ΚΝΩΣΟΣ - ΓΙΟΥΧΤΑΣ
translation below
Ο Ορειβατικός Σύλλογος Αγίου Νικολάου θα
πραγματοποιήσει για τα μέλη του κι όσους ενδιαφέρονται να εγγραφούν, πεζοπορία φυσιολατρικού
και πολιτιστικού ενδιαφέροντος την Κυριακή
8 Μαρτίου στην περιοχή Αρχανών με
λεωφορείο. Ξεκινάμε από τα Σπήλια
Αγίας Ειρήνης (δεύτερο τμήμα
υδατογέφυρας). Από κει θα περπατήσουμε
σε σκιερό μονοπάτι στο πλάι του ποταμιού μέχρι την περιοχή Καρυδάκι (τρίτο
τμήμα της υδατογέφυρας, που μετέφερε το νερό των Αρχανών στο κέντρο του
Ηρακλείου), όπου θα δούμε το μισογκρεμισμένο Ναό της Παναγίας με πηγή νερού. Συνεχίζοντας προς νότο διασχίζουμε το
δασωμένο φαράγγι του Μυριστή ως την
έξοδο του στην περιοχή Παράδεισος με τα Μινωικά
λατομεία εξόρυξης πέτρας για χτίσιμο και την πηγή Μοροζίνι. Περπατώντας στη συνέχεια σε επαρχιακό δρόμο θα φτάσουμε στον αρχαιολογικό χώρο Ανεμόσπηλια (440μ)
στη βόρεια πλευρά του όρους Γιούχτα (811μ), απ’ όπου ξεκινά
μονοπάτι που ανεβαίνει στις κορφές του ιερού βουνού (μινωικό λατρευτικό Ιερό
Κορυφής στη μία κορφή και εκκλησάκι του Αφέντη Χριστού στην άλλη). Από εδώ θ’
ακολουθήσουμε καθοδική πορεία μέσα σε πευκοδάσος ως τον τερματισμό μας στις Πάνω Αρχάνες.
ΑΝΑΧΩΡΗΣΗ: από Άγιο Νικόλαο (Κ. Καραμανλή
23, S/M ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΣ), την Κυριακή το πρωί στις 7:30. Μετάβαση στον χώρο με
λεωφορείο. Τιμή εισιτηρίου 15€.
ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΠΕΖΟΠΟΡΙΑΣ: περίπου 6 ώρες με τις στάσεις.
ΑΠΟΣΤΑΣΗ: περίπου 13 χιλιόμετρα
Υ.Δ.: 794 μ.
ΒΑΘΜΟΣ ΔΥΣΚΟΛΙΑΣ: 1+
ΑΡΧΗΓΟΣ - ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ-ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ: Παναγιώτης Ευδαίμων (6979687576),
ώρες καταστημάτων ως το μεσημέρι του Σαββάτου!
KNOSSOS
- JOUKHTAS
The Hiking Club of Agios Nikolaos organizes a
naturalistic and cultural hike on Sunday, March 8 by bus in the area of
Archanes. We start from the Caves of Agia Irine (second part of the water
bridge). From there we will walk along a shady path on the side of the
river to the Karydaki area (third part of the aqueduct, which carried the water
of Archanes to the center of Heraklion), where we will see the half-demolished
Church of Panagia with a water spring. Continuing south, we cross the
wooded gorge of Myristes to its outlet in the Paradisos area with the Minoan
quarries for building stone and the Morosini spring. Walking then on a
country road, we will reach the archaeological site of Anemospilia (440m) on
the north side of Mount Joukhtas (811m), from where a path begins climbing to
the peaks of the holy mountain (Minoan cult Sanctuary of the Summit on one peak
and a small church of Christ on the other). We will finally follow a
downward course through a pine forest until our finish in Pano Archanes.
DEPARTURE: from Agios Nikolaos (K. Karamanli 23, S/M
VASSILOPOULOS), on Sunday morning at 7:30. Transfer to the venue by
bus. Ticket price €15.
DURATION: about 6 hours with stops.
DISTANCE: approximately 14 kilometers
ALTITUDE: 794 m.
DIFFICULTY: 1+
LEADER: Marinos Gogolos
INFORMATION - REGISTRATION: Panagiotis Eudaimon
(6979687576), Yiannis Pangalos (28410 28173), store hours until Saturday noon!
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΠΑΛΙΟΤΕΡΕΣ ΠΕΖΟΠΟΡΙΕΣ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ (σχετικές):
ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ:
ΟΡΟΣ ΓΙΟΥΧΤΑΣ: Ο Γιούχτας βρίσκεται δυτικά των Αρχανών, περίπου 10χλμ νότια της πόλης του Ηρακλείου. Είναι ένα μικρό μοναχικό βουνό με μέγιστο ύψος τα 811μ, το οποίο όμως κατέχει ιδιαίτερη θέση στην καρδιά των Κρητικών. Βρίσκεται σε ένα μοναδικό τοπίο τριγυρισμένο με αμπελώνες και ελαιώνες, βόρεια από τις κοιλάδες του κεντρικού Νομού Ηρακλείου, δυτικά από τις Αρχάνες και και ανατολικά από την κοιλάδα του Γιόφυρου Ποταμού. Κατά την αρχαιότητα ήταν ιερό βουνό, κυρίως επειδή η όψη του από τα βορειοδυτικά θυμίζει έντονα ανθρώπινο πρόσωπο που κοιτάει στον ουρανό. Ακόμη και σήμερα αποτελεί σημείο αναφοράς για την ανθρωπόμορφη όψη του. Κατά το μύθο, εδώ βρισκόταν ο τάφος του Δία και μάλιστα το όνομα Γιούχτας αποτελεί παραφθορά του Λατινικού Jupiter, δηλαδή Δίας.
Οι Μινωίτες είχαν το Γιούχτα σε ιδιαίτερη θέση, καθώς ήταν το πρώτο βουνό που έβλεπαν όταν πλησίαζαν με τα καράβια τους τις ακτές της Κρήτης. Εδώ έκτισαν δύο μινωικά ιερά,, το ένα στο ψηλότερο σημείο του βουνού (Ψηλή Κορυφή) και το δεύτερο στη θέση Ανεμόσπηλια. Στο δεύτερο μάλιστα βρέθηκε ένας ανθρώπινος σκελετός, ξαπλωμένος σε βωμό με ένα μαχαίρι μπηγμένο στο κορμί του, καταπλακωμένος από την οροφή του κτιρίου. Αυτή θεωρείται και η πρώτη ένδειξη ανθρωποθυσίας κατά τη Μινωική εποχή, που μάλιστα σώθηκε στον χρόνο μάλλον επειδή το κτίριο κατέρρευσε, πιθανόν λόγω σεισμού, την ώρα της θυσίας. Επίσης υπάρχουν δύο ιερά σπήλαια, στα οποίο ανακαλύφτηκαν σημαντικά λατρευτικά αντικείμενα, το Χωστό Νερό και ο Σπήλιος του Στραβομύτη.
Ο Μινωικός πολιτισμός καταστράφηκε, αλλά η λατρεία του Γιούχτα πέρασε και στις μέρες μας. Πράγματι, σε μια από τις κορυφές του βρίσκεται ο τετράκλιτος ναός της μονής του Αφέντη Χριστού, από όπου η θέα στο Ηράκλειο είναι εκπληκτική. Το εκκλησάκι είναι κτισμένο στο χείλος ενός απότομου πανύψηλου γκρεμού. Το εκκλησάκι εορτάζει στις 6 Αυγούστου και για μια βδομάδα το βουνό φωταγωγείται και φαίνεται από το όλο το Ηράκλειο. Για να φτάσει κανείς στο εκκλησάκι μπορεί να περπατήσει στο μονοπάτι από τις Αρχάνες ή, πιο εύκολα, να ακολουθήσει τον βατό χωματόδρομο ως την κορυφή που ξεκινάει κοντά στο Βαθύπετρο. Σε απόκρημνη πλαγιά κάτω από το ναό υπάρχουν ακόμη τα ερείπια από τα Κελιά των Καλογράδων.
Η βλάστηση στο βουνό είναι χαμηλή (φρύγανα), αλλά υπάρχουν και μικρές συστάδες από κυπαρίσσια και πεύκα σε πολλά σημεία. Οι απροσπέλαστοι κατακόρυφοι γκρεμοί του Γιούχτα αποτελούν μοναδικό καταφύγιο για γύπες. Μάλιστα, στο βιβλίο του Ενετού Buondelmonti για την περιγραφή της Νήσου Κρήτης (1418), υπάρχει μια αναφορά σε μια ιστορία που εκτυλίχθηκε στο Γιούχτα, την οποία αξίζει να αναφέρουμε. Όταν ο περιηγητής επισκέφτηκε τις Αρχάνες, διάσημες για το κρασί τους, αποφάσισε να ανέβει στο ιερό βουνό και να δει την κορυφή. Εκεί είδε δύο παιδιά που κυνηγούσαν αετόπουλα. Το ένα παιδί κρατούσε ένα σκοινί και κατέβαζε τον φίλο του στον κατακόρυφο γκρεμό για να φτάσει την φωλιά ενός αετού. Ξαφνικά η μάνα του νεοσσού πλησίασε και γράπωσε το αγόρι, αιωρώντας το στον γκρεμό. Όλοι ήταν μάρτυρες ενός συγκλονιστικού θαύματος, όταν η μητέρα πέταξε ψηλά και με ασφάλεια μετέφερε το κατατρομαγμένο παιδί σε ένα κοντινό σημείο, όπου και το άφησε τρυφερά. Η συγκλονιστική αυτή ιστορία φαίνεται πολύ τραβηγμένη, ίσως να είναι εμπνευσμένη από υπερβολικές αφηγήσεις ντόπιων, αλλά δεν αποκλείεται και να είναι αληθινή.
Πηγή: ⭐ Ταξιδιωτικός Οδηγός Κρήτης⛵⭐ - Όρος Γιούχτας cretanbeaches.com
https://www.cretanbeaches.com/el/%CE%BF%CF%81%CE%BF%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%AD%CF%82-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CE%B2%CE%BF%CF%85%CE%BD%CE%AC-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%BA%CF%81%CE%AE%CF%84%CE%B7%CF%82/%CF%8C%CF%81%CE%BF%CF%82-%CE%B3%CE%B9%CE%BF%CF%8D%CF%87%CF%84%CE%B1?layout=yoo_eat:cretan
Αρχανιώτικο (Κνωσανό) Φαράγγι
Ο Λευτέρης ποζάρει στον καταρράκτη στο ΚαρυδάκιΤο Κνωσανό Φαράγγι συγκεντρώνει τα νερά από την κοιλάδα των Αρχανών που σχηματίζεται τις ανατολικές πλαγιές του όρους Γιούχτα και, μέσω του Καίρατου Ποταμού, τα μεταφέρει στη θάλασσα, στο ύψος του προαστίου Κατσαμπάς του Ηρακλείου. Το όνομά του το παίρνει από την Κνωσό, από όπου περνάει, ενώ είναι και γνωστό κι ως Φαράγγι Αγίας Ειρήνης από το ομώνυμο χωριό. Η πορεία δεν είναι δυνατή σε όλο το μήκος του ρέματος λόγω πυκνής βλάστησης και έλλειψης μονοπατιών, αλλά ο επισκέπτης μπορεί να επισκεπτεί τμήματά του. Η ποικιλότητα των ειδών χλωρίδας στην περιοχή είναι σχετικά μικρή, λόγω της ύπαρξης σκίασης από τα κυριαρχούντα είδη που είναι το πλατάνι και ο βάτος. Το ρέμα ξεκινάει αρχικά ως ανοικτή κοιλάδα από τον Άγιο Μάμα των Πάνω Αρχανών και στη συνέχεια περνάει στη θέση Κάτω Μύλος, όπου υπάρχουν ακόμη ίχνη παλιού νερόμυλου. Από εκεί και μετά η χωμάτινη ρεματιά δίνει τη θέση της στον μαλακό ασβεστόλιθο και το ρέμα μετατρέπεται απότομα σε ένα στενό φαράγγι με ψηλά πετρώματα και όμορφες βραχοσκεπές, το οποίο αποτέλεσε και το κύριο τροφοδότη του κολοσιαίου Ενετικού Υδραγωγείου του Μοροζίνι. Στο τμήμα αυτό που ονομάζεται Αρχανιώτικο Φαράγγι και είναι το πιο εντυπωσιακό σημείο όλου του ρέματος, διέρχεται παράλληλα δρόμος που οδηγεί στο χωριό Σύλλαμος και έτσι είναι πολύ εύκολα προσβάσιμο ακόμη και με αυτοκίνητο.Στη συνέχεια το φαράγγι διέρχεται από την περιοχή Μυριστή, όπου υπάρχει ένας καταρράκτης 4μ και ο βιολογικός σταθμός των Αρχανών και συνεχίζει μέχρι την Καρυδακιανή υδατογέφυρα και την ερειπωμένη μονή της Παναγίας της Καρδιώτισσας, που ακόμη ξεχωρίζει ανάμεσα σε ψηλά κυπαρίσσια. Μέσα στην κοίτη του φαραγγιού και λίγα μέτρα νότια της γέφυρας σχηματίζεται ένας μοναδικός καταρράκτης ύψους περίπου 4μ με ροή νερού σχεδόν όλο το χρόνο. Από εδώ και μετά η πορεία μέσα στην κοίτη του φαραγγιού είναι σχεδόν αδύνατη, λόγω πυκνής βλάστησης, ενώ μπορεί κανείς να ακολουθήσει χωματόδρομους που διέρχονται παράλληλα. Το φαράγγι συνεχίζει ως τη μεγάλη υδατογέφυρα της Αγίας Ειρήνης στα Σπήλια, μετά από την οποία συναντάμε τα ερείπια πολλών νερόμυλων, και ενός ακόμη όμορφου καταρράκτη, και διέρχεται βόρεια περνώντας από τον αρχαιολογικό χώρο της Κνωσού.
Στην περιοχή της Αγίας Ειρήνης στα Σπήλια υπάρχει η μεγαλύτερη υδατογέφυρα που κατασκευάστηκε στην Κρήτη με σκοπό να λύσει το πρόβλημα λειψυδρίας του Μεγάλου Κάστρου (σημερινό Ηράκλειο). Μέσα από αυτή το υδραγωγείο αυτό που κατασκευάστηκε κατά την Αιγυπτιοκρατία (1830-40) μεταφερόταν το νερό από την πηγή Φουντάνα στους Κουνάβους και από την πηγή Μηλιαρά στο Σκαλάνι, ως το κέντρο του Ηρακλείου, αφού είχε πριν συνενωθεί με το νερό που ερχόταν από το Ενετικό υδραγωγείο των Αρχανών κοντά στη Φορτέτσα.
Αφορμή για την κατασκευή ήταν ο εντοπισμός από τους Αιγυπτίους του αρχαίου Ρωμαϊκού υδραγωγείου της Κνωσού, με υπόγεια σήραγγα μήκους 1150μ, το οποίο καθαρίστηκε, διανοίχτηκε και αναστηλώθηκε. Η στοά σώζεται και σήμερα με τη δυτική της έξοδο φραγμένη, ενώ η ανατολική από τη μεριά του Σκαλανίου είναι σε πολύ καλή κατάσταση. Η υδατογέφυρα στα Σπήλια είναι ιδανική για βόλτα, καθώς στην διπλανή εκκλησία της Αγίας Ειρήνης έχει διαμορφωθεί πολύ όμορφο παρκάκι με δέντρα και πάγκους.
.JPG)
Ο Γιούχτας, το βουνό των Αρχανών Ηρακλείου, από την αρχαιότητα αποτελούσε τόπο ιερό για ολόκληρη την Κρήτη. Το ανθρωπόμορφο σχήμα που έχει η κορφή του κοιτάζοντας την από την πόλη του Ηρακλείου σύμφωνα με τη μυθολογία αποτελούσε το κεφάλι του Δία του Κρηταγενή που όχι μόνο γεννήθηκε, αλλά και πέθανε στην Κρήτη. Το ιερό αυτό βουνό φιλοξένησε στα σπλάχνα του τρία διαφορετικά λατρευτικά σπήλαια και στην επιφάνεια του αρκετούς αρχαιολογικούς χώρους αλλά και ένα πολύ σημαντικό Ιερό Κορυφής. Με την έλευση του Χριστιανισμού υπήρξε ξανά ο χώρος που φιλοξένησε μοναστήρια αλλά και εκκλησίες.
Το ανέβασμα και η διάσχιση όλου του βουνού που είναι τρίκορφο είναι αρκετά εύκολη υπόθεση επειδή υπάρχει ένα πολύ όμορφα σηματοδοτημένο και ευκρινές μονοπάτι που διασχίζει το βουνό από τη μία πλευρά στην άλλη. Η έλλειψη άλλων κοντινών βουνών τριγύρω χαρίζει στο Γιούχτα μοναδική και ανεμπόδιστη θέα προς όλες τις κατευθύνσεις παρά το σχετικά μικρό ύψος του αφού η ψηλότερη κορφή του φτάνει τα 811 μέτρα υψόμετρο.
Το μονοπάτι που διασχίζει το βουνό ξεκινάει ακριβώς δίπλα στον πολύ γνωστό αρχαιολογικό χώρο Ανεμόσπηλια και ανηφορίζει προς τα νότια έχοντας άπλετη θέα προς όλη την βόρεια πλευρά με την πόλη του Ηρακλείου και το Κρητικό Πέλαγος αλλά και δυτικά στις εύφορες κοιλάδες του δυτικού Ηρακλείου και στην οροσειρά του Ψηλορείτη. Σε αρκετά σημεία του μονοπατιού έχουν τοποθετηθεί ενημερωτικές πινακίδες δίπλα σε πολλούς τυπικούς θάμνους και φυτά της Κρήτης με πληροφορίες δίνοντας στον επισκέπτη την ευκαιρία να τα δει από κοντά και να τα αναγνωρίσει στη φύση. Και είναι γεγονός ότι ο Γιούχτας αποτελεί πραγματικά ένα βοτανικό παράδεισο ενώ απαγορεύεται και η βόσκηση των ζώων που έχουν προκαλέσει ανεπανόρθωτη ζημιά σε άλλα βουνά της Κρήτης.
Το μονοπάτι λίγο πριν την πρώτη κορφή περνά μέσα από ένα αρχαιολογικό χώρο με τις βάσεις των κτιρίων που έχουν ανασκαφεί να ξεχωρίζουν σε ένα μικρό πλάτωμα σαν μικρό οροπέδιο που το βουνό δημιουργεί. Έπειτα περνάει ακριβώς δίπλα από το Μινωικό Ιερό Κορυφής του Γιούχτα που βρίσκεται στην πρώτη κορφή του βουνού. Από εκεί πλακόστρωτο μονοπάτι μας οδηγεί στην δεύτερη κορφή του Γιούχτα που βρίσκεται το ιστορικό εκκλησάκι του Αφέντη Χριστού με το ιδιόρυθμο σχήμα κατασκευής του μοναδικό σε ολόκληρη την Κρήτη. Ο Αφέντης Χριστός υπήρξε σε παλιότερες εποχές μοναστήρι και σήμερα αποτελεί το μεγαλύτερο πανηγύρι όλης της περιοχής και χιλιάδες πιστοί συρρέουν κάθε χρόνο την ημέρα της γιορτής του στις 6 Αυγούστου. Στον Αφέντη Χριστό φτάνει και δρόμος που ξεκινά από τις Αρχάνες.
Μετά την κορυφή και τον Αφέντη Χριστό το μονοπάτι κατηφορίζει με κατεύθυνση ανατολική και έχουμε θέα προς τις ανατολικές πεδιάδες του Ηρακλείου αλλά και στην οροσειρά της Δίκτης. Σε αρκετά σημεία του στην κατάβαση περνά μέσα από πεύκα και κυπαρίσσια που προσφέρουν τη σκιά τους. Ο τερματισμός του μονοπατιού είναι στις Πάνω Αρχάνες στη δυτική άκρη του οικισμού. Η διάσχιση με τα πόδια όλης της διαδρομής του μονοπατιού απαιτεί περίπου 4 ώρες.
Κείμενο - Φωτογραφίες Χριστόφορος Χειλαδάκης
Η μονή του Σωτήρα Χριστού (γνωστότερη ως Αφέντη Χριστού) ήταν κτισμένη στην δεύτερη ψηλότερη κορυφή του ιερού βουνού των Μινωιτών, του Γιούχτα. Σήμερα από το ακατοίκητο μοναστήρι απομένει ο τετράκλιτος ναός που είναι αφιερωμένος στη Μεταμόρφωση του Σωτήρα (6 Αυγούστου), στην Αγία Ζώνη (31 Αυγούστου), στους Αγίους Αποστόλους Πέτρο και Παύλο (30 Ιουνίου) και στους Αγίους Ανάργυρους (1 Ιουλίου). Η θέα από το ασβεστωμένο ξωκλήσι, που κρέμεται πάνω από τους δυτικούς γκρεμούς του Γιούχτα, είναι συγκλονιστική. Στο μοναστήρι οδηγεί χωματόδρομος από τις Αρχάνες.
Το μοναστήρι λειτούργησε κατά την Ενετοκρατία (διασώζεται η χρονολογία 1443) και ήταν πολύ γνωστό στους ταξιδιώτες που έρχονταν στον Γιούχτα για να δουν το μέρος όπου οι αρχαίοι τοποθετούσαν το τάφο του Δία. Κάτω από την εκκλησία υπάρχουν τα Κελιά των Καλογράδων, που σαν Μετέωρα κρέμονται στους βράχους.
Ευχαριστούμε τον Χριστόφορο Χειλαδάκη
ΕΓΓΡΑΦΗ ΝΕΩΝ ΜΕΛΩΝ: ΕΔΩ
%20%CE%A6%CE%B1%CF%81%CE%AC%CE%B3%CE%B3%CE%B9){kind=link}
This comment has been removed by a blog administrator.
ReplyDeleteThis comment has been removed by a blog administrator.
ReplyDelete