ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΡΙΝΑ ΣΤΟΝ ΚΡΟΥΣΤΑ

Την Κυριακή 15 Φλεβάρη 2026 περπάτησε ο Ορειβατικός Σύλλογος Αγίου Νικολάου στην όμορφη κοντινή μας περιοχή, από την Πρίνα για τον Κρούστα. Παρά τον νοτιά που λυσσομανούσε σε όλον τον νομό, τριάντα άτομα όλων των ηλικιών μαζεύτηκαν τελικά στο Δημοτικό Σχολείο Κρούστα, όπου αφήσαμε κάποια αυτοκίνητα και συνεχίσαμε για την Πρίνα, καθώς η διαδρομή δεν ήταν κυκλική.

Ομαδική μας σε ένα απάνεμο ξέφωτο τριάντα ορειβάτες όλων των ηλικιών σε αρμονική συνύπαρξη (φώτο Δημήτρης)

Ξεκινάμε λοιπόν την πεζοπορία από το ορεινό χωριό της Πρίνας (350μ), που απέχει 24 χλ από τον Άγιο Νικόλαο και 14 από την Ιεράπετρα, περίφημο για το δάσος του, αλλά και για το μέλι του. Το αποχαιρετάμε γρήγορα τραβώντας ανηφορικά από τα έρημα στενά με τα εγκαταλελειμμένα σπίτια και τις ανθισμένες αμυγδαλιές χαζεύοντας το ύψωμα του Τιμίου Σταυρού να χάνεται στην ομιχλώδη από σκόνη ατμόσφαιρα και το δυνατό φως του ήλιου.

Ξεκινάμε από την Πρίνα, χωριό περίφημο για το μέλι του, πάνω αριστερά αχνοφαίνεται κάτω απ' το πέπλο της ομίχλης το ύψωμα με το εκκλησάκι του Τιμίου Σταυρού, το οποίο έχουμε επισκεφθεί πολλές φορές στο παρελθόν. ΚΑΤΩ: ανηφορίζοντας στα στενά και τους ελαιώνες του χωριού

Περνάμε από καταπράσινους ελαιώνες κι από κολύμπες με νερό της πρόσφατης νεροποντής. Περπατάμε κυρίως σε χωματόδρομους, φτιαγμένους κάποτε για πυρασφάλεια, ανάμεσα από πευκόδασος, σε άλλα σημεία πιο πυκνό σε άλλα πιο ανοικτό, ώστε να αφήνει  «παράθυρα» στον κόλπο του Μεραμπέλλου. Άνετη κι εύκολη διαδρομή, ιδανική για τις οικογένειες με παιδιά που μας ακολουθούν σήμερα και για κάποιους αρχάριους που μόλις ξεκίνησαν. Ο καιρός καλός, παρά την μειωμένη διαύγεια της ατμόσφαιρας - σε γενικές γραμμές ο αέρας δε μας ενόχλησε.

Θέα στον ομιχλώδη κόλπο του Μεραμπέλλου σε κάποια ξέφωτα

Θα τον καταφέρουμε τον βράχο, παιδιά;

Παρεάκια δίνουν και παίρνουν, χρόνο για κανένα αγριοράδικο βρίσκουμε, λουλουδάκια, ίριδες και ρωμουλέες, ξεπηδούν εδώ κι εκεί. Συναντάμε στον δρόμο παλιούς οικισμούς, περνάμε από το μικρό οροπέδιο του Πεντοχέρη με τα κλήματά του καλοκλαδεμένα, φτάνουμε στον Κομμένο Δέτη, φυσικό όριο ανάμεσα στα δύο χωριά, περνάμε από τις περιοχές Ρεθεμνιώτη και Μαχιδιά, όπου κυριαρχούν οι ελαιώνες, κατηφορίζουμε παράλληλα με τον Καλό Ποταμό (που αν τον συνεχίσεις ίσια κάτω θα σε βγάλει στο Ίστρον) και μέσω ενός παλιού καλντεριμιού θα καταλήξουμε τελικά στον -κάπως πιο ανεμοδαρμένο- Κρούστα στα 540μ..

Ρομουλέες

Σήμερα περπατήσαμε άνετα 10,2 χλμ με υψομετρική 365μ. σε τέσσερις ώρες (όπως τα κατέγραψε το «μηχανάκι» της Χριστίνας). Πεζοπορία όπου αναμείχθηκε η δικιά μας η ομάδα, του Ορειβατικού, με αρκετούς βετεράνους κι ανώτατο όριο ηλικίας γύρω στα 70 κι η παρέα του αρχηγού μας, Θέμελη Μαρνέλλου, κυρίως νεαρά παιδιά. Το να βλέπεις δίπλα – δίπλα εμάς, που αρκετοί είμαστε ήδη παππούδες με τον μικρό δεκάχρονο ορειβάτη, τον Δημήτρη, αλλά και τον νεαρό μπαμπά, τον Λευτέρη, που κουβαλούσε υπομονετικά στον μάρσιπο και τα δύο μικρά παιδάκια του, ήταν μια εικόνα άκρως ελπιδοφόρα κι ενθαρρυντική, για το πώς θα πρέπει να περνάμε τις Κυριακές μας και μου έφερε στο μυαλό το ποίημα του Μιχάλη Γκανά "Στα καμμένα":

..Έλα και πάρε με μαζί σου στην κυριακάτικη εκδρομή σου,
βγάλε με στο χλωρό κορμί σου, στις εκβολές του παραδείσου.

Έλα να βγούμε απ' το σπίτι …, πάρε και τα παιδιά μαζί σου
κι άφησε μόνη στο τραπέζι την τηλεόραση να παίζει….

με τα παιδάκια μας στον ώμο, για να μας δείχνουνε το δρόμο.

Είχαμε την τύχη να έχουμε οικογένειες σήμερα, κάτι που δίνει την ελπίδα ότι θα ξεκολλήσουμε επιτέλους απ' τις οθόνες...

 

Τιμή μας να έχουμε για πρώτη φορά αρχηγό, τον Θέμελη Μαρνέλλο, πεπειραμένο ορειβάτη, αναρριχητή, διασώστη, απ’ τους πιο καταρτισμένους στον τομέα του στην ευρύτερη περιοχή κι όχι μόνο (βρίσκεται στα σκαριά η πιθανότητα να συνεργαστεί ως υπεύθυνος ασφαλείας σε ντοκιμαντέρ της πολωνικής τηλεόρασης στις Άλπεις με θέμα τη ζωή της διάσημης ορειβάτισσας, Wanda Rutkiewicz  που κατάφερε να ανέβει σε πολλές από τις υψηλότερες κορυφές του κόσμο κι εξαφανίστηκε μυστηριωδώς στο Mont Blanc),  εμπνευστή του γραφείου υπαίθριων δραστηριοτήτων «Explore Agios Nikolaos», έναν νέο άνθρωπο με όραμα για τον τόπο του και με τόσες περγαμηνές στον τομέα του, που μαζί του νιώθεις τη σιγουριά ότι όλα θα πάνε καλά. Μια συνεργασία που ευχόμαστε να συνεχιστεί, γιατί όλους μας δένει η ίδια αγάπη για τη φύση!

Ευχαριστούμε τον αρχηγό, Θέμελη Μαρνέλλο και την παρέα του!!!

ΑΡΧΗΓΟΙ: Θέμελης Μαρνέλλος

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: Μαρία Μετζογιαννάκη, Δημήτρης Σουγλέρης, Annika Thunström

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ - ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗΣ: 

Μαρία Μετζογιαννάκη

ΒΙΝΤΕΟ:-----------

ΧΑΡΤΗΣ ΠΕΖΟΠΟΡΙΑΣ: 

Χριστίνα Καστρινάκη

Με την υποστήριξη του Wikiloc

ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΡΟΥΣΤΑ ΣΤΟΝ ΑΓΙΟ ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΟΝΑ

Κυριακή 16 Ιουνίου 2024, κι η ζέστη ήρθε για να μείνει! Δύσκολοι καιροί για ορειβασίες. Οι περισσότεροι στις παραλίες κι αυτήν την προγραμματισμένη πεζοπορία του Ορειβατικού Συλλόγου Αγίου Νικολάου από τον Κρούστα στο Καλό Χωριό απ’ το παλιό μονοπάτι, ήταν γραπτό να την χαρούν  λίγοι.

Ομαδική μας στον θηριώδη πλάτανο του Μπετούρα κοντά στον πύργο Καλού Χωριού

Βίντεο της πορείας από τον Γιάννη Πάγκαλο:  

Στην περιοχή του Κρούστα

Μόλις 6 άτομα για δεύτερη συνεχόμενη Κυριακή ξεκινάμε από το όμορφο κεφαλοχώρι του Κρούστα (540 μ.), που απέχει μόλις 20 λεπτά απ’ τον Άγιο Νικόλαο, και φημίζεται για τις ταβέρνες με το παραδοσιακό φαγητό και τον κεντρικό του δρόμο, όπου οι μουρνιές δημιουργούν ένα πράσινο στέγαστρο. Η πορεία αρχίζει απ’ το Δημοτικό Σχολείο στην νότια πλευρά του χωριού στην έξοδο προς Πρίνα, όπου παρκάρουμε τ’ αυτοκίνητά μας. Πριν ακόμα αφήσουμε το χωριό μια ευχάριστη έκπληξη μας περιμένει: ένα μικρό «πουλαράκι» (μα πώς βρέθηκε; - τα γαϊδούρια είναι ένα είδος προς εξαφάνιση, αφού η επιβίωσή του είναι στενά συνδεδεμένη με τους ανθρώπους, που όμως δεν τον χρειάζονται πια), βρίσκει ενδιαφέρουσα την παρουσία μας και μας ακολουθεί τρέχοντας όλη την πλαϊνή περίφραξη κι όταν πια χανόμαστε απ' το οπτικό του πεδίο βγάζει σπαραξικάρδιο αποχαιρετιστήριο γκάρισμα!

Η πορεία ξεκινά από το Δημοτικό Σχολείο Κρούστα

Το πουλαράκι ψοφούσε για παρέα! Είναι δύσκολο να είσαι ζώο προς εξαφάνιση, που η μοίρα σου εξαρτάται αποκλειστικά από ανθρώπους και δεν βρίσκεις ομόφυλους σου για παρέα!

Αποχαιρετούμε τον Κρούστα κατηφορίζοντας

Πολλά αλώνια δείχνουν την έντονη αγροτική δραστηριότητα στην ευρύτερη περιοχή

Θέα στις παραλίες του Καλού Χωριού, που είναι κι ο τελικός προορισμός μας

Στο μονοπάτι που ένωνε Κρούστα με Καλό Χωριό

Κοντά στο χωριό θα συναντήσουμε πολλά -μα πάρα πολλά- αλώνια, δείγμα έντονης αγροτικής δραστηριότητας της περιοχής και παραγωγής σιτηρών (στ’ αλώνια κάποτε γινόταν το αλώνισμα -το σπάσιμο των κομμένων σταχιών, με τα ‘μαχαίρια’ του βωλόσυρου- κι έπειτα το λίχνισμα, ώστε να ξεχωριστεί ο καρπός απ’ τα άγανα). Πιο κάτω κοντά στο εκκλησάκι του Αγίου Νικολάου θα δούμε και πολλές παλιές μινιμαλιστικές μονόχωρες αγροικίες. «Σπίτι όσο χωρείς, χωράφι όσο θωρείς», θυμήθηκε το μότο των προγόνων μας ο Γιάννης!

Εκκλησάκι Αγίου Νικολάου στον δρόμο μας, γύρω του πολλές μικρές αγροικίες

Γνωστή η εμμονή του αρχηγού με τις καμπάνες

Το εσωτερικό του ναού απλό και λιτό, όπως πάντα

Μια από τις αγροικίες της περιοχής

Και μια άλλη παρακάτω. Κρίμα που έχουν αφεθεί στη μοίρα τους

Η πορεία μας σήμερα είναι κατηφορική ακολουθώντας το παλιό μονοπάτι -καλά σωζόμενο σε κάποια σημεία, όχι και τόσο σε κάποια άλλα, στην αρχή δασωμένο αργότερα πιο καθαρό. Όπως και να έχει εξαιρετική διαδρομή, που πρέπει κάποτε να επαναλάβουμε σε μια πιο ‘φιλική’ για πεζοπορία εποχή. Πέρα από τη θέα, όπου σε αρκετά ανοίγματα βλέπεις όλες τις ακτές του Καλού Χωριού με τις παραλίες τους και τις μικρές χερσονήσους, που τις χωρίζουν και την ‘μανισμένη’ σήμερα θάλασσα, περνάς από εναλλαγή πολλών φυσικών τοπίων. Ψηλότερα την πορεία συνοδεύει δάσος από πεύκα και πρίνα, καλλιεργημένα χωράφια κι ελαιώνες μετά. Χαμηλότερα αρχίζει η χλωρίδα της ρεματιάς: πλατάνια, αγριοσυκιές, πικροδάφνες, σκίνοι και λυγαριές. Μετά τα περβόλια και οι στέρνες. Πολλές κι οι μέλισσες που μαζεύονται στα νερά τους, με τσίμπησε σήμερα ο πρώτος σβούρος (μπαμπουρας) από τότε που ήμουν παιδί! Γούρι!

Ακολουθούμε τον αρχηγό στο παλιό μονοπάτι που συνέδεε τον Κρούστα με τις ακτές

Η θέα από εδώ είναι εξαιρετική, αλλά και το μονοπάτι περνά από ποικιλία τοπίων

Στην περιοχή του Καλού Χωριού

Όταν περνάμε ανάμεσα από τους πορτοκαλεώνες ξέρουμε στα σίγουρα ότι είμαστε στην επικράτεια του Καλού Χωριού! Πρώτη μας στάση στον γιγάντιο πλάτανο δίπλα στον μεγάλο δίπατο νερόμυλο του Μπετούρα, που πρόσφατα συγκέντρωσε πάνω του τα φώτα της δημοσιότητας των τοπικών Μ.Μ.Ε., καθώς κάποιος επιχείρησε να του βάλει φωτιά, ίχνη της οποίας φαίνονται στο εσωτερικό της κουφάλας του, που μοιάζει με σπιτάκι.

Η πρωινή χαρά, που της αρέσουν οι υγρότοποι είναι χαρακτηριστική της βλάστησης του Καλού Χωριού

Ο εντυπωσιακός διώροφος νερόμυλος του Μπετούρα κοντά στον Πύργο Καλού Χωριού, ένα μνημείο που αξίζει να προσεχθεί! 

Το αυλάκι του νερού του νερόμυλου

Ο δεύτερος όροφος του

Το ισόγειο

Ο γιγάντιος πλάτανος από το πατάρι του μύλου, που κάποιος αποπειράθηκε να του βάλει φωτιά πριν λίγο καιρό, αποτέλεσε 'πίστα' για παιχνίδια στην ομάδα 

Κατόπιν θα πάρουμε την κοίτη του Καλού Ποταμού, ξεροπόταμου που διασχίζει την εύφορη κοιλάδα, πρόσφατα καθαρισμένου, από τον φόβο πλημμυρικών φαινομένων, φαντάζομαι. Μια χαρά για μας, καθώς η πυκνή του βλάστηση, κυρίως από καλάμια, έχει παραμεριστεί.

Κατευθυνόμαστε στην παραλία από την κοίτη του Καλού Ποταμού, ξεροπόταμου πια. Γενικά η περιοχή είχε πολύ νερό και έλη κάποτε και το όνομα "Καλό Χωριό" του δόθηκε κατ' ευφημισμόν, αφού η ελονοσία θέριζε στην περιοχή

Η κοίτη έχει πρόσφατα καθαριστεί απ' τους φορείς όπως και σε άλλα μέρη από τον φόβο πλημμυρικών φαινομένων

Φωτοπαιχνίδια με τους κάκτους στην πορεία

Λυγαριά ή στα κρητικά (ε)λυγιά ή και εμπιστιά (αν θυμάμαι καλά)

Φτάνουμε τέλος στον Άγιο Παντελεήμονα, με το ομώνυμο γραφικό εκκλησάκι στα ανατολικά του. Στρίβουμε δυτικά και μέσω μονοπατιών φτάνουμε στην μικρή χερσόνησο που οδηγεί στο Καραβοστάσι. Εδώ ψηλά είναι ο αρχαιολογικός χώρος του Πρινιάτικου Πύργου, στον οποίο εντοπίστηκε κεραμικό εργαστήρι, που προμήθευε καλής ποιότητας κεραμικά σε όλη την ανατολική Κρήτη (πληροφορίες από το βιβλίο: «Ο Άγιος Νικόλαος και η περιοχή του»). Επιστρέφουμε ρίχνοντας κλεφτές ματιές στους λουόμενους από τα ανοίγματα των αλμυρικιών και διασχίζουμε την παραλία τραβώντας τα περίεργα –ενίοτε και ειρωνικά- βλέμματα των ελαφροντυμένων παραθεριστών, έτσι όπως είμαστε ‘εν πλήρει εξαρτήσει’ και με τις αρβύλες!

Αρχαιολογικός χώρος στον Πρινιάτικο Πύργο, από την προμινωική ακόμα εποχή. Εδώ εντοπίστηκαν κεραμικοί κλίβανοι, άρα πρόκειται για εργαστήρι κεραμικής που τροφοδοτούσε με σκεύη όλη την ανατολική περιοχή του νομού 

Απ' τα γκρίζα βράχια της χερσονήσου ατενίζουμε τη 'μανισμένη' θάλασσα και τους σέρφερς που την χαίρονται

Καταπληκτική φωτογραφία του Γιάννη από την άκρη της χερσονήσου προς τον αρχαιολογικό χώρο και τις δύο παραλίες του Καλού Χωριού: Καραβοστάσι δεξιά και Άγιος Παντελεήμονας αριστερά

Ο όρμος του Αγίου Παντελεήμονα

Κρυφοκοιτάζοντας τους λουόμενους, που δροσίζονται, σε αντίθεση με μας!

Μια ράμπα ΑΜΕΑ έχει προστεθεί στην παραλία τελευταία

Μια απ' τις ομορφότερες παραλίες της περιοχής!

Κατευθυνόμαστε στην άλλη μικρή χερσόνησο ανατολικά, που χωρίζει την εδώθε παραλία από το κοσμοπολίτικο Βούλισμα. Θέλουμε να δούμε ένα γεωλογικού ενδιαφέροντος εξωπραγματικό τοπίο: πρόκειται μάλλον για μια δολίνη, ένα βύθισμα της γης, στα κάθετα βράχια της ΒΑ πλευράς του οποίου βλέπουμε σημάδια αναρριχητών. Συνεχίζουμε ως την ανεμοδαρμένη άκρη της χερσονήσου κι έπειτα επιστρέφουμε πίσω, καθώς το έδαφος άρχισε να καίει αλύπητα απ’ τις ακτίνες του ήλιου και του αέρα.

Ένα εύφορο βύθισμα της γης στη μικρή χερσόνησο που χωρίζει Άγιο Παντελεήμονα και Βούλισμα. Στην ΒΑ πλευρά τα κάθετα βράχια αποτελούν αναρριχητικό πεδίο, όπως είδαμε

Θαμνοκυπάρισσο (Juniperus phoenicea (Άρκευθος η φοινικική) 

Περπατήσαμε πλάκα-πλάκα 13 χιλιόμετρα σε 5 ώρες με τις στάσεις κι ήρθε η ώρα που άλλοι θα σβήσουν την κάψα με μια βουτιά στη θάλασσα κι άλλοι με μια βουτιά στην μπίρα! Ο αρχηγός μας, Γιάννης Πάγκαλος, επιδόθηκε και στα δύο και καλώς γιατί το άξιζε και τον ευχαριστούμε πολύ για τα ενδιαφέροντα μέρη της περιοχής του, που μοιράστηκε μαζί μας!

Ευχαριστούμε τον αρχηγό, Γιάννη Πάγκαλο. Εδώ με τον Ray στην άκρη της χερσονήσου

Το παπάκι μας, που ακολουθεί παντού τον αρχηγό, στον καμένο πλάτανο δίπλα στον νερόμυλο του Μπετούρα

ΑΡΧΗΓΟΣ: Γιάννης Πάγκαλος

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: Γιάννης Πάγκαλος, Μαρία Μετζογιαννάκη, Γιώργος Κουναλάκης

ΚΕΙΜΕΝΟ-ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΑΝΑΡΤΗΣΗΣ: Μαρία Μετζογιαννάκη

 

ΒΙΝΤΕΟ: Γιάννης Πάγκαλος

ΧΑΡΤΕΣ ΠΕΖΟΠΟΡΙΑΣ: Γιάννης Πάγκαλος

Powered by Wikiloc