ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ ΚΡΟΥΣΤΑ

Μια εορταστική χριστουγεννιάτικη πεζοπορία πραγματοποίησε ο Ορειβατικός Σύλλογος Αγίου Νικολάου την Κυριακή 21 Δεκεμβρίου 2025 λίγες μέρες πριν τα Χριστούγεννα στο παραμυθένιο αυτή την εποχή δάσος του Κρούστα.

Μες στο δάσος βγήκαν κι οι καλικάντζαροι!!! Ομαδική απ' τη Φορτέτζα με την ωραία θέα!

Παρά τη βροχή που συνεχιζόταν ως τις πρώτες πρωινές ώρες μαζεύτηκε τελικά μια ομάδα είκοσι περίπου πεζοπόρων, που ήθελαν να ζήσουν την εμπειρία της πορείας μέσα στο δάσος. Κι ο καιρός μας αντάμειψε τελικά:  ένας λαμπρός ήλιος φώτιζε τον δρόμο μας και το νοτισμένο έδαφος στραφτάλιζε κάτω απ’ τις ακτίνες που ξετρύπωναν ανάμεσα στα φυλλώματα των δέντρων. Το φρεσκοποτισμένο δάσος ανάδυε όλες τις μυρωδιές του και ήταν γεμάτο με εκπλήξεις της εποχής: μανιταράκια που ξεπηδούν εδώ κι εκεί, τα πρώτα άγρια χόρτα, καλίτσες και ραδίκια,  μικρο-λουλουδάκια κρόκοι, κολχικά, βρύα και λειχήνες να έχουν καλύψει τα πάντα και όλες οι πιθανές αποχρώσεις του πράσινου, που μπορεί να φανταστεί κανείς! Ξέφωτα με θέα «κορνιζάρουν» τον κόλπο του Μεραμπέλλου γαλήνιο σήμερα και τη θάλασσα να έχει πήξει. Κάπου εκεί κάτω κι η πόλη του Αγίου Νικολάου πολύβουη, λόγω των εορτών. Όμως εδώ ψηλά το μόνο που διαταράσσει την ηρεμία είναι τα κουδουνίσματα των αιγοπροβάτων και που και που το βέλασμα από κανένα νεογέννητο αρνάκι που ψάχνει τη μαμά του.

Ωραίες εικόνες μέσα απ' το δάσος

Το μονοπάτι είναι πολύ καλά σηματοδοτημένο από τη ΔΑΕΑΝ και τον φίλο μας τον Γιώργο Ανδρουλάκη και «βαδίζει» σε παλιά περάσματα, καθώς το μέρος κατοικήθηκε συνεχώς από τη μινωική εποχή ως σχεδόν πρόσφατα. Μόνο η αδηφάγα καταναλωτική εποχή μας, που έστρεψε τους ανθρώπους στα παράλια και τα μεγάλα αστικά κέντρα το άφησε να ρημάξει. Ίχνη ανθρώπινα παντού: αλώνια, μαντριά, οικισμοί, αγροικίες, δεξαμενές κυκλικές, ίχνη οχύρωσης κα. Αφιερωμένο στην αρχαιολόγο Σαμπίνε Μπέκμαν που έζησε στην γύρω περιοχή, ανάσκαψε πολλά σημεία και συνέλαβε το σχέδιο αξιοποίησής του και προστατευμένο από τους εθελοντές του Κρούστα, ανθρώπους που αγαπάνε έμπρακτα τον τόπο τους, είναι το ιδανικό μέρος για οικογενειακές εξορμήσεις στη φύση! Εκτός από την ιστορική και πολιτιστική σημασία, το δάσος είναι από μόνο του κι ένα φυσικό κειμήλιο που αξίζει να διαφυλαχτεί: πεύκα, πρίνα, αζίλακες, κρητικοί ασφένδαμοι, κυπαρίσσια είναι κάποια από τα δέντρα που συναντά κανείς.  Τα σημαντικά σημεία ονοματισμένα και με ενημερωτικές πινακίδες: «Τούρκισσες», όπου φτάνουν τα ΙΧ, το σημείο εκκίνησης, δίπλα στη μεγάλη δεξαμενή, «Φορτέτζα» λίγο παραπέρα, με ερείπια παλιάς οχύρωσης και φανταστική θέα. Πιο κάτω στρογγυλές δεξαμενές, μάλλον αποθήκες σιτηρών. «Στους ασφεντάμους» ολόκληρος οικισμός με τα βρύα να κάνουν κατάληψη, σαν την πάτινα του χρόνου, στα παλιά τα κτίσματα.

Η δεξαμενή στις Τούρκισσες, σημείο εκκίνησης, όπου αφήσαμε τα αυτοκίνητα.

Και σημείο επιστροφή φυσικά! Η κολύμπα δείχνει ότι έβρεξε αρκετά το προηγούμενο βράδυ

Καλά σηματοδοτημένο μονοπάτι από τη ΔΑΕΑΝ και τον Γιώργο τον Ανδρουλάκη

Στους Ασφεντάμους οικισμός χωμένος στα βρύα!

Προς τα κυκλικά κτίσματα και τον μινωικό οικισμό με την ωραία θέα στον κόλπο

Μία κυκλική κουλούρα, πιθανόν αποθήκες σιτηρών κι όχι πηγάδες

Ωραία χρώματα από τα σφεντάμια

Μικρή η πορεία σήμερα, μόλις 6 χλμ, και γρήγορα την τελειώσαμε, για να μπορέσουμε κι εμείς να συμμετάσχουμε στις υπόλοιπες εορταστικές δραστηριότητες. Και με την ώρα, γιατί σύννεφα άρχισαν πάλι να μαζεύονται. Γεμάτοι ευγνωμοσύνη για την ομορφιά αυτή που άγγιξε όλες τις αισθήσεις και για την χαρούμενη παρέα, είπαμε και τα κάλαντα βάζοντας όλη μας τη δύναμη ξέροντας ότι εδώ ψηλά κανένας δεν θα μας κρίνει κι έπειτα χωρίσαμε δίνοντας ραντεβού για την επόμενη Κυριακή, γιατί η ζωή είναι μικρή κι η κάθε Κυριακή αξίζει ……

Ο ένας εκ των αρχηγών, ο βετεράνος Γιώργος Βαρδάκης

Το παπί του άλλου αρχηγού, Γιάννη Πάγκαλου, που ως γνωστόν βρίσκεται πίσω από τις κάμερες

Κι ο Μελένιος Άγιος Βασίλης, η καλύτερη Μασκότ 

ΑΡΧΗΓΟΣ: Γιώργος Βαρδάκης - Γιάννης Πάγκαλος

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: Γιάννης Πάγκαλος,  Μαρία Μετζογιαννάκη

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ-ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗΣ:Μ. Μετζογιαννάκη

ΒΙΝΤΕΟ: Γιάννης Πάγκαλος

ΧΑΡΤΗΣ ΠΕΖΟΠΟΡΙΑΣ : 

Γιάννης Πάγκαλος

Με την υποστήριξη του Wikiloc

ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΗ ΠΕΖΟΠΟΡΙΑ ΣΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΔΑΣΟΣ ΚΡΟΥΣΤΑ

Την Κυριακή 28 Ιουλίου 2024 ο Ορειβατικός Σύλλογος Αγίου Νικολάου οργάνωσε μια ακόμα απογευματινή πεζοπορία γύρω απ’ την πόλη μας, κάτι που τείνει να γίνει θεσμός το καλοκαίρι, καθώς οι απογευματινές συγκεντρώνουν πιο πολύ κόσμο τελικά, γιατί «Ποιος ξυπνά πρωί-πρωί το καλοκαίρι μετά τα πανηγύρια και τη βραδινή διασκέδαση;» μου λέει η Κλειώ. «Πέφτει λίγο η θερμοκρασία!» λέει κι η Μαρία.

Ομαδική μας δίπλα σε εγκαταλελειμμένα μαντριά στην αρχή της πεζοπορίας! Αρκετοί για καλοκαίρι. Πολύς κι ο νεαρόκοσμος!

Το ιστορικό δάσος Κρούστα

Αυτή την Κυριακή περπατήσαμε στο ιστορικό δάσος Κρούστα, μια μικρή, εύκολη και προσιτή σε όλους κυκλική διαδρομή που συνδυάζει την όμορφη φύση με χώρους ιστορικού κι αρχαιολογικού ενδιαφέροντος της περιοχής! Την ιδέα για την σηματοδότηση της διαδρομής την έδωσε κάποτε η γερμανίδα αρχαιολόγος, Ζαμπίνε Μπέκμαν, με σκοπό την ανάδειξη του φυσικού κάλλους και της ιστορίας του τόπου και πραγματοποιήθηκε τελικά χάρη στη συνεργασία αρχαιολογικής υπηρεσίας, δασαρχείου και του δραστήριου Πολιτιστικού Συλλόγου Κρούστα, για να την χαίρονται σήμερα ντόπιοι και ξένοι επισκέπτες και να είναι μια από τις πιο δημοφιλείς διαδρομές της περιοχής μας!

Πολύ όμορφη διαδρομή, καλά σηματοδοτημένη, που συνδυάζει το όμορφο φυσικό τοπίο με χώρους ιστορικού κι αρχαιολογικού ενδιαφέροντος. Μια ιδέα της αρχαιολόγου Ζαμπίνε Μπέκμαν!

Σε ορισμένα σημεία το πυκνό δάσος κρύβει το φως

Σε άλλα, όπου υπάρχει ξέφωτο θαυμάζουμε τη θέα

Ωραία χρώματα, ωραίες μυρωδιές

Η ομάδα προχωρά στα ζεστά χρώματα στα οποία λούζει η δύση το τοπίο

Δέντρα τσακισμένα απ' τον καιρό

Ασκελετούρα πρώιμη. Πάντα μας λέει ο Λεωνίδας ότι δείχνει τη βαρυχειμωνιά, αλλά σιγά-σιγά δεν τον πιστεύω πια! Είναι πάντως απ' τα πρώτα λουλούδια που εμφανίζονται κι έχει το χαρακτηριστικό ότι βγάζει το άνθος αργά το καλοκαίρι, ενώ τα φύλλα βγαίνουν αργότερα, αυτά που στολίζουμε για γούρι στα σπίτια μα την Πρωτοχρονιά.

Ξεκινάμε πριν τις 6 το απόγευμα από την περιοχή Τούρκισσες κοντά στην υδατοδεξαμενή κι ακολουθούμε τη σηματοδοτημένη  μπλε διαδρομή (την πιο σύντομη των 5 χλμ). Κάτω απ’ τα γλυκά ζεστά χρώματα λίγο πριν τη δύση του ηλίου με τις μυρωδιές του πευκοδάσους να αναδύονται μετά τις θερμές ώρες της ημέρας η ομάδα ελίσσεται στο μονοπάτι που περνάει πότε μέσα από πυκνό δάσος, πότε από ξέφωτα κι από χώρους με έντονη ανθρωπογενή δραστηριότητα ανά τους αιώνες. Εγκαταλελειμμένα μαντριά προηγούμενων χρόνων, αλώνια και ξερολιθιές δείχνουν εντατική καλλιέργεια γης στο παρελθόν. Στη θέση Φορτέτσα απολαμβάνουμε την καταπληκτική θέα προς τον κόλπο του Μεραμπέλλου και την πόλη του Αγίου Νικολάου. Στην θέση «Ασφεντάμοι» έχει ανακαλυφθεί αρχαίος αγροτοκτηνοτροφικός οικισμός 4.000 ετών με την ύπαρξη τριών μεγάλων αρχαίων «πηγαδιών» από τα μινωικά χρόνια και λίγο πιο ψηλά εντυπωσιακό τείχος με μεγάλους ογκόλιθους! Γυρνάμε σιγά-σιγά πίσω στην αφετηρία μας, καθώς το φως πέφτει, ενοχλώντας πολλές φορές τα πουλιά που έχουν κουρνιάσει στα πυκνά φυλλώματα των δέντρων.

Παλιές αγροικίες χωμένες στο δάσος δείχνουν ότι κάποτε η περιοχή εδώ 'έσφυζε από ζωή

Μινωική "πηγάδα" αγνώστου χρησιμότητας -πιθανότερα νερού, αν και δεν έχει επίχρισμα.

Ομάδα μπροστά από μινωικό εντυπωσιακό τείχος 4.000 ετών στη θέση Ασφένδαμοι

Καταπληκτική θέα από την θέση "Φορτέτσα"

Η ομάδα στην "Φορτέτσα" λίγο πριν τη δύση του ήλιου

Στη Σπηλιά των Ανταρτών με το δείλι

Περπατήσαμε γύρω στα 5 χλμ σε 2,5 ώρες περίπου με τις στάσεις και τελειώσαμε πριν μας προλάβει το σκοτάδι. Σταματάμε με τ’ αυτοκίνητα λίγο παρακάτω, για να δουν τα νέα μέλη της ομάδας από ψηλά τη σπηλιά των ανταρτών. Λόγω του προχωρημένου της ώρας δεν μπορέσαμε να κατέβουμε. Ίσως σε μια επόμενη εξόρμηση. Ευχαριστούμε πολύ τον αρχηγό μας, Γιώργο Βαρδάκη στην πρώτη του ως αρχηγός με τον Σύλλογο και θ’ ακολουθήσουν σίγουρα κι άλλες!

Ευχαριστούμε τον αρχηγό μας, Γιώργο Βαρδάκη, που έχει πολλά να μας δώσει ακόμα!

ΑΡΧΗΓΟΣ: Γιώργος Βαρδάκης

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: Λεωνίδας Κλώντζας, Μαρία Μετζογιαννάκη, 

ΚΕΙΜΕΝΟ-ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΑΝΑΡΤΗΣΗΣ: Μαρία Μετζογιαννάκη

 

ΒΙΝΤΕΟ: -------

ΧΑΡΤΗΣ ΠΕΖΟΠΟΡΙΑΣ: --------

ΣΤΟ ΧΙΟΝΙΣΜΕΝΟ ΔΑΣΟΣ ΚΡΟΥΣΤΑ⛄🌞

«Χειμώνας χωρίς χιόνι δεν είναι χειμώνας, χιόνι χωρίς χιονάνθρωπο, χωρίς χιονοπόλεμο, χωρίς βόλτα στο χιόνι, δε λέει» μοιράζεται την εμπειρία του ο φίλος μας, ο Γιώργος απ’ το Ηράκλειο. Έτσι την Κυριακή 12 Φεβρουαρίου 2023 με τη λήξη του ‘χιονιά’ -με το ευφάνταστο όνομα ‘Μπάρμπαρα’-ο Ορειβατικός Σύλλογος Αγίου Νικολάου τροποποίησε κάπως το πρόγραμμά του, ώστε να εκμεταλλευτεί τις καιρικές συνθήκες και να επισκεφτεί το χιονισμένο δάσος του Κρούστα, κοντά στην πόλη μας.

Η μέρα ήταν τέλεια: με ηλιοφάνεια και χωρίς αέρα, έπειτα από καιρό. Το χιόνι ήταν ακόμα μαλακό κι αφράτο, όπως μας αρέσει! Η επιλογή της διαδρομής σοφή από τον αρχηγό, καθώς η πεζοπορία γινόταν πάνω σε μονοπάτι, πάρα πολύ καλά σηματοδοτημένο, που δε γινόταν να το χάσεις -άλλο ένα μπράβο κι ένα ευχαριστώ στην αρμόδια υπηρεσία του Δήμου για τη σήμανση-. Κι είναι σημαντικό αυτό, γιατί με το χιόνι να καλύπτει τα πάντα υπάρχουν πολλές παγίδες με λακκούβες που δε φαίνονται.

Πολύ καλά σηματοδοτημένο το μονοπάτι. Μπράβο στις υπηρεσίες του Δήμου!

Χιόνι που φτάνει πολλές φορές ως τα γόνατα!

Αν κι η θερμοκρασία ήταν ανάμεσα στους 4-7 βαθμούς, ο ήλιος κι η απουσία αέρα έκαναν τη διαδρομή ευχάριστη!

Κατά τις εννιά η ώρα λοιπόν φτάνει η παρέα των είκοσι περίπου πεζοπόρων στη θέση Τούρκισσες, δίπλα στη δεξαμενή, που ήταν κι η αφετηρία. Μερικά αυτοκίνητα δυσκολεύτηκαν λόγω του παγωμένου ολισθηρού δρόμου και σταμάτησαν λίγο πιο χαμηλά, χωρίς αυτό να δημιουργήσει πρόβλημα. Δεν είμαστε μόνοι μας: Πολλά άλλα αυτοκίνητα,  παρέες, κυρίως οικογένειες με παιδιά έχουν έρθει ως εδώ να παίξουν λίγο με το χιόνι και να φτιάξουν τον χιονάνθρωπό τους, εκμεταλλευόμενοι την αργία της Κυριακής

Αφού διαβάζουμε τις ενημερωτικές πινακίδες, προχωράμε στο μονοπάτι, με το χιόνι να φτάνει καμιά φορά ως το γόνατο.

Η ομάδα στην αφετηρία

Η δεξαμενή, σήμα κατατεθέν στις Τούρκισσες

Δεν είναι τυχαίο, που το δάσος αυτό ονομάζεται «Ιστορικό». Πέρα απ’ τα δέντρα του: πεύκα, σφενδάμια, πρίνοι, -δύσκολο να τα διαχωρίσεις μια τέτοια μέρα, που όλα είναι καλυμμένα απ’ το χιόνι-, εντύπωση προκαλούν και τα αρχιτεκτονικά ευρήματα άλλων εποχών. Έτσι στη θέση "Ασφεντάμοι" έχουν εντοπισθεί τμήματα αγροτικών εγκαταστάσεων και αγροικιών της εποχής των Μινωιτών. Με τεράστιες λαξευμένες πέτρες έχουν κατασκευαστεί κυκλικές κατασκευές σαν ανοιχτά πηγάδια, που πιθανόν χρησιμοποιούνταν για αποθήκευση νερού ή σιτηρών. Ογκόλιθοι, που εντυπωσιάζουν με το μέγεθος τους και θυμίζουν ‘κυκλώπεια τείχη’, γιγάντιοι περίβολοι, που περικλείουν μεγάλα τμήματα γης. Επίσης κατά την διαδρομή μας στο ύψωμα της Φορτέτσας -αλλοτινό τόπο λατρείας ή παρατηρητήριο, καθώς βρίσκεται στα όρια των αρχαίων πόλεων Λατούς και Ιεράπυτνας- συναντάμε παραδοσιακό, καλά διατηρημένο αλώνι και εγκαταλειμμένες στάνες, απομεινάρια κτηνοτροφικής δραστηριότητας αλλοτινών καιρών.  Εκτός απ’ τα διάσπαρτα μνημεία και το χιόνι ο χώρος προσφέρει και σημεία με απρόσκοπτη θέα στην πόλη του Αγίου Νικολάου και τις ακτές του κόλπου του Μεραμπέλου.

Αρχιτεκτονικά λείψανα αγροικιών

Πηγάδες 

Θέα στον Άγιο Νικόλαο και στον κόλπο του Μεραμπέλλου

Τίποτα δεν έλειψε απ’ αυτή την εξόρμηση, που πολλά μέλη τη χαρακτήρισαν μια απ’ τις καλύτερές «λόγω του χιονιού, λόγω της μέρας, λόγω της παρέας». Το χιόνι, ασυνήθιστο σε μας τους Κρητικούς βγάζει πάντα το παιδί από μέσα μας. Χαζεύω τις φωτογραφίες  και ζηλεύω –αφού μια ίωση με καθήλωσε στο σπίτι-. Γέλια, χαρές, χιονάνθρωποι, χιονοπόλεμος, τσουλήθρες κι ηλιοθεραπεία με ξάπλωμα στο άσπρο χαλί. 

Το χιόνι ποτέ δεν το χορταίνεις!

Χιονάνθρωποι χαμογελαστοί

Κι ένας πιο σοβαρός!

Συνολικά η ομάδα περπάτησε 5.400 μέτρα, σε περίπου 3,5 ώρες, με το χιόνι, όπως είναι φυσικό, να επιβραδύνει την πορεία και παρά τις αδιάβροχες μπότες, τις γκέτες κι όλα τα σχετικά ‘μπήκε παντού και τα μούσκεψε όλα’ κατά την έκφραση του αρχηγού. Αλλά δεν πειράζει, χαλάλι του. «Εμείς στη Σητεία βλέπουμε χιόνια κάθε δέκα χρόνια!!! Γι’ αυτό απολαύσαμε την πεζοπορία στο υπέροχο χιονισμένο δάσος!!! Σας ευχαριστούμε πολύ, αρχηγέ, Παναγιώτη Ευδαίμων, Ορειβατικέ Σύλλογε Αγίου Νικολάου!!! Ήταν υπέροχα!!! Πέρασα υπέροχα!!!», μας γράφει η φίλη μας, η Βάσω στο fb κι εγώ αντιγράφω εδώ τα λεγόμενα και …τα θαυμαστικά!  «Ένα μεγάλο ευχαριστώ στο Σύλλογο και στον αρχηγό. Η 4ωρη πεζοπορία μας σε τέτοιο ασυνήθιστο (σε χαμηλότερο υψόμετρο) πεδίο για Κρήτη ανεπανάληπτη», προσθέτει ο Γιώργος απ’ το Ηράκλειο. 

Ευχαριστώ στον αρχηγό μας, Πάνο Ευδαίμων

Η ομάδα με θέα τον κόλπο του Μεραμπέλλου

Μεγάλη ικανοποίηση αυτή: να ξέρεις ότι ο κόσμος απολαμβάνει την πεζοπορία στη φύση και δείχνει την ευγνωμοσύνη του. Σου δίνει κουράγιο να συνεχίσεις. Και στην άλλη με το καλό λοιπόν!

Μια κατσικούλα, που μόλις είχε γεννήσει μέσα στα χιόνια!

ΑΡΧΗΓΟΣ: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΕΥΔΑΙΜΩΝ

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: Παναγιώτης Ευδαίμων, Γιώργος Κουναλάκης, Μαρία Γιαλίζη

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ - ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΚΕΙΜΕΝΟΥ: Μαρία Μετζογιαννάκη

 

ΧΑΡΤΗΣ ΔΙΑΔΡΟΜΗΣ