ΣΤΟΥΣ ΑΝΕΦΑΛΑΚΚΟΥΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΛΑΤΙΑ ΚΟΡΦΗ

«Κανένας δεν περπατά στο ίδιο ποτάμι δυο φορές.

Διότι το ποτάμι δεν είναι ποτέ ίδιο, αλλά ούτε κι ο άνθρωπος.»

Ηράκλειτος

Με αυτά τα λόγια ξεκίνησε ο Γιάννης ο Πάγκαλος την αφήγηση του για την καλοκαιρινή πεζοπορία με Πανσέληνο στο Καθαρό. Κι έρχεται κάπως να επιβεβαιωθεί η ρήση, καθώς πολύ σύντομα, στις 18 Οκτωβρίου 2026, ο Ορειβατικός Σύλλογος Αγίου Νικολάου κλήθηκε να επαναλάβει την πεζοπορία του καλοκαιριού, προκειμένου να βρούμε τη μασκότ μας, το μικροσκοπικό μας παπάκι, που (ξε)χάσαμε τότε. Άλλη εποχή ωστόσο, άλλοι άνθρωποι και λίγο μεγαλύτερη –ειν’ αλήθεια- διαδρομή, ώστε να ταιριάζει στις καιρικές συνθήκες της εποχής, που είναι η ιδανικότερη για πεζοπορίες.

Τέλος ανηφόρας στην Πλατιά Κορφή για την ομάδα κι επανασύνδεση με το παπί μας (στο κολονάκι)

Ξεκινάμε λοιπόν περίπου είκοσι νοματαίοι, δυνατή και πολυεθνική ομάδα, πιο χαμηλά από την καλοκαιρινή αφετηρία, από τον δρόμο Κριτσάς - Καθαρού στο ύψος, όπου βρίσκεται το εκτροφείο για πέρδικες του Κυνηγετικού Συλλόγου. Αρχικά από χωματόδρομο, γεμάτο κολύμπες απ’ τις πρόσφατες βροχές, που μας φέρνει δίπλα σε σύγχρονα μαντριά κι έπειτα όλο ανηφορικά από τα όμορφα τα παλιά τα καλντερίμια, με τα οποία είναι γεμάτη όλη η περιοχή. Ελίσσονται αυτά ανάμεσα από πρινόδασος ως επί το πλείστον κι όπου αυτό αραιώνει μας αφήνει να κουτσο-ατενίζουμε τη θέα στον κόλπο του Μεραμπέλλου.

Γεμάτες οι κολύμπες από τις πρόσφατες νεροποντές στον χωματόδρομο

Στα όμορφα καλντερίμια της περιοχής μέσα στο πρινόδασος

Οι εικόνες είναι γνωστές: κοπάδια αιγοπροβάτων που κουδουνίζουν εδώ κι εκεί, καμιά παλιά ξεχασμένη αγροικία ή μαντριά χωμένα μέσα στα δέντρα, οι γνωστές μας οι πηγάδες τίγκα στο νερό. Ωστόσο η φύση είναι διαφορετική πια: βρύα έχουν καλύψει τα βράχια, τα πρώτα αγριόχορτα (καλλίτσες και ραδίκια) αρχίζουν να κρυφο-προβαίνουν, που και μανιταράκι κάνει την εμφάνισή του, οι ασφένδαμοι τείνουν να κιτρινίζουν (αργότερα θα πάρουν το κοκκινωπό τους χρώμα που ομορφαίνει το φθινόπωρό μας) και τα πανέμορφα μικροσκοπικά λουλουδάκια της εποχής: κολχικά, κρόκοι και στερνμπέργκιες έχουν ξεμυτίσει κατά συστάδες. Δεν χορταίνεις να τα κοιτάς όλα αυτά.

Βρύα έχουν ήδη καλύψει κάποια περάσματα με υγρασία

Παλιά μαντριά

Πολλές πηγάδες

Κοπάδια αιγοπρόβατα ξεπροβάλουν στο δάσος

Βγήκαν και τα πρώτα μανιτάρια. Εδώ geastrum αριστερά (το άστρο της γης) και το μικροσκοπικό lepista nuda με το έντονο μοβ χρώμα

Κολχικό, όμορφο μικροσκοπικό, λουλουδάκι της εποχής και κάτω μια 'οικογένεια' στενεμπέργκιες

Κάποτε θα φτάσουμε και στο ύψος, όπου θα θαυμάσουμε το οροπέδιο του Καθαρού με τις ψηλές κορφές της Δίκτης από πίσω! Λίγο ακόμα μας έμεινε για την κορυφή των Ανεφαλάκκων (1.512 μ) κι αυτή η ανηφόρα δε λέει να τελειώσει. Θα ανέβουμε από έναν πόρο ανάμεσα στα βράχια, που μας είχε δείξει ο Λεωνίδας το καλοκαίρι. Ώσπου να σκαρφαλώσουμε όλοι,-να!-, μαθαίνουμε τα νέα: βρήκαν ήδη το παπί χωρίς πολύ ψάξιμο τελικά. Θυμόταν ο Γιάννης που το είχε στήσει για φωτογράφιση κι εκεί γύρω το εντόπισε η Δέσποινα, λίγο ξεγανωμένο είναι αλήθεια, αλλά μια χαρά, έτοιμο για νέες περιπέτειες!

Η ομάδα χαζεύει τη θέα ανεβαίνοντας

Ομαδική με φόντο τις κορυφές της Δίκτης

Δίκτη και οροπέδιο Καθαρού

Η γνωστή αγροικία στα ριζά των Ανεφαλάκκων

Σύντομη στάση πριν την κορφή

Πηγάδες συλλογής νερού στη μέση μέση

Κρυφοκοιτάζοντας το Καθαρό, θέα απ' τον πόρο προς την κορφή. ΚΑΤΩ: φωτογραφίες απ' το πέρασμα αυτό

Η Δέσποινα βρήκε το παπάκι!!!

άλλες αγροικίες στο διάσελο ανάμεσα στις δυο κορφές

Θέα από τους Ανεφαλάκους σε όλο τον κόλπο του Μεραμπέλλου

Πλατιά κορφή με το τριγωνομετρικό της

Επιστροφή από τη γνωστή "στάση-ποδήλατο"

Πολύ καλή σηματοδότηση από τη ΔΑΕΑΝ και τον Γιώργο Ανδρουλάκη

Η κορφή ωστόσο μας περιμένει κι όταν φτάνουμε καθόμαστε να αγναντέψουμε τα παράλια, αλλά και για λίγο κολατσιό κάτω απ’ τις ζεστές ακτίνες του ήλιου. Στη συνέχεια κατεβαίνουμε τον αυχένα προς την Πλατιά Κορφή (1.489μ) κι αφού την κατακτήσουμε κι αυτή, κατηφορίζουμε πάλι προς τα κάτω ακολουθώντας, όπου μπορούμε άλλο μονοπάτι. Φτάνουμε ξεθεωμένοι στα αυτοκίνητα, γιατί η διαδρομή μας βγήκε κάπως μεγάλη: 18,5 χλμ και 890μ. υψομετρική (!) –ούτε Ψηλορείτης να ‘τανε! Όμως η ομάδα ήταν δυνατή κι αξιόμαχη και τα μόνα παράπονα που ακούστηκαν ήταν, γιατί αρχίσαμε κάπως να πεινάμε όλη μέρα πάνω-κάτω. Ευχαριστούμε τον αρχηγό μας, Γιάννη Πάγκαλο, καθώς και το παπάκι μας για την τόσο χορταστική διαδρομή και περιμένουμε την επόμενη με ανυπομονησία!

Το "αίτιο" της σημερινής πεζοπορίας κουρνιάζει ξένοιαστο στη χούφτα του αρχηγού

ΑΡΧΗΓΟΣ: Γιάννης Πάγκαλος

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ:  Γιάννης Πάγκαλος, Μαρία Μετζογιαννάκη, Κώστας Καμπουράκης, Σπύρος Αγγελάκης

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ - ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗΣ:  

Μαρία Μετζογιαννάκη

ΒΙΝΤΕΟ: Γιάννης Πάγκαλος

ΧΑΡΤΗΣ: Γιάννης Πάγκαλος

Powered by Wikiloc

Πανσέληνος στους Ανεφαλάκκους

 

Στις κορυφές Ανεφαλάκοι της οροσειράς της Δίκτης, στο οροπέδιο Καθαρό, ανηφόρισε η ομάδα του Ορειβατικού Συλλόγου Αγίου Νικολάου, το απόγευμα της Πέμπτης 10 Ιουλίου. Στόχος μας να απολαύσουμε από ψηλά τη δύση του ήλιου και την ανατολή της Πανσελήνου.

Αρχηγός κι αρθρογράφος σε αυτήν την εξόρμηση, ο παλαίμαχος κι επίτιμος πρόεδρος του Συλλόγου, Λεωνίδας Κλώντζας

Πανσέληνος στους Ανεφαλάκκους

Δύση ηλίου στους Ανεφαλάκκους

● Ξεκινήσαμε από τη θέση Δάμακας ακολουθώντας δυσδιάκριτο κατσικομονοπάτι, ανάμεσα από τη χαρακτηριστική βλάστηση της περιοχής, με τους θεόρατους πρίνους και χαμηλούς αρωματικούς θάμνους. Στο διάσελο έγινε η πρώτη σύντομη στάση, απολαμβάνοντας την άγρια ομορφιά των Λασιθιώτικων βουνών και την εκπληκτική θέα προς τον οροπέδιο Καθαρό, τον κόλπο του Μεραμπέλλου και την πόλη του Αγίου Νικολάου.

● Συνεχίσαμε ανηφορικά και διασχίσαμε το μικρό πλάτωμα με τις κυκλικές στέρνες/πηγάδια που έχουν κτιστεί με ξερολιθιά και συγκεντρώνουν το νερό της βροχής από τις τριγύρω βουνοπλαγιές. Χρησιμοποιούνται ακόμη και σήμερα για να ξεδιψούν τα κοπάδια. Πανοραμική πάντα η θέα, από το ακρωτήρι του Αφορεσμένου μέχρι τον ορεινό όγκο της Θρυπτής και από την πόλη του Αγίου Νικολάου μέχρι το Καλό Χωριό και το νησάκι της Ψείρας. Υπ’ όψιν ότι ο καιρός ήταν ιδανικός, ούτε κρύο, ούτε ζέστη!

Οι μεγάλες πηγάδες κι άλλα ανθρώπινα δημιουργήματα ποιμενικής ζωής, χαρακτηριστικά των Ανεφαλάκων

● Την ώρα του δειλινού φτάσαμε σε υψόμετρο 1512 μ. στην κορυφή Ανεφαλάκοι. "Ανέφαλο" στην τοπική διάλεκτο σημαίνει σύννεφο. Ο ουρανός έχει ήδη αρχίσει να ροδίζει, καθώς ο ήλιος τρέχει να εξαφανιστεί στη δύση, πίσω από το Μικρό Αφέντη του Οροπεδίου Λασιθίου, βάφοντας τον ορίζοντα με τα πορφυρά χρώματα του δειλινού. Πανέμορφες εικόνες!

● Μετά από λίγο θαυμάσαμε και τη μεγαλοπρεπή ανατολή της Σελήνης… κι’ άλλες εικόνες μοναδικής ομορφιάς. Νιώθουμε τυχεροί που για μια ακόμα χρονιά, ο Σύλλογός μας ανέβηκε σ’ αυτήν την κορυφή. Η όμορφη ημέρα ολοκληρώθηκε… σωστά, στο παραδοσιακό καφενείο της Μαρίας, στον Παλαίμυλο της Κριτσάς, με μια νόστιμη ομελέτα, ντόπια τυρί και αγγούρι, αλλά και μία μπύρα… χωρίς αλκοόλ! Τι να κάνουμε! Θα το… συνηθίσουμε και αυτό!

Αναζητώντας τον… έρωντα του Καθαρό!

Η Ομάδα του Ορειβατικού Συλλόγου Αγίου Νικολάου, που ανέβηκε στο Καθαρό και στους Ανεφαλάκους για την πανσέληνο του Ιουλίου, ήταν ολιγομελής και πολύ ευέλικτη.

● Πρότεινα λοιπόν και ακολουθήσαμε, την τελική ανάβαση, μέχρι τα 1512 μέτρα, μέσα από μία χαράδρα, που είναι βατή αλλά δεν την προτείνω όταν η ομάδα είναι πολυμελής. Η σκέψη μου ήταν μήπως στις πλαγιές της χαράδρας, βρούμε το μοναδικό φυτό της Κρήτης, το δίκταμο (Origanum dictamnus), καθώς εδώ δεν μπορούν να σκαρφαλώσουν οι κατσίκες για να το φάνε!

δίκταμο (Origanum dictamnus)

● Δεν προχωρήσαμε την ανάβασή μας πολλά μέτρα και αντικρίζουμε, στις κάθετες πλαγιές, δεξιά και αριστερά της χαράδρας τα πρώτα φυτά δίκταμου, πολλά από τα οποία ήταν στην ανθοφορία τους. Μεγάλη η χαρά και η ικανοποίησή μας! Δίκταμος λοιπόν, γνωστός και ως ο έρωντας της Κρήτης, που θα συναντήσουμε σε γκρεμνά, σε φαράγγια και σε βραχώδεις τοποθεσίες. Είναι φυτό με φύλλα ωοειδή, καλυμμένα με πυκνό λευκό χνούδι και άνθη λευκορόδινα.

● Η φήμη αυτού του μικρού χνουδωτού πράσινου θάμνου, που είναι ενδημικό της Κρήτης, υμνήθηκε όσο κανένα άλλο για τις απεριόριστες δυνατότητές του! Έχει πάρει μυθικές διαστάσεις ήδη από τη αρχαιότητα. Μέχρι και οι θεοί το χρησιμοποίησαν. Ακόμα και

σήμερα θεωρείται πανάκεια για ένα πλήθος παθήσεων.

● Τα φρέσκα ή αποξηραμένα μέρη του δίκταμου έχουν χρησιμοποιηθεί από την αρχαιότητα για τις ευεργετικές ιδιότητές τους. Η πιο συχνή μορφή κατανάλωσής του είναι ως τσάι, αλλά παρασκευάσματα, όπως το εκχύλισμα και τα αιθέρια έλαια δίκταμου, είναι εξίσου γνωστά. Το τσάι δίκταμου χρησιμοποιείται για να βοηθήσει στην πέψη, καθώς και να ανακουφίσει από πονοκεφάλους, πονόδοντο, αμυγδαλίτιδα, πονόλαιμο, βήχα. Η τοπική χρήση του δίκταμου θεωρείται πως έχει αντισηπτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες, ενώ είναι επίσης αποτελεσματικός στην επούλωση πληγών.

*Άρθρο Λεωνλιδα Κλώντζα στην Ανατολή:

https://www.anatolh.com/topikanea/agiosnikolaos/anazitontas-ton-eronta/?fbclid=IwY2xjawLx-xhleHRuA2FlbQIxMQABHk6Q-zr5Dk1blQVG_XezhbExJaT3MYVL1hrZ5se07c2ZJMTFozXY2IWrvhOJ_aem_WptPg30_7JPQMmsQA049ag

ΑΡΧΗΓΟΣ: Λεωνίδας Κλώντζας

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: Λεωνίδας Κλώντζας

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Λεωνίδας Κλώντζας

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗΣ: Μαρία Μετζογιαννάκη

ΒΙΝΤΕΟ: ----------

ΧΑΡΤΗΣ ΠΕΖΟΠΟΡΙΑΣ : --------------

Ανάβαση στις κορφές «Ανεφαλάκοι» και «Πλατιά κορφή»

Οι γιορτινές μέρες και τα τριήμερα είναι πάντα δύσκολες μέρες για πεζοπορίες, γι’ αυτό τον λόγο ο Ορειβατικός Σύλλογος Αγίου Νικολάου προγραμμάτισε για την Κυριακή 2 Μαρτίου, ημέρα Αποκριών και παραμονή Καθαράς Δευτέρας μια κοντινή στην πόλη διαδρομή (προς το οροπέδιο Καθαρού) και σύντομη, προκειμένου να μπορέσουν οι περιπατητές να παραβρεθούν και στις καρναβαλικές εκδηλώσεις το απόγευμα. Στο κάλεσμα προσήλθαν απρόσμενα πάνω από 20 πεζοπόροι κι η πορεία ξεκινά!

Συνολικά 22 πεζοπόροι παρά τη δυσκολία τη ημέρας λόγω καρναβαλικών εκδηλώσεων. Μπράβο τους! Πίσω δεσπόζει ο χιονισμένος όγκος της Δίκτης.

 

Προς τους Ανεφαλάκους

«Από τη θέση Αστιβιδωπό (χώρος διαμορφωμένο για εκδηλώσεις από τους Κριτσώτες), στην είσοδο, ουσιαστικά, του κυπαρισσόδασους», αφηγείται ο Γιάννης,  «ξεκινήσαμε την ανηφορική πορεία μας για την κορυφή των Ανεφαλάκων. Το παλιό μονοπάτι σε κάποια σημεία διατηρημένο και σε άλλα να έχει υποστεί την φθορά των αιώνων χρήσης του, μας οδηγεί καθαρά. Το φως διάχυτο και σχεδόν μαγικό μάς αποκαλύπτει πολύ όμορφες εικόνες από την Τσίβη απέναντι, αλλά κυρίως από το μεγαλοπρεπή χιονισμένο όγκο της Δίκτης με τον Λάζαρο και το Σπαθί, τις ψηλές του κορφές, να δεσπόζουν. Στους πρόποδες τους απλώνεται το Οροπέδιο του Καθαρού, το οποίο πάντα θεωρούσαμε σαν άτυπη έδρα μας. Στο βάθος η έξοδος για το Οροπέδιο του Λασιθίου, στην οποία δυστυχώς, αν και τόσο κοντά από εδώ, είναι πολύ δύσκολο να μεταβείς χωρίς κατάλληλο αυτοκίνητο -καλό θα ήταν να το δει η Περιφέρεια αυτό το θέμα! Περνώντας παλιά καταλύματα και στέρνες καλοχτισμένες φτάσαμε αρκετά σύντομα στην κορυφή, από την οποία είχαμε την δυνατότητα να θαυμάσουμε όλη την ακτογραμμή του κόλπου του Μιραμπέλλου. Απέναντι μας τα επίσης εντυπωσιακά Στειακά βουνά και δεξιά χαμηλά το Νότιο Κρητικό Πέλαγος.

Ωραία θέα του κόλπου του Μεραμπέλλου από την κορυφή "Ανεφαλάκοι"

Χιονούρες σώζονται ακόμα στα απάνεμα μέρη, όπως εδώ στο παλιό μαντρί

Χιόνι στο βουνό και θάλασσα στο βάθος - αυτά μόνο στην Κρήτη

Παλιά πηγάδα για συλλογή υδάτων

Απομεινάρια άλλων εποχών κτισμένα με ντόπια πέτρα, μόλις που διακρίνονται απ' τα βράχια!

Επιστροφή από Πλατιά Κορφή

» »Δεν μένουμε πολύ χρόνο όμως εδώ, γιατί πρέπει να πάμε και στην απέναντι «Πλατιά Κορυφή» με τις καιρικές συνθήκες, να αλλάζουν κάπως, αλλά όχι δραματικά. Αυτό κυρίως που μας αναγκάζει να επισπεύσουμε την πεζοπορία είναι οι αποκριάτικες εκδηλώσεις και για αυτό ή επιστροφή μας μέσα στο τετράωρο, αν είναι δυνατό, είναι επιβεβλημένη. Έχουμε να υποστηρίξουμε και αποκριάτικα άρματα σε Άγιο Νικόλαο κι Ιεράπετρα, μερικοί-μερικοί!!! Έτσι από το παλιό μονοπάτι επιστρέφουμε στον Δάμακα (την είσοδο του οροπεδίου) κι έπειτα λίγο πιο κάτω που περιμένουν τα αυτοκίνητά μας. Όλα καλά τελικά κι ευχαριστούμε ιδιαίτερα τους 22 πεζοπόρους,  οι οποίοι θέλησαν να συμμετάσχουν αυτή την ιδιαίτερη ημέρα».

Κόβοντας πλάγια για Πλατιά κορφή

Ο καιρός αλλάζει γρήγορα στα βουνά μας!

Που και χιονούρα εδώ κι εκεί

Στον Δάμακα η γνωστή λιμνούλα, την έχουμε πετύχει και παγωμένη

Επιστρέφοντας απ'το μονοπάτι, το γνωστό ποδήλατο

Η ομάδα χώνεται ξανά στο δάσος

Με τις μικροσκοπικές ομορφιές του

Απολογισμός

Συνολικά περπατήσαμε περίπου 9 χλμ με 500μ. υψομετρική διαφορά σε 4 ώρες, επιδόσεις διόλου ευκαταφρόνητες! Αρχηγοί: Γιάννης Πάγκαλος, Λεωνίδας Κλώντζας, Γιώργος Βαρδάκης, Γιώργος Μιχαηλίδης, όλοι βετεράνοι και παλιά μέλη του Συλλόγου, στους οποίους οφείλουμε ΤΟΣΑ πολλά, εξάλλου είναι διαδρομή γνωστή, αγαπημένη και συνηθισμένη ειδικά αυτήν την εποχή προς αναζήτηση χιονούρας (και φέτος κάτι προλάβαμε!). Κι αν κρίνουμε από τα post στα κοινωνικά δίκτυα την επομένη, η ομάδα έδωσε δυναμικό παρόν και στις καρναβαλικές εκδηλώσεις και μπράβο τους, μέσα σ’ όλα!

Καλή Σαρακοστή σε όλους!

Επίσημα αρχηγός μας ο Γιώργος Βαρδάκης, ανεπίσημα ήταν μαζί όλη η ομάδα των βετεράνων που κατά καιρούς μάς έχουν οδηγήσει στη συγκεκριμένη διαδρομή και τους ευχαριστούμε ολόψυχα για τα όσα έχουν προσφέρει στην ομάδα μας!

Κι ο Μελένιος έδωσε το παρόν σήμερα

Και το παπί μας φυσικά!

ΑΡΧΗΓΟΣ: Γιώργος Βαρδάκης

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ:  Γιάννης Πάγκαλος, Γιώργος Μιχαηλίδης, Πόπη Κοκολάκη

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Γιάννης Πάγκαλος

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΑΝΑΡΤΗΣΗΣ: Μ. Μετζογιαννάκη 

ΒΙΝΤΕΟ: Γιάννης Πάγκαλος

ΧΑΡΤΗΣ ΠΕΖΟΠΟΡΙΑΣ: Γιάννης Πάγκαλος

Με την υποστήριξη του Wikiloc