
πορείας: την Αγία Άννα της Θρυπτής, χωμένη μέσα στο δάσος. «Όλο σε εκκλησάκια
πάτε, βλέπουμε», μας είπαν πρόσφατα στην ραδιοφωνική εκπομπή-αφιέρωμα της Μαρίας
Περυσινάκη και του Γιώργου Βιδάκη στο citizenradio του Αγίου Νικολάου. Αλήθεια είναι!
Μα είναι κι αυτά τα ξωκλήσια μέρος πια της κρητικής φύσης, τόσο δεμένα με το
τοπίο, μέρος της παράδοσης μας μαρτυρούν τον μόχθο των προγόνων μας, πολλές φορές ακόμα, όπως σήμερα,
οριοθετούν τις διαδρομές μας.
Από την
Αγία Άννα παίρνουμε άλλον χωματόδρομο, που μας οδηγεί στον χείμαρρο του Μάστορα,
τα νερά του οποίου χύνονται στο φαράγγι του Χα και στον ομώνυμο καταρράκτη. Φέτος
έχει την τιμητική του: κολύμπες και ρυάκια ξεχειλίζουν από παντού. Δυστυχώς ο
όμορφος νερόμυλος με τα σκαλοπάτια του έχει ..μπουμπουρίσει (έχει γείρει μαλακά)
προς τη ράχη του βουνού σαν να ξεκουράζεται, από την ορθοστασία τόσων χρόνων. Μετά
θα ακολουθήσουμε το γνωστό μονοπάτι Ε4 που θα μας οδηγήσει πίσω στον οικισμό
περνώντας ‘θάλασσες’ τεράστια άσπρα μανιτάρια (κίνδυνος-θάνατος!) και δροσερές
καλίτσες (περίφημα άγρια χόρτα της εποχής) να ξεπετάγονται από τις πευκοβελόνες.
Άγιος Δημήτρης στα Καμινάκια
Αγία Άννα στη Θρυπτή: Ο Βυζαντινός ναός της Αγίας Άννας βρίσκεται λίγα μέτρα δυτικά του οικισμού της Θρυπτής και ακριβώς πάνω από την αρχή του ρέματος που σχηματίζει το επιβλητικό φαράγγι του Χα. Ο ναός είναι μικρός μονόχωρος και είναι αφιερωμένος στην Κοίμηση της Αγίας Άννας (εορτ. 25 Ιουλίου).Στο εσωτερικό του διασώζονται τοιχογραφίες του ύστερου 14ου και πρώιμου 15ου αιώνα. Επίσης υπάρχουν χαράγματα από τους περιηγητές της εποχής της Ενετοκρατίας, όπως συναντάται συχνά και σε άλλα ξωκλήσια της Κρητικής υπαίθρου.Σύμφωνα με την παράδοση πάνω από την είσοδο παλαιότερα υπήρχε ξύλινο δοκάρι από ξύλο συκιάς που έγραφε «είμαι σκιά, μ'αξίζω σκιάς». Μέσα στο δοκάρι αυτό υπήρχε κρύπτη όπου οι Χριστιανοί έκρυβαν χρυσά νομίσματα και τιμαλφή για να μην πέσουν στα χέρια των πειρατών. (Πηγή: Cretan beaches).
έπεσε ο παλιός ο μύλος, δεν άντεξε τόσα χρόνια!
Φθινοπωρινά χρώματα καθώς φτάνουμε κοντά στις πηγές του Μάστορα
Στο ρυάκι έχει αρκετό νερό φέτος!
Παίρνοντας το ανηφορικό μονοπάτι Ε4 μέσα από το πευκόδασος που θα μας φέρει πίσω στον οικισμό
Μεγάλα άσπρα μανιτάρια στην πορεία, μάλλον τοξικά
Για τον Μανώλη
Στην
επιστροφή η αβάρετη αρχηγός θα μας φιλέψει καρυδόπιτα φτιαγμένη απ’ τα χεράκια της,
την οποία τιμήσαμε δεόντως. Την ευχαριστούμε
λοιπόν πολύ την αρχηγό, Σοφία Σιδηροπούλου, τη Σοφία μας, που ξεκίνησε
δειλά-δειλά απ’ τον σύλλογο κι έφτασε να γίνει ολοκληρωμένη οδηγός, από τους πιο
διαβασμένους και ικανούς του ορειβατικού κόσμου της Κρήτης. Που δεν ξεχνάει την ομάδα, παρά τα προβλήματα υγείας που την
ταλανίζουν τον τελευταίο καιρό, μια μαχήτρια πραγματικά, με θετικό τρόπο
σκέψης. Επίσης δεν ξεχνά τους φίλους της και θυμάται ότι αυτή η διαδρομή ήταν η πρώτη του Μανώλη του Σκουλούδη με τον Σύλλογο στις 4 Νοεμβρίου του 18 και
ζητούσε εδώ και καιρό να την κάνει. Κι έδωσε ο Θεός και τα κατάφερε. Τώρα τι να
πούμε για τον Μανώλη; Συνάδερφος εκπαιδευτικός της Πρωτοβάθμιας στα σχολεία της
Ιεράπετρας, ιδιαίτερα αγαπητός στα παιδιά, συμπληρώνει η Σοφία, και δεν έχουμε
λόγο να μην την πιστέψουμε, καθώς και στον Σύλλογο ο Μανώλης ήταν μια ήρεμη δύναμη, πάντα με χαμόγελο,
δεκτικός στο χιούμορ. Μοίραζε τις Κυριακές του εναλλάξ στην πεζοπορία και στην
οικογένειά του, που υπεραγαπούσε, «να μη μένει κανένας παραπονεμένος». Πολλές φορές
έτυχε να μείνει πίσω, για να συνοδέψει άτομα που είχαν κουραστεί, θυσιάζοντας την
«Κυριακή» του και ποτέ δεν δυσανασχέτησε. Ας είναι ελαφρύ το χώμα που τον
σκεπάζει κι ας είναι καλά η οικογένειά του να τον θυμάται με αγάπη. Ευχαριστούμε
την αδερφή του, την Κλειώ, και την ανιψιά του, τη Δέσποινα, που μας έκαναν την τιμή να περπατήσουν
σήμερα μαζί μας και τα κατάφεραν και μια χαρά!
Ήταν
μια ιδιαίτερη Κυριακή με όμορφες εικόνες από τη φύση αλλά και νοσταλγία και
συγκίνηση, γιατί είδαμε ξανά πρόσωπα αγαπημένα μετά από καιρό και θυμηθήκαμε κι
άλλα που χάσαμε. Γιατί η ορειβασία δεν είναι μόνο άθλημα και ρεκόρ, είναι πάνω
απ’ όλα οι άνθρωποι, οι φίλοι, η παρέα. Μαζί τους μια πεζοπορία 15 χλμ με 650
υψομετρική, όπως η σημερινή, κυλάει σαν νεράκι, αποτυπώνεται γερά στη μνήμη κι
αφήνει αναμνήσεις μιας ζωής!
ΚΑΤΩ: Η αρχηγός Σοφία Σιδηροπούλου με την καρυδόπιτα ανά χείρας (ό,τι έμεινε τουλάχιστον) και δίπλα ο "κολλητός" της, Μανώλης Σκουλούδης, αγαπημένος συνορειβάτης που χάσαμε πρόσφατα!
