ΑΧΕΝΤΡΙΑΣ – ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΗΤΑΣ – ΜΑΡΙΔΑΚΙ –ΤΣΟΥΤΣΟΥΡΑΣ

«Σου άρεσε η πεζοπορία ρώτησα τον Γάλλο φίλο μας, τον Νίκολας, καθώς περιμέναμε στην ουρά για μια κρύα μπύρα στον Τσούτσουρα. «Σουπέρ» μου απαντάει με τα γαλλο-αγλικά του «τόση εναλλαγή τοπίων δεν την είχα ξαναδεί». Μαγευτικά ανατολικά Αστερούσια λοιπόν σε μια απίστευτη διαδρομή από τον ορεινό Αχεντριά ως τους παραλιακούς οικισμούς Μαριδάκι και Τσούτσουρα την Κυριακή 26 Απριλίου 2026 για τον Ορειβατικό Αγίου Νικολάου και του 28 τυχερούς πεζοπόρους της ημέρας.

Ομαδική μας μπροστά στην απομονωμένη Μονή του Αγίου Νικήτα, του 1640 με παλιές τοιχογραφίες και καμένη την οροφή από τους Οθωμανούς. Μόνο ένας γέρος καλόγερος μένει πια εδώ.

Κι η ημέρα να ξεκινά επεισοδιακά καθώς πανταχόθεν στην ανατολική Κρήτη βρέχει με το τουλούμι και όλοι επιβιβαζόμαστε στο λεωφορείο με μισή καρδιά. Όμως όταν μετά από 2,5 ώρες ταξιδιού ανηφορίζουμε με την ψυχή στο στόμα τις απότομες στροφές του δρόμου προς Αχεντριά (690μ.) ο ήλιος κρυφοπροβάλλει πίσω απ’ τα σύννεφα! Ξεκινάμε λοιπόν από το ορεινό αυτό χωριό από το οποίο, διαβάζω, γίνονται όλες οι ζεύξεις, καθώς δεν παρεμβάλλεται κανένα εμπόδιο στη λήψη σημάτων. Κι ακόμα ότι πήρε τ’ όνομά του από τις «όχεντρες» κι ότι είναι περίφημο το τυρί του, καθώς οι κάτοικοι είναι κτηνοτρόφοι. Εγώ στο μεταξύ βλέπω ένα όμορφο γραφικό χωριό 140 κατοίκων με πολύ εύφορη γη τριγύρω και ανθισμένα λιβάδια με την  άνοιξη να είναι στο απόγειό της.

Ανεβαίνουμε ακόμα πιο ψηλά κατευθυνόμενοι σε ένα άνοιγμα που φαίνεται ανάμεσα στα βουνά, τον Στενό Πόρο (820μ.), που αποτελούσε και το πέρασμα για τα νότια παραθαλάσσια μέρη. Εδώ αρχίζει ένας αέρας που φέρνει επικίνδυνες για την ευστάθειά μας ριπές. Παρ’ όλ’ αυτά όλοι βρίσκουμε την δύναμη να ισορροπήσουμε, ώστε να φωτογραφίσουμε αυτό που βλέπουμε μπροστά μας: την εποχική λίμνη «Τούρκου Λάκκος» την νοτιότερη της Κρήτης, της Ελλάδας, της Ευρώπης, ξέχειλη με το χωμάτινο καφετί νερό της και τον αέρα να τσαλακώνει την επιφάνειά της. Αφού τη θαυμάσουμε θα ξεκινήσουμε το σχεδόν κάθετα κατηφορικό καλντερίμι με την ωραία θέα στο Νότιο Κρητικό Πέλαγος. Σε μερικά σημεία μπορούμε να δούμε τον προορισμό μας να ξεχωρίζει ίσια κάτω: το μικρό φοινικόδασος (το τρίτο σε έκταση μετά το Βάι και την Πρέβελη) και το κάτασπρο εκκλησάκι του Αγίου Αντωνίου δίπλα του και στο βάθος τις ακτές. Το δασάκι με φοίνικες του Θεόφραστου, αν και μικρό είναι πολύ θεαματικό κι είναι επίμηκες ακολουθώντας μια σχισμή του εδάφους στην πλαγιά του βουνού, από όπου αναβλύζει η πηγή Κεφαλοβρύσι. Στο εκκλησάκι δίπλα θα κάνουμε την πρώτη σοβαρή στάση της ημέρας για ανασύνταξη ατενίζοντας το απέραντο γαλάζιο.

Στενός πόρος, το άνοιγμα για το πέρασμα στα νότια

Τούρκου Λάκκος από ψηλά μια εικόνα που δεν περιμένει κανείς!

Την επιφάνεια της εποχικής αυτής λίμνης ρυτιδώνει ο δυνατός αέρας!

Κάπου ίσια κάτω μας περιμένει ο προορισμός μας: το φοινικόδασος του Αγίου Αντωνίου με το ομώνυμο εκκλησάκι δίπλα

Ατενίζοντας το απέραντο γαλάζιο από τον φράκτη της εκκλησιάς

Στη συνέχεια ακολουθώντας χωματόδρομο και μετά καλντερίμι θα προσεγγίσουμε την καταπράσινη όαση της Μονής του Αγίου Νικήτα που διαφέρει από το γύρω άνυδρο ανεμοδαρμένο τοπίο. Ο γέρο-καλόγερος, ο φύλακας της, αυτή τη φορά ξεκουράζεται. Μας υποδέχονται όμως και μας κερνάνε νοικοκυρές απ’ τα γύρω χωριά που ήρθαν να φροντίσουν τον χώρο και τον υπέργηρο θαμώνα του! «Είστε ευπρόσδεκτοι να ’ρθείτε και να μείνετε όσο θέλετε εδώ μας λένε». Φιλοξενία που προσφέρουν πολλές ερημικές μονές του νότου!

Σπηλιές που χρησίμευαν σαν μαντριά στη διαδρομή

Η χαρά της ομάδας, καθώς τερματίζει σιγά σιγά το απότομο κατηφορικό μονοπάτι είναι μεγάλη

Εσωτερικό του σπηλαιώδους ναού του Αγίου Νικήτα

Από απέναντι μπορείς να διακρίνεις την καταπράσινη συστάδα της Μονής, προφυλαγμένη με περίβολο από τα ζώα και την αλμύρα

Η είσοδος του φιλόξενου μοναστηριού!

Αξιοθέατο της περιοχής είναι και ο μοναχικός φοίνικας πάνω στα βράχια στην άκρη του ακρωτηρίου Γεράνι, τον οποίο οι ντόπιοι ονομάζουν "Ορθή Βαγιά"

Συνεχίζουμε κατόπιν από τον χωματόδρομο ως το Μαριδάκι, έναν παραθαλάσσιο οικισμό χτισμένο με τη γνωστή άναρχη δόμηση του Νότου. Οι περισσότεροι συνεχίζουν το όμορφο μονοπάτι ως Τσούτσουρα, ενώ οι πιο μυημένοι εισχωρούν στα ενδότερα του χωριού, επειδή ξέρουν ότι κρύβει εκπλήξεις: δίπλα στο καφενεδάκι της Βάσως, το νερό ξεχειλίζει στον μικρό χείμαρρο και πάπιες χτυπάνε χαρούμενες τα φτερά τους. Στο βάθος ο τρίπατος καταρράχτης του Λυχνιστή ρέει άφθονο νερό από τις πρόσφατες νεροποντές! Πλησιάζουμε πιο κοντά ως την λιμνούλα στις εκβολές του  και με χαρά σαν μικρά παιδιά, που έχουν ανακαλύψει το κουτί με τις καραμέλες, που έκρυβε η μαμά, φωτογραφιζόμαστε ένας-ένας.  Έπειτα βουρ για τον Τσούτσουρα, όπου μας περιμένει το λεωφορείο. Γρήγορη στάση για ένα καφέ ή μια μπύρα κι οι πιο θαρραλέοι θα ρίξουν κι ένα μπάνιο!

Το Μαριδάκι από ψηλά

Στα ενδότερά του έχει πλατάνια με νερά τουλάχιστον αυτή την εποχή και με λίγο περπάτημα ακόμα θα συναντήσουμε πιο πάνω τον καταρράκτη του Λυχνιστή 

Στο μονοπάτι προς Τσούτσουρα

Η μυστηριώδης σπηλιά της Ειλείθυιας

Ακολουθούμε έπειτα τον μακρύ δρόμο της επιστροφής έχοντας διανύσει συνολικά 14 χλμ με υψομετρική γύρω στα 400 μέτρα στην άνοδο  και 900 στην κάθοδο στα εξωτικά Αστερούσια γεμάτοι εικόνες κι αναμνήσεις κι ευχαριστούμε από καρδιάς τον αρχηγό μας, Μαρίνο Γκόγκολο, που παραμέλησε για χάρη μας τα αγαπημένα του αγριολούλουδα και τα άγρια ζώα της κρητικής φύσης, που φωτογραφίζει, ταυτοποιεί και καταγράφει ανελλιπώς, κι όλοι εμείς σε αυτόν οφείλουμε τις γνώσεις μας.

Ο αρχηγός μας, Μαρίνος Γκόγκολος αριστερά μαζί με τον Τάσο. Ευχαριστούμε!!!

ΑΡΧΗΓΟΣ: Μαρίνος Γκόγκολος

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ:  Γιάννης Ψαλλιδάκης, Μαρία Μετζογιαννάκη

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ - ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗΣ:  Μαρία Μετζογιαννάκη

ΒΙΝΤΕΟ: --------------------------

ΧΑΡΤΗΣ: Τάσος Μεταξάς

Με την υποστήριξη του Wikiloc

ΤΣΟΥΤΣΟΥΡΟΣ – ΜΑΡΙΔΑΚΙ – ΦΟΙΝΙΚΟΔΑΣΟΣ ΑΓΙΟΥ ΑΝΤΩΝΙΟΥ – ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΗΤΑΣ

 

Μια μικρή περιπέτεια με αίσιο τέλος και πολλές αναμνήσεις αποτέλεσε η πεζοπορία της Κυριακής 12/11/2023 του Ορειβατικού Συλλόγου Αγίου Νικολάου στους πρόποδες των Αστερουσίων.  

(σχεδόν) Ομαδική στο φοινικόδασος του Αγίου Αντωνίου

Από τη μια ο καιρός που φαινόταν να φορτώνει στο βάθος του ορίζοντα, καθώς κινούμασταν δυτικά με το λεωφορείο μας, από την άλλη που παρά λίγο να σφηνώσουμε στα στενά σοκάκια των χωριών Κάτω Βιάννου, Χόνδρου προσπαθώντας να κόψουμε δρόμο. Όμως η θετική διάθεση  περίσσευε, βγήκαμε όλοι για την κυριακάτικη τσάρκα μας και τίποτα δεν ήταν ικανό να μας χαλάσει την καλή διάθεση. Έτσι έχουμε να το λέμε: περάσαμε από πολύ όμορφα μέρη κι η καθυστέρηση ‘βοήθησε’ ώστε να φτάσουμε στον Τσούτσουρο, ακριβώς την ώρα που τέλειωνε η πρωινή μπόρα κι έβγαινε ο ήλιος! Καλός οιωνός!!!

Βιντεάκι στο fb από την Εύα Λεμπιδάκη: 

https://www.facebook.com/reel/637907571829412

κι απ' τον Παναγιώτη Ευδαίμων: 

https://www.facebook.com/panos.evdemon/videos/1073595723687982?idorvanity=588468201282923

Ο αρχηγός ανεβοκατέβαινε στα χωριά μέσα στο ψιλόβροχο να βοηθά τον οδηγό

Καλλιτεχνικές πινελιές στο λιμάνι του οικισμού

Εκκίνηση

Εκκίνηση από τον Τσούτσουρο μετά από μπόρα!

Ακολουθώντας το μονοπάτι στο τέλος του οικισμού

Αποχαιρετώντας τον Τσούτσουρο

ΜΑΡΙΔΑΚΙ

Ξεκινάμε λοιπόν από την δυτική άκρη του παραθεριστικού οικισμού κι ακολουθούμε το μονοπάτι, που μας οδηγεί  από ένα ξερό τοπίο με λίγες χαρουπιές κι ερείπια μαντριών, παράλληλα με τις άγριες απόκρημνες ακτές του νότιου κρητικού πελάγους, που λαμπυρίζουν στις λαμπερές ακτίνες του φθινοπωρινού ήλιου μετά την καταιγίδα.

'Στρουφολαίμιασε απ' την ..καλοπέραση', που λέγανε κι οι παλιοί ειρωνικά

Το μονοπάτι προς Μαριδάκι

Μαριδάκι από ψηλά

Μετά από περίπου μισή ώρα φθάνουμε στο Μαριδάκι, έναν παραλιακό παραθεριστικό οικισμό, «πιο εύκολα προσβάσιμο με τα πόδια από Τσούτσουρο, παρά με αυτοκίνητο (4Χ4) από τον Αχεντριά». Όπως και σε άλλους παραθαλάσσιους οικισμούς στο Νότο έτσι κι εδώ κυριαρχεί η άναρχη δόμηση και η εναπόθεση πλήθους αντικειμένων –ότι περισσεύει μπας και χρειαστεί- γύρω ανάγυρα. Παρ’ όλ’ αυτά το μέρος έχει τη γραφικότητα του, που την ενισχύει το μικρό ρυάκι, που τρέχει ακόμα και τώρα σ’ αυτήν την αναβροχιά. Το χειμώνα κοντά στον οικισμό σχηματίζονται και καταρράκτες! Τώρα όμως είναι στεγνοί και τα κάθετα βράχια τους αποτέλεσαν ένα καλό τερέν στα μέλη αναρριχητικής ομάδας, που ήρθαν στην περιοχή για εξάσκηση και που τους καμαρώσαμε για τα νιάτα, τη δύναμη και …..τον εξοπλισμό, όταν συναντηθήκαμε στην επιστροφή.

Μαριδάκι από ψηλά

Μαριδάκι στο εσωτερικό με πλατάνια και νερά!!! 

Καθώς προχωράμε το τοπίο γίνεται ακόμα  πιο άγριο κι αφιλόξενο: δεν υπάρχει ίχνος βλάστησης και τα λιγοστά κατσίκια, που βλέπουμε εδώ κι εκεί, αναρωτιόμαστε πως επιβιώνουν. Όσο σκληρό κι αν είναι όμως, τόσο μας προκαλεί δέος και μας εντυπωσιάζει: δεξιά πάνω μας υψώνονται περήφανα οι κορφές της οροσειράς των Αστερουσίων, γυμνές κι αυτές, αριστερά το απέραντο γαλάζιο, που σε βγάζει απ’ τη ζώνη άνεσής σου: όταν είσαι στο βορρά όλο και κάποιο νησί θα βρίσκεται στο βάθος, εδώ στο νότο μόνο το άγνωστο…

Άγριο τοπίο με τα Αστερούσια να υψώνονται από πάνω μας

Σκληρός τόπος ακόμα και για τα κατσίκια

Που χώνονται σε τρύπες, για να δροσιστούν απ' τον ήλιο
(καταπληκτική λήψη του Παναγιώτη Ευδαίμων)

Τι τρώνε ήθελα και να 'ξερα...

ΦΟΙΝΙΚΟΔΑΣΟΣ ΑΓΙΟΥ ΑΝΤΩΝΙΟΥ

Μετά από μία περίπου ώρα πορείας ακόμη συναντάμε μια συστάδα φοινίκων. «Αυτό είναι το φοινικόδασος;», ρωτάνε οι φίλες μας απ’ τη Σητεία, που δεν περιμένουν και κάτι μεγαλύτερο απ’ το δικό τους φοινικόδασος στο Βάι.  Στην πραγματικότητα το δασάκι θα το συναντήσουμε  μετά την επόμενη στροφή του χωματόδρομου: εκτείνεται κατά μήκος στον φάραγγα ανάμεσα σε δυο βουνά. «Πώς βρέθηκε εδώ;»  απορούμε όλοι και βέβαια πειστική απάντηση δεν υπάρχει. Ο φοίνικας πάντως είναι ίδιος με τον δικό μας τον Στειακό -Κρητικός Φοίνικας ή Φοίνικα του Θεόφραστου (Phoenix theophrastii), ενδημικός της ανατολικής  Μεσογείου και κυρίως της Κρήτης (πληθυσμοί του σε Βάι, Πρέβελη, Πλακιά). Ξεκουραζόμαστε λίγο απ’ την ανηφόρα στο εκκλησάκι του Αγίου Αντωνίου, που δίνει τ’ όνομά του στην περιοχή κι έπειτα διεισδύουμε στο δασάκι από τη νότια του πλευρά, όπου βρίσκεται η πηγή Κεφαλοβρύση, καθώς και η πόρτα εισόδου, που το προστατεύει από τα ζώα. Κατηφορίζουμε παράλληλα με τα φοινικόδεντρα κι εξερχόμαστε απ’ τη νότια πόρτα περίφραξης.

Μια συστάδα φοίνικες, προπομπός του φοινικόδασους

Το εκκλησάκι του Αγίου Αντωνίου δίνει το όνομα του στο παρακείμενο φοινικόδασος

Ατενίζοντας το Νότιο Κρητικό Πέλαγος απ' τον περίβολο της εκκλησιάς

Στο φοινικόδασος του Αγίου Αντωνίου: κατηφορίζοντας η ομάδα

Ξεδιπλώνεται κάθετα στις ακτές στη ρεματιά. Αποτελείται από Φοινικες του Θεόφραστου,
ενδημικούς της ανατ. Μεσογείου

ΜΟΝΑΣΤΗΡΙ ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΗΤΑ

Στη συνέχεια κατευθυνόμαστε προς το Μοναστήρι του Αγίου Νικήτα από παραλιακό μονοπάτι, που μας επιτρέπει να θαυμάσουμε τα εντυπωσιακά παράλια με τις βραχομορφές και τα τουρκουάζ νερά. Η Μονή είναι ένας πράσινος επίγειος Παράδεισος στο μέσο ενός άγριου άνυδρου τοπίου. Τη συντηρεί η περίφραξη κι η διαμονή σ’ αυτήν του γηραιού, σκυφτού από τα χρόνια, μοναδικού καλόγερου, που μας περιμένει πως και πώς να μας φιλέψει με άρτο, να μας χαρίσει σταυρουδάκια και τις  ..συμβουλές του.  Ζώντας μοναχικά, εδώ στις εσχατιές του Νότου χαίρεται ν’ ακούει από πού ερχόμαστε -όλο και κάποιον γνωστό ξέρει-, θέλει να μας φιλέψει -να είμαστε όλοι ευχαριστημένοι- και μας καλεί να έρθουμε να φιλοξενηθούμε στα κελιά και να εξερευνήσουμε με την ησυχία μας την εντυπωσιακή φύση της περιοχής. Μερικοί το καλοσκέφτονται! Εκτός απ’ την ομορφιά του τόπου, πολύ τους μαγνητίζει η ηρεμία του, χωρίς αυτοκίνητα ή πλοία, χωρίς Ίντερνετ ή τηλεόραση. Ένας άλλου είδους παραθερισμός, που δεν ξέρω αν σε οδηγεί πιο κοντά στον Θεό, όπως επιμένει ο γέροντας, σίγουρα όμως σε οδηγεί πιο κοντά στον πραγματικό εαυτό σου…

Μονοπάτι προς Άϊ Νικήτα

Όμορφες ακτές με τουρκουάζ νερά στην περιοχή

Η Μονή από απέναντι

Το μονοπάτι για την παραλία

Η παραλία της Μονής

Ο σπηλαιώδης ναός του Αγίου Νικήτα

Και το εσωτερικό του

Ο μοναχικός φύλακάς του

Με τα σκυλάκια που του κάνουν παρέα

Μοίρασμα του φαγητού, όπως ταιριάζει στην περίσταση

Επιστροφή

Ο Τσουτσουρος ακόμα βρεγμένος απ' την πρωινή μπόρα

ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ

Μετά το συντροφικό φαγοπότι αφήνουμε  τη φιλόξενη Μονή με τον συμπαθητικό φύλακά της και γυρνάμε πίσω απ’ τον ίδιο περίπου δρόμο στην αφετηρία μας. Αυτή τη φορά επιλέγουμε τον ‘σωστό’ οδικό άξονα από Καστελλιανά και γυρνάμε σπίτια μας κουρασμένοι, αλλά γεμάτοι όμορφες εικόνες αργά το απόγευμα κατά τις 19.00 έχοντας περπατήσει συνολικά περίπου 14 χιλιόμετρα με 500 μέτρα υψομετρική διαφορά σε περίπου 4 ώρες χωρίς τις στάσεις. Ευχαριστούμε πολύ τον αρχηγό μας και νεοεκλεγέντα Πρόεδρο του Δ. Σ. του Συλλόγου, Παναγιώτη Ευδαίμων. Επί τη ευκαιρία του ευχόμαστε «Σιδεροκέφαλος», όπως απαιτούν  τα νέα του καθήκοντα!

Αρχηγός σε αρχηγική και ..προεδρική πόζα

Ομοίως! Ευχαριστούμε,,

ΑΡΧΗΓΟΣ: Παναγιώτης Ευδαίμων

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ:  Παναγιώτης Ευδαίμων, Μαρία Μετζογιαννάκη, Εύα Λεμπιδάκη, Γεωργία Γκούρα, Μόνικα Όττεν, Γιάννης Καλλιβρετάκης

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ - ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΚΕΙΜΕΝΟΥ: Μ. Μετζογιαννάκη

ΒΙΝΤΕΟ:--

ΧΑΡΤΗΣ ΠΕΖΟΠΟΡΙΑΣ 

Powered by Wikiloc