Κατάφερε
για μια ακόμα φορά ο Ορειβατικός Σύλλογος
Αγίου Νικολάου να δώσει το παρόν στην
περιφορά του Επιταφίου στο οροπέδιο του Λιμνάκαρου, την Μεγάλη Παρασκευή (10 Απρίλιου
2026) παρέα με μια μικρή ομάδα του Φ.ΟΡ.Σ.
Σητείας και μια ακόμα μεγαλύτερη του Ε.Ο.Σ.
Ηρακλείου, για να μην ξεχάσουμε τον διοργανωτή συντοπίτη μας Ε.Ο.Σ. Λασιθίου. Μια θρησκευτική
παράδοση που γίνεται κάθε χρόνο αιτία για μάζωξη των ορειβατών τουλάχιστον της ανατολικής
Κρήτης. Δεν είναι τυχαίο που αποκαλείται «ο
Επιτάφιος των Ορειβατών»!
Ομαδική στο γνωστό σημείο λίγο πριν το κατέβασμα στο Λιμνάκαρο, πίσω το χιονισμένο Σπαθί, κάτω δεξιά αχνοφαίνεται το εκκλησάκι του Αγίου Πνεύματος
Η ανάβαση
Ξεκινάμε
όπως κάθε χρόνο από το θεματικό κέντρο «Λάσινθος», δίπλα στον Άγιο Γεώργιο – ο Ε.Ο.Σ.
Ηρακλείου θα ξεκινήσει από Αβρακόντε, ο Ε.Ο.Σ. Λασιθίου είναι ήδη πάνω για τις προετοιμασίες-
κι ακολουθούμε
το ανηφορικό μονοπάτι Ε4. Όσο ανεβαίνουμε τόσο ανοίγεται κι η θέα στο οροπέδιο Λασιθίου,
περικλεισμένο από τα βουνά της Σελένας βόρεια και της Δίκτης νότια με τα
γραφικά χωριουδάκια στους πρόποδές τους και το εύφορο καλλιεργήσιμο έδαφος στο
κέντρο, όπου παράγονται ίσως τα καλύτερα λαχανικά της Κρήτης.
Έναρξη από το θεματικό κέντρο "Λάσινθος" ακολουθώντας το μονοπάτι Ε4
Στάση ανασύνταξης
Οροπέδιο Λασιθίου, ευλογημένος τόπος
Όταν φτάνουμε στο ανώτερο υψομετρικά σημείο,
ξεπετάγονται μπροστά μας οι χιονισμένες
κορφές της Δίκτης. Με έκπληξη βλέπουμε ότι μεγάλο μέρος του χιονιού έχει
χρώμα καφετί, αποτέλεσμα του πρόσφατου κύματος σκόνης που κάλυψε ολόκληρη την
Κρήτη! Λίγο πιο μετά κάτω απ’ την ψηλότερη κορφή, το Σπαθί (2.148) εμφανίζεται
το μικρότερο οροπέδιο του Λιμνάκαρουμε το γραφικό εκκλησάκι του Αγίου
Πνεύματος. Πίσω του η κορυφή Στροβίλι με το φιλόξενο καταφύγιο του ΕΟΣ
Λασιθίου, όπου έχουν γίνει τόσες Παγκρήτιες μαζώξεις των ορειβατικών συλλόγων
Κρήτης. Γνωστά κι αγαπημένα μέρη!
Οι χιονισμένες ακόμα κορυφές της Δίκτης ξεπετάγονται μπροστά μας
Οροπέδιο του Λιμνάκαρου
Οι χιονισμένες κορυφές έχουν χρώμα καφετί από την προσφατη επέλαση της αφρικάνικης σκόνης
Εκπληκτικές φωτογραφίες της ομάδας που ανέβηκε στο Σπαθί με το σκονισμένο κοκκινωπό χιόνι, σαν εικόνες απ' τον Άρη (φωτο Ζαχαρίας Ροδιτάκης)
Κατηφορίζοντας
πηδάμε ανάμεσα από μεγάλες κολύμπες νερού και ρυάκια και χαζεύουμε τα
αγροκτήματα με τα δέντρα, καρυδιές να είναι; καστανιές; φουντουκιές; δεν έχουν
βγάλει ακόμα φύλλα, για να ξέρουμε. Στο εκκλησάκι η λειτουργία δεν έχει
ξεκινήσει ακόμα, αντίθετα οι προετοιμασίες καλά κρατούν: οι άντρες στήνουν
πάγκους απέξω για το παραδοσιακό κέρασμα που θα ακολουθήσει κι οι γυναίκες στον
περίβολο στολίζουν τον Επιτάφιο με άνθη και λεμονανθούς. Εδώ θα διασκορπιστούμε
κι εμείς: άλλοι θα στολίσουν, άλλοι θα αρχίσουν τις ρακές στα παρεάκια που
έχουν στήσει τεζάκια στα λιβάδια με τις μαργαρίτες, άλλοι θα περπατήσουν ένα
γύρω, άλλοι θα μαζέψουν χόρτα και ραδίκια. Μια ομάδα έμπειρων ορειβατών θα
..πεταχτεί κι ως την κορυφή του Σπαθιού χαρίζοντας μας στη συνέχεια όμορφες
φωτογραφίες με το καφετί χιόνι και τη λασπουριά να θυμίζει τοπίο του Άρη, του
κόκκινου πλανήτη!
Πολλά τα νερά στην περιοχή
Το εκκλησάκι του Αγίου Πνεύματος
Και το εσωτερικό του
Έφτασε κι ο ιερέας
Η Βάσω κι η Σοφία έλαβαν μέρος στον στολισμό φτιάχνοντας μυρωδάτες κολαϊνες από λεμονανθούς
Η ακολουθία του Επιταφίου
Οι καμπάνες
που χτυπάνε δυνατά, σημάδι ότι η τελετή ξεκινά, θα μας μαζέψουν όλους γύρω απ’
το εκκλησάκι. Κι εκεί στα ανθισμένα λιβάδια, κάτω απ’ τις χιονισμένες κορφές,
έξω στη μητέρα φύση, όλοι μαζί ντόπιοι κι ορειβάτες, θρησκευόμενοι ή και όχι
τόσο πολύ, καλλίφωνοι ή και παράφωνοι –τι σημασία έχει;- θα ενώσουμε τις φωνές
μας για να τραγουδήσουμε τα εγκώμια και να φτάσει το λυπητερό τραγούδι ως τον
ουρανό. «Η ζωή εν τάφω», «Άξιον εστί», «Ώσπερ πελεκάν», «Ω γλυκύ μου έαρ» κι
όλοι εκείνοι οι ύμνοι που μας συντροφεύουν από τα παιδικά μας χρόνια. Που είναι
κάτι παραπάνω από θρησκεία και πίστη: είναι παράδοση, είναι πατρίδα, είναι
ομαδικότητα, είναι το ελληνικό Πάσχα! Και στη συνέχεια θα περιφέρουμε τον
στολισμένο Επιτάφιο στα λιβάδια έξω από την εκκλησία και θα περάσουμε όλοι από
κάτω για μια τελευταία είσοδο στον χώρο του ναού, θα ευχηθούμε ο ένας στον
άλλο: «Και του Χρόνου!» και «Καλή Ανάσταση!», θα περάσουμε για ένα νηστίσιμο
κέρασμα: χαλβά, ελιές, παξιμαδάκια με τη συνοδεία άφθονης ρακής και τέλος θα
πάρουμε τον δρόμο της επιστροφής, παρέα όλοι οι ορειβάτες, χαρούμενοι που μπορέσαμε
για μια ακόμα φορά να γίνουμε μέτοχοι της όμορφης αυτής εορτής!
Ψάλλοντας τα εγκώμια στον Επιτάφιο του Λιμάκαρου, μια εμπειρία που πρέπει κάποιος να ζήσει τουλάχιστον μια φορά στη ζωή του
Φανταστική λήψη του Γιάννη Πάγκαλου
Περιφορά του Επιταφίου στα λιβάδια του Λιμνάκαρου
Και γύρω από την εκκλησία
Νηστίσιμο κέρασμα μετά την τελετή και τα αγιασμένα λουλούδια του Επιταφίου
Επιστροφή με λάφυρα τα λουλούδια του Επιταφίου
Επιστροφή
Ευχαριστούμε από καρδιάς τον Ε.Ο.Σ.
Λασιθίου και τους κατοίκους της περιοχής που κρατάνε πάντα πιστά και με
συνέπεια τις παραδόσεις μας! Και του χρόνου με το καλό! Καλή Ανάσταση!
Κατάφερε και το παπάκι μας φέτος κι ανέβηκε Λιμνάκαρο. Αν τραγούδησε και τα εγκώμια δεν το γνωρίζω!
Όπως κάθε χρόνο, αξιωθήκαμε πάλι φέτος να δώσουμε το παρόν στην περιφορά του "Επιταφίου των Ορειβατών" στο ανοιξιάτικό οροπέδιο του Λιμνάκαρου στους πρόποδες της Δίκτης μαζί με πολλούς άλλους ορειβατικούς συλλόγους της περιοχής.
Στο διάσελο πριν το κατέβασμα στο οροπέδιο Λιμνάκαρου. Ημι-ομαδική -καθώς άλλοι προχώρησαν ήδη, άλλοι ξέμειναν πίσω, άλλοι ήρθαν από άλλους συλλόγους κλπ, -δεν έχει σημασία, η ανάβαση στο Λιμνάκαρο τη Μεγάλη Παρασκευή είναι πάντα λίγο ..ροκ! Ο αρχηγός μας, Γιάννης Πάγκαλος τέρμα αριστερά και τον ευχαριστούμε για την πρωτοβουλία. Στο κέντρο αφήσαμε κενό για να φαίνεται στο βάθος το εκκλησάκι του Αγίου Πνεύματος.
Μαζευτήκαμε λοιπόν γύρω στα 20 άτομα, μέλη και φίλοι του Ορειβατικού Συλλόγου Αγίου Νικολάου στο πάρκινγκ του οικολογικού πάρκου "Λάσινθος" κι η ανηφορική πορεία αρχίζει. Περνώντας από χωματόδρομο αρχικά κι έπειτα από το ευρωπαϊκό μονοπάτι Ε4, μια σύντομη αλλά καταπληκτική διαδρομή στην πλούσια ανοιξιάτικη φύση με τα μικροσκοπικά λουλουδάκια και τους ανθισμένους αχλάδουλες, τα πρίνα με τα καινούρια τους φύλλα πιο πράσινα από ποτέ, τη θέα στο γραφικό οροπέδιο Λασιθίου με τα χωριουδάκια, τις λιμνοδεξαμενές και τους ανεμόμυλούς του, περιτριγυρισμένο από τους ορεινούς όγκους Δίκτης και Σελένας και τα παρεάκια να συναγωνίζονται στο τιτίβισμα τα πουλιά, τόσα που έχουν να πουν και δεν τους φτάνει ούτε η μιάμιση ώρας ανηφόρα! Λίγο πιο πάνω ενωνόμαστε με τον Ε.Ο.Σ. Ηρακλείου, που ανέβηκε από το χωριό Αβρακόντε κι έρχεται πρώτη φορά με οργανωμένη πεζοπορία φέτος.
Εικόνες από την ανάβαση της μιάμισης ώρας
Πανοραμική θέα στο οροπέδιο Λασιθίου και τα χωριά του, καθώς ανεβαίνουμε!
Στο διάσελο πριν το κατέβασμα στο μικρό οροπέδιο του Λιμνάκαρου, όπου διακρίνεται ήδη το πλήθος να περιτριγυρίζει το εκκλησάκι του Αγίου Πνεύματος, σταματάμε για την καθιερωμένη ομαδική φωτογραφία μας. Κι έπειτα ο καθένας ανάλογα τον ρυθμό και τα ενδιαφέροντά του κατεβαίνει προς τα εκεί.
Οροπέδιο Λιμνάκαρου στα 1.120 μέτρα υψόμετρο κάτω απ' τους πρόποδες των ορεινών γιγάντων της Κρήτης κι ειδικά του Σπαθιού. Δεξιά ο λόφος Στροβίλι που φιλοξενεί το καταφύγιο του Ε.Ο.Σ. Λασιθίου. Δεξιά στο οροπέδιο το δίκλιτο εκκλησάκι του Αγίου Πνεύματος, το μόνο της περιοχής με αγιογραφίες (τις οποίες είχαν απαγορεύσει οι Ενετοί)
Η ομάδα κατεβαίνει στο Λιμνάκαρο
Με την άφιξή μας αρχίζουν κλασικά οι χαιρετισμοί, καθώς έχουν σχηματιστεί ήδη μικρο-παρεάκια, ορειβατών και μη, στο χορτάρι με τις μαργαρίτες κάτω απ' τις καρυδιές, που δεν έχουν αναπτύξει ακόμα πλούσιο φύλλωμα κι αφήνουν τις ζεστές ακτίνες του ήλιου να περάσουν. Πρώτα χαιρετάμε τους ακούραστους οικοδεσπότες μας, τον Κώστα, τον Γιάννη, τη Μαρία και τα άλλα παιδιά του Ε.Ο.Σ. Λασιθίου, που είναι απασχολημένοι με την διοργάνωση. Λίγο πιο πέρα ο Νίκος κι η Μαρία του Πεζοπορικού, η Βάνα κι η Ρενάτα από τις "Μικρές Περιπλανήσεις", ο Δημήτρης, ο Γρηγόρης, η Ελένη του Ορειβατικού Συλλόγου Ηρακλείου, που ήρθαν φέτος με μεγάλη ομάδα και τόσοι άλλοι.
Από αριστερά: Ο Δημήτρης Σφυράκης, Πρόεδρος του Ε.Ο.Σ. Ηρακλείου που έστειλε οργανωμένη ομάδα φέτος, ο Αργύρης Καπανταγάκης, Αντιπρόεδρος του Πεζοπορικού Ηρακλείου, που αποδείχτηκε δεινός ψάλτης και ο δικός μας, Γιάννης Πάγκαλος, ταμίας του Ορειβατικού Συλλόγου Αγίου Νικολάου κι αρχηγός της σημερινής μας αποστολής. Η ισχύς εν τη ενώσει!
Ορειβατικά παρεάκια στο λιβάδι με τις μαργαρίτες έξω από την εκκλησία
Τα κορίτσια του ορειβατικού με τον κύριο Βασίλη Φθενάκη, Σύμβουλο της Ομοσπονδιακής Γερμανικής κυβέρνησης σε θέματα οικογενειακών σχέσεων. Ένας σημαντικός δικός μας άνθρωπος με καταγωγή απ' το Βραχάσι.
Όμως η καμπάνα απ' το εκκλησάκι μάς καλεί και παίρνουμε θέση γύρω απ' τον ανθοστόλιστο επιτάφιο στο προαύλιο του ναού κάτω απ' τα κυπαρίσσια. Και φέτος σαν κάθε χρόνο θα μαζευτούμε γύρω του ψάλλοντας τα εγκώμια επιλέγοντας κάθε φορά αυτά που μας αρέσουν πιο πολύ -επιλογή της στιγμής, που φέρνει και μπερδέματα κι οι ψάλτες να μας αγριοκοιτάζουν, όμως αυτή είναι η μαγεία αυτής της τελετής: ο αυθορμητισμός! Αταίριαστες φωνές χωρίς συντονισμό αλλά με περίσσια θέρμη στέλνουν το μήνυμα στους ουρανούς: "Η ζωή εν τάφω", "Άξιον Εστί", "Αι γενεαί αι πάσαι". Ο αρχιμανδρίτης Τιμόθεος, Ηγούμενος της Ιεράς Μονής Βιδιανής του οροπεδίου Λασιθίου, εμβληματική μορφή, χοροστατεί, όπως κάθε χρόνο δίνοντας τον τόνο και καθοδηγώντας μας σύμφωνα με το τυπικό και την παράδοση. Κάπως έτσι θα κάνουμε τον γύρο της εκκλησίας ψάλλοντας κι έπειτα θα βγάλουμε τον Επιτάφιο εκτός περιβόλου για την περιφορά του στα λιβάδια. Αρκετοί ψηλοί και δυνατοί ορειβάτες θα τον κουβαλήσουν εναλλάξ στους ώμους τους, είναι εξάλλου μια ξεχωριστή τιμή, κι οι υπόλοιποι θα τους φωνάξουν "Και του χρόνου!!!". Στο τέλος θα τον σηκώσουν ψηλά στην είσοδο του περιβόλου, έτσι ώστε όλοι να περάσουν από κάτω.
Ο Επιτάφιος της Μεγάλης Παρασκευής στο Λιμνάκαρο είναι μια μαγευτική τελετή, που οφείλει κάποιος να ζήσει μια φορά στη ζωή του. Οργανωτές ο Ε.Ο.Σ. Λασιθίου με πολιτιστικούς συλλόγους και φορείς της περιοχής.
Περιφορά του Επιταφίου στα ανοιξιάτικα λιβάδια του Λιμνάκαρου κάτω απ' τους πύργους του Σπαθιού της Δίκτης
Ο αρχιμανδρίτης Τιμόθεος, Ηγούμενος της Ιεράς Μονής Βιδιανής του οροπεδίου, χοροστάτησε και φέτος, όπως κάθε χρόνο
Μετά τη λειτουργία ο Ε.Ο.Σ. Λασιθίου θα παραθέσει νηστίσιμα κεράσματα σε όλους τους συμμετέχοντες, αλλά και άλλοι μερακλήδες στήνουν τραπεζάκια με λογιών-λογιών καλούδια κι η ρακή ρέει άφθονη. Εμείς θα μαζευτούμε παραδοσιακά γύρω από το "τεζάκι" που έφτιαξαν τα μέλη μας από την Παχυάμμο ο Γιώργος, ο Μιχάλης, και το ανανεώνουν συνεχώς με κουκιά, ντοματάκια, αγκινάρες απ' τα κηπούλια τους κι η Τασούλα να μας κυνηγάει με το ταπεράκι με τα νόστιμα λαχανοπίτια "Μα φάε, να δεις νοστιμιά!". Αγαπημένοι άνθρωποι, αξέχαστες στιγμές, μια μεγάλη οικογένεια αυτή των ορειβατών της Κρήτης!
Το τεζάκι του Γιώργου και του Μιχάλη απ' την Παχυάμμο έχει απ' όλα τα καλούδια!!!
Ντόπιοι μεζέδες εποχής, συνοδευτικά της ρακής
Όμορφες εικόνες από την επιστροφή μας στον χωματόδρομο
Ευχόμαστε σε όλους καλές κι ασφαλείς πεζοπορίες, υγεία και χαρά, Καλή Ανάσταση! Και του χρόνου να είμαστε καλά να ξαναβρεθούμε πάλι στα ίδια μέρη!
Κι αντί για παπάκι η μικρή κουρασμένη ορειβάτισσα, που μας θυμίζει ότι "για ποιον λόγο γίνονται όλα"
Όπως κάθε χρόνο την Μεγάλη Παρασκευή, έτσι και φέτος (3/05/24) ο Ορειβατικός Σύλλογος Αγίου Νικολάουπήρε μέρος στην περιφορά του Επιταφίου, στο εκκλησάκι του Αγίου Πνεύματος στο οροπέδιο του Λιμνάκαρου. Την τελετή, γνωστή και ως "Επιτάφιος των Ορειβατών", διοργανώνει εδώ και σειρά ετών με επιτυχία ο 'συντοπίτης' μας σύλλογος του Ε.Ο.Σ. Λασιθίου.
Ομαδική μας στην είσοδο του Οροπεδίου του Λιμνάκαρου με φόντο την οροσειρά της Δίκτης πίσω μας. Το βίντεο της πεζοπορίας με το φακό του αρχηγού, Γιάννη Πάγκαλου:
Η μεταφορά μας στο χώρο εκκίνησης έξω από το θεματικό πάρκο "Λάσινθος" έγινε με λεωφορείο. Από εκεί ξεκινήσαμε τον ανήφορο ακολουθώντας το ευρωπαϊκό μονοπάτι Ε4. Ο επίπονος ανήφορος, που κρατάει 2 ώρες περίπου προσφέρει φοβερή θέα στο Οροπέδιο Λασιθίου και τη γύρω περιοχή.
Ακολουθώντας το Ε4 ανηφορίζουμε σιγά-σιγά
Αν και επίπονη η ανηφόρα, προσφέρει στιγμές φανταστικής θέας στο Οροπέδιο Λασιθίου
Εξίσου συγκλονιστική είναι η θέα στο μικρό οροπέδιο του Λιμνάκαρου, που αποτελεί το τέρμα της διαδρομής μας, όπου πλήθος κόσμου συρρέει κάθε χρόνο, κυρίως με αυτοκίνητα, καθώς ένας αγροτικός δρόμος οδηγεί ως εδώ. Σφηνωμένο στους πρόποδες των γιγάντων της οροσειράς της Δίκτης: του Λάζαρου, του Σπαθιού και του Αφέντη, με λίγες αγροικίες και κτήματα με καρυδιές, αχλαδιές και μηλιές, το εύφορο οροπέδιο είναι πανέμορφο.
Το εύφορο οροπέδιο του Λιμνάκαρου στους πρόποδες του Σπαθιού της πιο ψηλής κορφής της Δίκτης (διακρίνεται από ψηλά το εκκλησάκι του Αγίου Πνεύματος)
Το Ε4 περνά απ' το Λιμνάκαρο. Πίσω δεξιά διακρίνεται και η κορυφή Στροβίλι, όπου βρίσκεται το καταφύγιο του Ε.Ο.Σ. Λασιθίου
Η ομάδα έτοιμη να κατηφορίσει στο οροπέδιο
Στο εκκλησάκι του Αγίου Πνεύματος η λειτουργία έχει ήδη ξεκινήσει. Η ατμόσφαιρα είναι κατανυκτική. Ο Σύλλογος μας συμμετάσχει ενεργά τραγουδώντας τα εγκώμια κι ακολουθώντας την περιφορά του Επιταφίου στα ανοιξιάτικα λιβάδια του Λιμνάκαρου, όπως πάντα.
Στο εκκλησάκι του Αγίου Πνεύματος, όπου πραγματοποιείται κάθε χρόνο ο Επιτάφιος των Ορειβατών
Ο Επιτάφιος στο Λιμνάκαρο είναι μια εμπειρία, που πρέπει ο καθένας να ζήσει τουλάχιστον μια φορά στη ζωή του. Ο ορεινός όγκος της Δίκτης, τα ανθισμένα λιβάδια, οι ψαλμωδίες στη φύση είναι μια αξέχαστη εμπειρία
(πάνω) Παραδοσιακά σαν Σύλλογος ψάλλουμε πάντα τα εγκώμια (κάτω) Η περιφορά του Επιταφίου στη σκιά των γιγάντων της Δίκτης είναι επίσης μοναδική
Αξέχαστα μένουν επίσης τα παρεάκια κάτω απ' τις καρυδιές, όπου ανοίγουν τα ταπεράκια με τα νηστίσιμα και τα μπουκάλια με τις ρακές, καθώς είναι πια αργά το μεσημέρι. Σε λίγο ο Ε.Ο.Σ. Λασιθίου και οι λοιποί φορείς του Οροπεδίου θα αρχίσουν να διανέμουν τα κεράσματα, που έχουν ετοιμάσει, όπως κάθε χρονιά με αποκορύφωμα την πεντανόστιμη ρεβιθόσουπα, που ετοιμάζεται στο μεγάλο καζάνι.
Μετά την ανταλλαγή ευχών και το φαγοπότι η ομάδα θα πάρει την κατηφόρα. Η πορεία τελειώνει με μια κρύα μπίρα στο πάρκο "Λάσινθος", όπως πάντα. Εξάλλου η μέρα είναι ζεστή για την εποχή και τα 7 χιλιόμετρα με 360 μέτρα υψομετρική διαφορά δεν είναι και λίγα!
Τα κεράσματα του Ε.Ο.Σ. Λασιθίου, πλούσια ως συνήθως
Αφετηρία και τερματισμός στο θεματικό πάρκο "Λάσινθος", όπου πίνουμε παραδοσιακά μια μπίρα μετά το πέρας της πεζοπορίας
Τηρήσαμε την παράδοση και φέτος!
Ευχαριστούμε πολύ τον Ε.Ο.Σ. Λασιθίου για τη διοργάνωση, καθώς και τον αρχηγό μας, Γιάννη Πάγκαλο, που παρά τον φόρτο των ημερών, προσφέρθηκε να κρατήσει την παράδοση και φέτος. Και του χρόνου!
Ευχαριστούμε πολύ τον αρχηγό μας, Γιάννη Πάγκαλο, που συντέλεσε στην τήρηση της παράδοσης και φέτος!
