ΜΕΓΑΛΟΣ ΓΥΡΟΣ ΚΟΛΟΚΥΘΑΣ
Την Κυριακή 15 Νοεμβρίου
2026, ο Ορειβατικός Σύλλογος Αγίου Νικολάου θα πεζοπορήσει παρέα με τον Ε.Ο.Σ. Μοιρών στην χερσόνησο
της Κολοκύθας. Η πεζοπορία μας ξεκινά από το κανάλι της Ελούντας, απ’
όπου ακολουθώντας καλντερίμια της περιοχής θα περάσουμε από ερείπια παλιών
οικισμών και την παραλία Βαθύ και με ελεύθερη πορεία θα κατευθυνθούμε στη
βόρεια πλευρά πάνω απ’ την παραλία Σκουργέτο με θέα στο νησάκι της Σπιναλόγκας.
Μετά θα περάσουμε από τα αρχαία λατομεία στην Πελεκητή. Έπειτα θα γυρίσουμε από
την ανατολική πλευρά περνώντας από το ακρωτήριο του Κριού και το εκκλησάκι του
Αγίου Ιωάννου και μετά του Αγίου Φωκά και όλο νότια θα περάσουμε από τη γνωστή
παραλία της Κολοκύθας και τα ερείπια της παλαιοχριστιανικής βασιλικής και τέλος
από τον Άγιο Λουκά επιστροφή στη βάση μας! Όποιος θέλει κρατά μαγιό, πετσέτα
για μια βουτιά στο τέλος της πεζοπορίας!
ΑΝΑΧΩΡΗΣΗ: Από τον χώρο στάθμευσης του
Σ/Μ Βασιλόπουλος στον Άγιο Νικόλαο στις 8.00 Όσοι θέλουν να έρθουν
απευθείας στο σημείο εκκίνησης, να είναι στο
κανάλι Ελούντας το αργότερο έως τις 8.15.
ΑΡΧΗΓΟΣ: Γιάννης Βούλγαρης
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ - ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ:
στον Γιάννη Πάγκαλο (τηλ. 28410-28173, ώρες καταστημάτων)
ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΠΟΡΕΙΑΣ: 6 ώρες,
ΑΠΟΣΤΑΣΗ: 14 χμ περίπου
ΒΑΘΜΟΣ ΔΥΣΚΟΛΙΑΣ: 1+
KOLOKYTHA CIRCULAR HIKE
On Sunday, November 15, 2026, the Hiking
Club of Agios Nikolaos will hike in company with the E.O.S. Moires on the
Spinalonga peninsula. Our hike starts from the Elounda canal, from where,
following the cobblestones of the area, we will pass by the ruins of old
settlements and Vathy beach and, with a free hike course, we will head to the
north side above Skourgeto beach with a view of the islet of Spinalonga. Then
we will pass by the ancient quarries in Pelekiti. Then we will turn from the
east side, passing by the cape of Krios and the chapel of Agios Ioannis and
then Agios Fokas and all the way south we will pass by the famous beach of
Kolokytha and the ruins of the early Christian basilica and finally from Agios
Loukas return to our base!
DEPARTURE : From the parking lot of the
Vassilopoulos ferry in Agios Nikolaos at 8.00. Those who want to come directly
to the starting point should be at the Elounda canal no later than 8.15.
LEADER : Yannis Voulgaris
INFORMATION - REGISTRATION : to
Yiannis Pangalos (tel. 28410-28173, store hours)
DURATION : 6 hours,
DISTANCE : approximately 14 km
DIFFICULTY : 1+
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΠΑΛΙΟΤΕΡΕΣ ΠΕΖΟΠΟΡΙΕΣ ΤΟΥ
ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ:
ΓΥΡΟΣ ΚΟΛΟΚΥΘΑΣ:
https://orsian.blogspot.com/2023/11/20-5-2023.html
https://orsian.blogspot.com/2021/05/blog-post_23.html
ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΚΟΛΟΚΥΘΑ:
https://orsian.blogspot.com/2024/06/21-2024.html
ΝΟΤΙΑ ΠΛΕΥΡΑ ΚΟΛΟΚΥΘΑΣ:
https://orsian.blogspot.com/2024/09/29-2024.html
ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ:
Οι ανεμόμυλοι είναι χαρακτηριστικό κυρίως της Ανατολικής Κρήτης και πολύ περισσότερο του νομού Λασιθίου και ιδιαίτερα της επαρχίας Μεραμπέλου, η οποία στο μεγαλύτερο κομμάτι της στερείται τρεχούμενων νερών. Στη δυτική Κρήτη όπου υπήρχαν περισσότερες πηγές και ποτάμια αναπτύχθηκαν πολύ περισσότερο οι νερόμυλοι. Ένας άλλος λόγος είναι το ότι ο νομός Λασιθίου έχει στο μεγαλύτερο κομμάτι του δυνατούς ανέμους οι οποίοι ευνοούν την ύπαρξη των ανεμόμυλων. Οι μύλοι χτιζόταν γενικά σε πλαγιές βουνών και σε μέρη που ήταν εκτεθειμένα στον άνεμο έτσι ώστε να γυρίζουν με τη δύναμή του. Το μέρος που τους χτίζανε και συνήθως ήταν πολλοί μαζί ονομαζότανε μυλοτόπι (ο τόπος των μύλων).
Αντίθετα με το συνηθισμένο κτίσιμο των μύλων στις βουνοπλαγιές, στην Ελούντα υπάρχουν τρεις ανεμόμυλοι δίπλα στη θάλασσα, στο σημείο που υπάρχει το κανάλι της Ελούντας. Όλοι τους ανήκουν στον τύπο του Ξετροχάρη, ο οποίος είναι εντελώς κυκλικός και γυρίζει ανάλογα με την κατεύθυνση του ανέμου.
Η παραλία Χιώνα (ή Χιόνα) βρίσκεται λίγα μέτρα ανατολικά του Σκίσματος της Ελούντας, στο νοτιότερο σημείο της λιμνοθάλασσας, περίπου 10χλμ βόρεια του Αγίου Νικολάου. Για να φτάσετε εδώ από το Σκίσμα ακολουθήσετε τον παραλιακό δρόμο που οδηγεί στην χερσόνησο της Σπιναλόγκας, περνώντας παράλληλα από τις παλιές αλυκές. Ο ίδιος δρόμος, μετά από μια σύντομη καταπληκτική διαδρομή ανάμεσα σε παλιούς ανεμόμυλους και ένα γραφικό γεφύρι, καταλήγει στο ναό του Αγίου Λουκά κι από εκεί μονοπάτι κατηφορίζει για τη μαγευτική παραλία της Κολοκύθας.
Η παραλία βρίσκεται δίπλα στις παλιές αλυκές και η ονομασία της δεν έχει καμία σχέση με το χιόνι. Αντιθέτως, προέρχεται από τη χιόνα που δεν ηταν άλλο από τη αλαταποθήκη. Πράγματι, πάνω στην παραλία θα δείτε ένα μεγάλο πέτρινο κτίριο του 1830 που χρησιμοποιήθηκε ως αποθήκη αλατιού.
Ο βυθός είναι αρκετά βραχώδης και ρηχός, με σχετικά κοφτερές πέτρες και φύκια. Έχει κάποιες λίγες ομπρέλες από τις διπλανές επιχειρήσεις εστίασης και διαμονής. Ωστόσο υπάρχουν και μερικά αλμυρίκια κατά μήκος της ακτής.
Η παραλία στα ανατολικά της είναι γνωστή κι ως Πόρος. Η ονομασία προέρχεται από το κανάλι κάτω από τη γέφυρα που διανοίχτηκε από Γάλλους μηχανικούς το 1897 για να περνούν οι βάρκες από τη λιμνοθάλασσα της Ελούντας στον κόλπο του Μιραμπέλου.
Η Κολοκύθα είναι μικρό γλαρονήσι που βρίσκεται απέναντι από τη χερσόνησο της Σπιναλόγκας, 12χλμ βόρεια του Αγίου Νικολάου και πολύ κοντά στην Ελούντα. Ανάμεσα στις δύο αυτές ακτές δημιουργείται ένας προστατευμένος απάνεμος κόλπος με την πολύ όμορφη αμμουδερή παραλίτσα της Κολοκύθας. Η παραλία με τα καταγάλανα νερά βρίσκεται κάτω από το σύγχρονο ναό του Αγίου Λουκά, από όπου ξεκινάει σύντομο μονοπάτι για τη θάλασσα. Από την παραλία διακρίνεται στα βόρεια η βυζαντινή εκκλησία του Αγίου Φωκά, που χτίστηκε προς τιμήν του Βυζαντινού αυτοκράτορα Νικηφόρου Φωκά για την απελευθέρωση της Κρήτης το 961 μ.Χ. από τους Άραβες, στην οποία αξίζει να πάτε περπατώντας από παράλιο μονοπάτι.
Η πρόσβαση στον Άγιο Λουκά γίνεται μέσω χωματόδρομου που ξεκινάει από τις Αλυκές της Ελούντας με τους ανεμόμυλους και περνάει από το κανάλι του Πόρου, δηλαδή τη μικρή διώρυγα που κατασκεύασαν οι Γάλλοι το 1897 για να περνούν οι βάρκες από τη λιμνοθάλασσα της Ελούντας στον κόλπο του Μιραμπέλου. Δυστυχώς, η παραλία τα τελευταία χρόνια μαζεύει πάρα πολύ κόσμο για το μικρό της μέγεθος, καθώς πολλά τουριστικά καραβάκια από την Ελούντα την έχουν εντάξει στο καθημερινό τους πρόγραμμα κι έτσι καλό είναι να αποφύγετε τις ώρες αιχμής.
.jpg)
Πολύ κοντά στην παραλία βρίσκονται τα ερείπια της Παλαιοχριστιανικής Βασιλικής της Κολοκύθας του 5-6ου αιώνα που ήρθε στο φως το 1971 από τον αρχαιολόγο Μανώλη Μπορμπουδάκη. Δίπλα υπάρχει μια υπέροχη παραλίτσα με λευκή άμμο. Βλέπουμε διάσπαρτα κομμάτια μαρμάρου από κιονόκρανα, τον άμβωνα και τις πύλες, ενώ τα ψηφιδωτά δάπεδα έχουν καταστραφεί ολοσχερώς από τη θάλασσα. Σύμφωνα με τοπική προφορική παράδοση, ο ναός ήταν αφιερωμένος στην Αγία Αικατερίνη ή στην Αγία Ελένη, χωρίς να έχει εξακριβωθεί ωστόσο.
Πολύ κοντά στην παραλία της Κολοκύθας βρίσκονται τα ερείπια Παλαιοχριστιανικής Βασιλικής του 5-6ου αιώνα που ήρθε στο φως το 1971 από τον αρχαιολόγο Μανώλη Μπορμπουδάκη. Ανήκε αρχικά στον τύπο της τρίκλιτης βασιλικής με ξύλινη σκεπή με ελαφρά προεξέχον εγκάρσιο κλίτος, μεγάλη ημικυκλική αψίδα στα ανατολικά και επιμήκη νάρθηκα στα δυτικά, ενώ κατά τον 6ο αιώνα μετατράπηκε σε θολοσκεπή με τρούλο.
Βλέπουμε διάσπαρτα κομμάτια μαρμάρου από κιονόκρανα, τον άμβωνα και τις πύλες, ενώ τα ψηφιδωτά δάπεδα έχουν καταστραφεί ολοσχερώς από τη θάλασσα. Πάνω στις βάσεις του άμβωνα υπάρχει επιγραφή που αναφέρει «ΥΠΕΡ ΕΥΧΗC ΘΩΜΑ ΔΙΑΚΟ(ΝΟΥ) CΥΝ ΤΩ ΟΙΚΩ ΑΥΤΟΥ ΑΝΕΝΕΩCΕΝ +». Ορισμένα από τα γλυπτά, όπως ένα θωράκιο της εποχής του αυτοκράτορα Ιουστινιανού (527-565) έχουν φιλοτεχνηθεί σε εργαστήριο της Κωνσταντινούπολης.
Δίπλα στο ναό υπάρχει θολωτή δεξαμενή, μερικώς κατακρημνισμένη. Τα διάσπαρτα σπασμένα κομμάτια και η κατάσταση της Βασιλικής οδηγούν στο συμπέρασμα ότι καταστράφηκε βίαια μετά από επιδρομή πειρατών ή κατακτητών στην περιοχή. Σύμφωνα με τοπική προφορική παράδοση, ο ναός ήταν αφιερωμένος στην Αγία Αικατερίνη ή στην Αγία Ελένη, χωρίς να έχει εξακριβωθεί ωστόσο.
ΕΓΓΡΑΦΗ ΝΕΩΝ ΜΕΛΩΝ: ΕΔΩ
This comment has been removed by a blog administrator.
ReplyDeleteThis comment has been removed by a blog administrator.
ReplyDelete