ΠΥΡΓΟΣ ΚΑΛΟΥ ΧΩΡΙΟΥ – ΦΑΡΑΓΓΙ ΚΑΤΣΙΚΑΝΤΑΡΑΣ - ΠΡΙΝΑ

 

Με μια αγαπημένη και δοκιμασμένη πεζοπορία επέλεξε ο Ορειβατικός Σύλλογος Αγίου Νικολάου να κλείσει τις εορταστικές πεζοπορίες και να κάνει το ποδαρικό στον νέο χρόνο: αυτήν από το Καλό Χωριό ως την Πρίνα Λασιθίου μέσω του φαραγγιού της Κατσικαντάρας. Διαδρομή εύκολη, όμορφη, στο κέντρο του νομού μας και πολύ καλά σηματοδοτημένη!

Ομαδική μας στην έξοδο του φαραγγιού με φόντο τον κόλπο του Μεραμπέλλου πίσω μας

Κυριακή 4 Ιανουαρίου 2025 λοιπόν και είκοσι άτομα ακριβώς μαζευόμαστε στην είσοδο του συνοικισμού του Πύργου Καλού Χωριού. Μετά τις απαραίτητες ευχές ξεκινάμε στις εννιά κι ακολουθώντας τα σήματα παίρνουμε αρχικά χωματόδρομο διασχίζοντας πορτοκαλεώνες -σήμα κατατεθέν του Καλού Χωριού- κι ελαιώνες, ώσπου να βυθιστούμε σε στενό κατηφορικό μονοπάτι ανάμεσα σε κισσούς κι εσπεριδοειδή, που θα μας φέρει στην κοίτη της Κατσικαντάρας. Όπως όλα τα φαράγγια είναι αυτό κατάφυτο κι ήλιος δεν το βλέπει: αναρριχητικά φυτά, πικροδάφνες και πλατάνια. Θέλει οπωσδήποτε προσοχή έτσι που τα πλατανόφυλλα κρύβουν το έδαφος και τα βράχια σου βάζουν εμπόδια. Είναι όμως η σηματοδότηση και η τοποθέτηση βοηθητικών σκοινιών στα δύσκολα σημεία, που οδηγεί το κάθε σου βήμα και κάνει τη διάσχιση ασφαλή και ευχάριστη. Όσο ανηφορίζουμε θα βγουν και τα χόρτα: χαρακούλια και βυζοράδικα, που κι ένα μανιτάρι και τα πρώτα πεύκα.

Πολύ καλά σηματοδοτημένη η διαδρομή από Γιώργο Ανδρουλάκη και ΔΑΕΑΝ, που δεν την χάνεις με τίποτα. Εδώ το σημείο όπου πρέπει να αποφασίσεις αν θα ανέβεις από το φαράγγι ή το μονοπάτι. Επιλέξαμε το πρώτο καθώς ο αέρας είχε απομακρύνει την υγρασία απ' τα χόρτα.

Όμορφες εικόνες απ' το κατάφυτο φαράγγι, που έχει νερό όλο τον χρόνο σε κάποια σημεία του

Η μεγάλη λίμνη προς το τέλος του φαραγγιού. Κάποιοι είδαμε και χέλια!

Στην έξοδο του φαραγγιού, όταν πια αυτό γίνεται αδιάβατο. εικόνα απ' το μονοπάτι

Προς το τέλος θα θαυμάσουμε και τις λιμνούλες που δεν στερεύουν ούτε το καλοκαίρι.  Μετά ακολουθώντας και πάλι τα σήματα θα οδηγηθούμε στο παλιό όμορφο καλντερίμι, που ελίσσεται ίσια πάνω φιδογυριστό και σε κάθε στροφή του μας χαρίζει απλόχερα τη θέα του κόλπου του Μεραμπέλλου πέρα ως πέρα.  Μετά θα εισχωρήσουμε στο κατάφυτο δάσος της Πρίνας με τις πευκοβελόνες να απλώνονται χαλί και τις μυρωδιές της ρετσίνης να μας δίνουν βαθιές ανάσες φρεσκάδας. Κάποτε θα βγούμε στον επαρχιακό δρόμο, που μας δείχνει ότι πλησιάζουμε στο χωριό. Όμορφο αυτό με ενδιαφέρουσες γωνιές ενός κόσμου που σβήνει από την εγκατάλειψη, όπως συμβαίνει σε όλα σχεδόν τα χωριά μας, αλλά και άλλες, που δείχνουν ελπιδοφόρα σημάδια ζωής και κατοίκησης. Ανοικτό σήμερα και το παραδοσιακό καφενείο του χωριού, όπου θα κάνουμε μια στάση για ένα ελληνικό καφεδάκι και «το μελομακάρονο κερασμένο». Έτσι ήρθε η ώρα για την επιστροφή από το παλιό το μονοπάτι παράλληλα με το φαράγγι, που θα μας οδηγήσει πίσω στην αφετηρία μας σε λίγο παραπάνω από μια ώρα!

Ένα βραχογλαστράκι arisarum vulgare, σταρ της εποχής στην έξοδο του φαραγγιού προς το μονοπάτι

Παίρνοντας το καλντερίμι για την Πρίνα

Στολισμένο λόγω των εορτών το χωριό!

Στο παραδοσιακό καφενείο!

Να και τα ξύλα για τον χειμώνα!

Πρίνα, το χωριό των 50 περίπου (ηλικιωμένων) κατοίκων, που απέχει 20 χλμ από Άγιο Νικόλαο και 15 από τα παράλια. Περίφημο για το πευκόδασός του, αλλά και το μέλι του. Διοργανώνεται εδώ γιορτή μελιού κάθε Αύγουστο!

Κατεβαίνοντας απ' το ωραίο καλντερίμι

Μαγευτική η θέα στο καταπράσινο φαράγγι  (κάτω δεξιά απ' το μονοπάτι), αλλά και στον κόλπο του Μεραμπέλλου ίσια μπροστά

Μεγαλύτερο πρόβλημα κλασικά η κολύμπα με το νερό στον χωματόδρομο προς την είσοδο του φαραγγιού, ειδικά αν έχει βρέξει τις προηγούμενες!!!

Ωραία παρέα σήμερα, πολλοί και οι νέοι άνθρωποι, όμορφες οι στιγμές, όμορφα και τα τοπία. Τελειώσαμε σύντομα σε 4 ώρες την διαδρομή των δέκα περίπου χιλιομέτρων με 360 μέτρα υψομετρικής διαφοράς και φτάσαμε μία η ώρα πίσω στο χωριό, εξοικονομώντας χρόνο και για τις άλλες υποχρεώσεις των ημερών. Ευχαριστούμε πολύ τον αρχηγό μας κι επίτιμο Πρόεδρο του συλλόγου μας, Λεωνίδα Κλώντζα, καθώς και τον Γιώργο Ανδρουλάκη, που εξ ονόματος της ΔΑΕΑΝ καθαρίζει και σηματοδοτεί για μας τα όμορφα αυτά μονοπάτια. Όμως δεν γίνεται να μην αφιερώσουμε την πεζοπορία αυτή στον φίλο του συλλόγου μας, Νίκο Φιλιππάκη, ενός εκ των ιδρυτών της ομάδας «Πορπατώ εις την Κρήτη», που πραγματοποιούσε πεζοπορίες για τους φοιτητές, όχι μόνο γιατί «έφυγε» την προηγούμενη, αλλά και γιατί μας είχε συνοδεύσει σε αυτήν εδώ ακριβώς την πεζοπορία δύο χρόνια πριν! Μια ακόμη απώλεια για τους ορειβατικούς συλλόγους της Κρήτης. Όμως το φρόνημα μένει υψηλό κι ευχόμαστε σε όλους «Καλή Χρονιά»!

Εδώ ο αρχηγός μας και επίτιμος Πρόεδρος του Συλλόγου, Λεωνίδας Κλώντζας στο καφενεδάκι του χωριού, παρέα με τον Γιώργο και τον Σπύρο, από τα πιο τακτικά μας μέλη!

Αντί παπιού, βγάλαμε λαγό σήμερα για μασκότ

ΑΡΧΗΓΟΣ: Λεωνίδας Κλώντζας

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: Λεωνίδας Κλώντζας,  Μαρία Μετζογιαννάκη, 

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ-ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗΣ:Μ. Μετζογιαννάκη

ΒΙΝΤΕΟ: -------------------------------------------------

ΧΑΡΤΗΣ ΠΕΖΟΠΟΡΙΑΣ : --------------

Φαράγγι Κατσικαντάρας (απογευματινή)

 Τις ζεστές ημέρες του Ιουλίου δεν θα μπορούσε να υπάρχει καλύτερη επιλογή για απογευματινή πεζοπορία. Την οργάνωσε ο Ορειβατικός Σύλλογος Αγίου Νικολάου, στο φαράγγι Κατσικαντάρα, μεταξύ Καλού Χωριού και Πρίνας.

Το φαράγγι Κατσικαντάρα είναι ένας κρυμμένος θησαυρός του Μεραμπέλλου, εύκολα προσβάσιμος όλη τη διάρκεια του χρόνου, με πανέμορφη φύση, νερό και υπέροχη θέα. Ιδανικό για όποιον θέλει μια σύντομη, αλλά πλούσια εμπειρία στη φύση. Φαντασθείτε ότι ξεκινήσαμε στις 5:30 το απόγευμα της Κυριακής, περπατήσαμε σχεδόν για 3 ώρες και δεν μας είδε ο ήλιος! Οι δύο ώρες ήταν μέσα στο φαράγγι και η μία ώρα ήταν στο χωματόδρομο της επιστροφής..

Μου είναι δύσκολο να περιγράψω την ομορφιά του φαραγγιού. Όσο εντυπωσιακές και αν είναι οι λέξεις, δεν μπορούν ποτέ να περιγράψουν ό,τι βλέπουν τα μάτια μας και ό,τι μπορούμε οι ίδιοι να ζήσουμε. Εντυπωσιάζει η οργιώδης βλάστηση, –που άριστα συναγωνίζεται το πολυδιαφημισμένο φαράγγι του Ρίχτη-, αλλά και το νερό που, ακόμα και τώρα, Ιούλιο μήνα, αλλά και όλο το καλοκαίρι, θα συναντήσουμε. Εδώ κι εκεί κολύμπες νερού, σε μία από τις οποίες υπάρχει και κάποια μικρή ροή. Βέβαια το πιο εντυπωσιακό του φαραγγιού το είδαμε όταν φτάσαμε στην πιο μεγάλη λιμνούλα, στη βάση ενός τεράστιου βράχου. Μέσα της είδαμε να κολυμπά ένα χέλι!

Κάποια στιγμή συναντήσαμε το καλντερίμι που συνέδεε κάποτε την Πρίνα με το Καλό Χωριό. Είναι ένα από τα πιο όμορφα της περιοχής μας, έτσι όπως έχει αναδειχθεί και καθαριστεί από τη ΔΑΕΑΝ. Περνά μέσα από το πευκόδασος και τα εντυπωσιακά βράχια, με θέα στον κόλπο του Μεραμπέλλου και την Ψείρα. Πλησιάζοντας την Πρίνα, πήραμε το δρόμο της επιστροφής από το χωματόδρομο. Ήταν ένα υπέροχο απόγευμα που απόλαυσαν οι 7 πεζοπόροι.

 

Πως έπιαναν κάποτε τα χέλια!

Για τα χέλια, που είδα στο φαράγγι της Κατσικαντάρας, αξίζει να αναφέρουμε ότι τα παλιά τα χρόνια οι άνθρωποι κόβανε ατσουμαλιές (Euphorbiacharacias), ένα θαμνώδες φυτό από τους βλαστούς του οποίου, όταν κοπούν, τρέχει γαλακτώδης χυμός, ο οποίος ερεθίζει το δέρμα. Η περιοχή της Κριτσάς είναι γεμάτη!

Τι έκαναν; Μάζευαν ατσουμαλιές, τις πολτοποιούσαν και τις έριχναν σε σημεία που γνώριζαν ότι υπήρχαν χέλια. Το αποτέλεσμα είναι αυτά να ζαλίζονται και να πιάνονται πιο εύκολα! Σήμερα, βέβαια, τέτοιες πρακτικές έχουν εκλείψει, αφού θεωρούνται επιβλαβείς για τα οικοσυστήματα και απαγορεύονται από τον νόμο.

ΛΕΩΝ.Κ.

ΥΓ: Άλλη χρήση της ατσουμαλιάς ήταν 1-2 σταγόνες από το «γάλα» της, μέσα σε ένα ποτήρι νερό για την αντιμετώπιση της…δυσκοιλιότητας. Δεν συμβουλεύουμε τη χρήση αυτή.

*Δείτε εδώ το άρθρο του Λεωνίδα στην Ανατολή: https://www.anatolh.com/topikanea/agiosnikolaos/sto-drosero-faraggi-katsikantara-toy-kaloy-chorioy/

ΑΡΧΗΓΟΣ: Γιώργος Πόθος

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: Λεωνίδας Κλώντζας

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Λεωνίδας Κλώντζας

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗΣ: Μ. Μετζογιαννάκη

ΒΙΝΤΕΟ: ----------

ΧΑΡΤΗΣ ΠΕΖΟΠΟΡΙΑΣ : --------------

ΠΥΡΓΟΣ ΚΑΛΟΥ ΧΩΡΙΟΥ - ΦΑΡΑΓΓΙ ΚΑΤΣΙΚΑΝΤΑΡΑΣ - ΠΡΙΝΑ

Μια κοντινή μας κι αγαπημένη διαδρομή πραγματοποίησε ο Ορειβατικός Σύλλογος Αγίου Νικολάου την Κυριακή 6 Απριλίου 2025 από τον Πύργο Καλού Χωριού ως την Πρίνα μέσω της ρεματιάς του Κατσικαντάρα. Η εγγύτητα με την πόλη μας, ο μικρός βαθμός δυσκολίας και η απίστευτη ομορφιά του τοπίου μάζεψε πολύ κόσμο. 

Ομαδική μας στην έναρξη της πεζοπορίας στον γιγάντιο πλάτανο δίπλα στον νερόμυλο του Μπετούρα στη Μαρμάρω. Γύρω στους σαράντα περιπατητές αυτήν τη φορά, καθώς πρόκειται για μια απ' τις πιο όμορφες διαδρομές του νομού μας!

Το βίντεο της εξόρμησης: 

Στον Πύργο Καλού Χωριού

Γύρω στους σαράντα πεζοπόροι μαζευόμαστε λοιπόν το πρωί της Κυριακής στον Πύργο, τη δυτική συνοικία του Καλού Χωριού, όπου παρκάρουμε τα αυτοκίνητά μας. Πρώτη μας δουλειά να επισκεφτούμε την πλατεία με τις τεχνητές λιμνούλες του οικισμού, όπου φέτος χαζέψαμε δύο μεγάλες -κινέζικες, αποφάνθηκαν οι ειδήμονες- πέστροφες και φωτογραφίσαμε τα αραδιασμένα μέλη αρχαίου ελληνικού ναού (κιονόκρανα και κίονες), εξ ου  και το όνομα της περιοχής "Μάρμαρα". Έπειτα περνώντας από τα φροντισμένα περβόλια με τα εσπεριδοειδή να μοσχομυρίζουν με τους ευωδιαστούς ανθούς τους αυτή την εποχή, βγαίνουμε στον δίπατο παραδοσιακό νερόμυλο του Μπετούρα στη Μαρμάρω με τον γιγάντιο πλάτανο απέξω (τον όποιο πριν λίγο καιρό κάποιος ανεγκέφαλος δοκίμασε να κάψει -δυστυχώς)!

Στην πλατεία του Πύργου με τις τεχνητές λίμνες 

Το παπάκι μας στον πεσμένο κίονα!

Και σ' ένα αρχαίο κιονόκρανο

Καλό Χωριό ισοδυναμεί με περβόλια εσπεριδοειδών, αυτή την εποχή στα καλύτερά τους, καθώς μοσχοβολούν οι ανθοί, αν κι έχουν ακόμα φρούτα!

Ο δίπατος νερόμυλος του Μπετούρα στη Μαρμάρω με τον γιγάντιο πλάτανο απέξω.

Το φαράγγι της Κατσικαντάρας

Έπειτα γυρνάμε πάλι πίσω, διασχίζουμε το χωριό, περπατάμε λίγο σε χωματόδρομο και στη συνέχεια ακολουθώντας τη σχετική πινακίδα (πολύ καλή η σηματοδότηση, μπράβο στον Γιώργο Ανδρουλάκη και τη Δ.Α.Ε.ΑΝ) βυθιζόμαστε στα άδυτα του φαραγγιού της Κατσικαντάρας. Σαν μια συνηθισμένη ρεματιά ξεκινά αυτό, με βράχια, κλαδιά, κισσούς και πλήθος πεσμένα πλατανόφυλλα, που δυσκολεύουν την διάβαση στην πολυπληθή ομάδα μας. Ωστόσο, όσο ανεβαίνουμε, πληθαίνουν οι κολύμπες με νερό, βρώμικο στην αρχή, διαυγές στη συνέχεια, ώσπου φτάνουμε στη μεγαλοπρεπή λιμνούλα στη βάση ενός μεγάλου ογκώδους βράχου προς το τέλος του φαραγγιού, όπου και κάνουμε την πρώτη στάση ανασύνταξης και θέασης του ασυνήθιστου αυτού για την ανατολική Κρήτη τοπίου! 

Η ομάδα ξεκουράζεται στη μεγάλη λιμνούλα προς το τέλος του φαραγγιού του Κατσικαντάρα

Στον δρόμο προς την Πρίνα κι επιστροφή

Κατόπιν ανηφορίζουμε από το καλντερίμι που συνέδεε κάποτε την Πρίνα με το Καλό Χωριό, ένα από τα πιο όμορφα της περιοχής μας, έτσι καθώς έχει αναδειχθεί και καθαριστεί, μέσα από το πευκόδασος και τα εντυπωσιακά βράχια, αλλά και με θέα στον κόλπο του Μεραμπέλλου και τη νησίδα Ψείρα. Λίγο πριν φτάσουμε στην Πρίνα, ο αρχηγός μας, γνωστός λάτρης της λαογραφίας και της αρχαιολογίας, θα μας προτείνει να φτάσουμε περιφερειακά στο χωριό περνώντας από την καταπράσινη περιοχή της Κάτω Πρίνας κοντά στους Μεσελέρους, πρόταση που αποδεχόμαστε.

Αφήνουμε το φαράγγι και παίρνουμε ίσια πάνω το καλντερίμι που ένωνε Καλό Χωριό με Πρίνα μέσα στο πευκόδασος

Δεύτερη στάση ξεκούρασης στο εκκλησάκι του Αγίου Γεωργίου στην Κάτω Πρίνα. 

Το διπλανό, ενσωματωμένο-σε αυτό κτίριο κατά την παράδοση λειτούργησε κάποτε ως "κρυφό σκολειό".

Όμορφες εικόνες της ανοιξιάτικης φύσης και πολλά αγριολούλουδα

Το παλιό ερειπωμένο εκκλησάκι στον κάμπο, αφιερωμένο στον Άγιο Ιωάννη τον Θεολόγο, όπως μάθαμε τελικά, καθώς και ότι ο Πολιτιστικός Σύλλογος Μεσελέρων κάνει προσπάθειες να το αναστηλώσει

Φτάνουμε στην Πρίνα αργά το μεσημέρι και δυστυχώς πρέπει να γυρίσουμε αμέσως, καθώς έχουμε αργήσει ήδη

Για την επιστροφή ακολουθούμε το όμορφο καλντερίμι

Με την φανταστική θέα

Μέσα απ' το πευκόδασος

Έτσι περπατάμε αρχικά στον επαρχιακό δρόμο και μετά από χωματόδρομους μέσα στα καλλιεργημένα εύφορα χωράφια άλλοτε φωτογραφίζοντας αγριολούλουδα άλλοτε συλλέγοντας τρυφερά σπαράγγια και μάραθα, ώσπου φτάνουμε στη νοτισμένη απ' τις πηγές περιοχή στο μικρό γραφικό εκκλησάκι του Αγίου Γεωργίου. Δεύτερη μας στάση εδώ για φαγητό και ξεκούραση. Έπειτα ελισσόμαστε πάλι ανάμεσα απ' τα χωράφια, ώσπου να ανακαλύψουμε τον παλαιό ερειπωμένο -πιθανόν βυζαντινό-  ναό, με σωζόμενα επιχρίσματα σε ορισμένα σημεία, αφιερωμένο στον Άγιο Ιωάννη τον Θεολόγο (όπως πληροφορηθήκαμε μετέπειτα). 

Στη συνέχεια θα φτάσουμε  στην Πρίνα αργά το μεσημέρι και δε μας μένει αρκετός χρόνος να δούμε το όμορφο χωριό και την εκκλησία του Τιμίου Σταυρού στον λόφο Ξηβούνι. Αντιθέτως παίρνουμε ίσια κάτω το καλντερίμι απ' το οποίο μερικώς ανεβήκαμε και σε μία ώρα περίπου έχουμε επιστρέψει στην αφετηρία μας κατακουρασμένοι, καθώς η πορεία πήρε αρκετά παραπάνω απ' το αναμενόμενο έχοντας διανύσει σχεδόν 17 χλμ με υψομετρική διαφορά γύρω στα 500 μέτρα. Ευχαριστούμε τον αρχηγό μας, Γιώργο Πόθο που μοιράστηκε τις γνώσεις του για την περιοχή μαζί μας, καθώς και την πολυπληθή ομάδα που μας ακολούθησε! 

Πολλά τα αγριολούλουδα σήμερα

Μια όμορφη serapia

Άσπρη παπαρούνα (Ranunculus asiaticus)

Anacamptis

Κυνόγλωσσο

ΑΡΧΗΓΟΣ: Γιώργος Πόθος

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ:  Γιάννης Πάγκαλος, Μαρία Μετζογιαννάκη, 

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ - ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΑΝΑΡΤΗΣΗΣ: Μ. Μετζογιαννάκη 

ΒΙΝΤΕΟ: 

ΧΑΡΤΗΣ ΠΕΖΟΠΟΡΙΑΣ: Γιάννης Πάγκαλος

Με την υποστήριξη του Wikiloc