ΕΟΡΤΑΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑΤΙΚΗ ΠΕΖΟΠΟΡΙΑ ΓΥΡΩ ΑΠ’ ΤΗ ΝΕΑΠΟΛΗ

Για την Κυριακή 28 Δεκεμβρίου 2025, την τελευταία της χρονιάς, επέλεξε ο Ορειβατικός Σύλλογος Αγίου Νικολάου να πραγματοποιήσει μια πεζοπορία φυσιολατρικού και θρησκευτικού χαρακτήρα γύρω απ’ την περιοχή της Νεάπολης Λασιθίου.

Ομαδική της μικρής μας παρέας στη Μονή Φραρώ

Μικρή ομάδα μόλις 14 ατόμων συναντηθήκαμε και ξεκινήσαμε 9:30 η ώρα το πρωί στην στολισμένη πλατεία της Νεάπολης. Περιδιαβαίνουμε τα έρημα, αυτήν την ώρα, σοκάκια  θαυμάζοντας τα μεγάλα ευρύχωρα κτίρια με τις κεραμοσκεπείς στέγες και τα μνημειακά πορτοπαράθυρα, που απεικονίζουν τη δόξα άλλων εποχών, όταν η πόλη ήταν πρωτεύουσα του νομού Λασιθίου (ως το 1905, οπότε επιλέχθηκε ο Άγιος Νικόλαος λόγω της γειτνίασης του με τη θάλασσα, που άνοιγε νέους εμπορικούς δρόμους παραγκωνίζοντας τους χερσαίους). Γι’ αυτό τον λόγο πολλά δημόσια κτίρια (όπως τα δικαστήρια και οι φυλακές) στεγάζονται ακόμα εδώ! Περνάμε απ’ την πλατεία Βερντέν, το παλιό οθωμανικό υδραγωγείο, τον Αϊ Γιώργη τον «καταματωμένο» κα. 

Ξεκίνημα 9.30 το πρωί από την στολισμένη πλατεία της Νεάπολης, μια κωμόπολη με τον εύφορο κάμπο της και πλούσια ιστορία, που φαίνεται στα μεγαλόπρεπα κτίρια, τα στενά με τα πόρτεγα, τις κρήνες της (ήταν εξάλλου πρωτεύουσα του νομού Λασιθίου ως το 1905)

Βγαίνουμε στην ύπαιθρο με τους πορτοκαλεώνες, τα χωράφια με κότες και γαλοπούλες, τις στέρνες, τους καταπότες και πρώτο αξιοθέατο της ημέρας ο ημιερειπωμένος φραγκισκανικός ναός Φραρώ μέσα στον κάμπο. Αφιερωμένος στον Άγιο Αντώνιο και οφείλοντας το όνομά του στην αδερφότητα των φραγκισκανών μοναχών Frari. Από εδώ ξεκίνησε τη μεγάλη σταδιοδρομία του ο Πέτρος Φιλάγρης που έφτασε πολύ ψηλά στην ιεραρχία της ρωμαιοκαθολικής εκκλησίας ώστε να αναδειχθεί το 1409 ως Πάπας Αλέξανδρος ο Ε’ για 10 περίπου μήνες. Η Μονή χρειάζεται επείγουσα συντήρηση, γιατί είναι κρίμα να φθίνει έρημη μέσα στον κάμπο. Η μεγάλη της καμάρα αποτελεί πάντα όμορφο σημείο για φωτογράφηση!

Έπειτα περνάμε από το φροντισμένο χωριό της Βουλισμένης, όνομα που δικαιολογείται από το γεγονός ότι βρίσκεται καταλάκκουβα στον κάμπο με τις μικρές εκκλησίες, τα στολισμένα σπίτια, τα γατιά που λιάζονται στον πρωινό ήλιο, τις κρήνες, τις γλάστρες με τα λουλούδια. Μετά ανηφορίζουμε από μονοπάτι δίπλα στον καταπότη που οδηγούσε το νερό στους παραπλήσιους καταπράσινους κήπους με τα οπωροφόρα.  Δεύτερη στάση η Παναγία στο Βιγλί που εορτάζει την ημέρα της μητέρας, γι’ αυτό έχει και μνημείο φιλοτεχνημένο από τον γνωστό γλύπτη, Μανώλη Χαρούλη. Παλιό μοναστήρι από το 1594 ως τον 18^ο αιώνα, ανακαινισμένο εν πολλοίς σήμερα, με όμορφο παρκάκι γύρω κι ωραία θέα στον κάμπο, ωραίος χώρος για επίσκεψη!

Πολλές οι δεξαμενές, πολλοί και οι καταπότες που ποτίζουν τον εύφορο κάμπο της Νεάπολης

Το μνημείο αφιερωμένο στη μητέρα, φιλοτεχνημένο από τον Μανώλη Χαρούλη

Παναγία στο Βιγλί

Συνεχίζουμε από χωματόδρομο που μας οδηγεί στον εξοχικό ναό του Αγίου Κωνσταντίνου. Εδώ στο μεγάλο τραπέζι και τους πάγκους της αυλής κάτω απ’ τα πρίνα θα πιούμε και μια ρακή για το καλό και θα ανταλλάξουμε ευχές. Μετά θα περάσουμε από την γυναικεία Ιερά Μονή Κουφής Πέτρας. Δίπλα στην είσοδο της μονής υπήρχε σπηλαιώδης ναός και πηγή που αντιλαλούσε σαν να ήταν κούφια. Με τους τελευταίους σεισμούς όμως έχει καταρρεύσει το μέρος και το νερό βγαίνει πια δέκα μέτρα παρακάτω (!!!). Όμορφη προσεγμένη και γαλήνια η Μονή με χαρακτηριστικό της τα πολλά γατιά αραγμένα νωχελικά εδώ κι εκεί.

Στο προαύλιο του εξοχικού ναού του Αγίου Κωνσταντίνου θα πιούμε μια ρακή έτσι για το καλό

Ωραία θέα στον κάμπο

Και στην πόλη της Ιεράπετρας

Ιερά Μονή Κουφής Πέτρας

Επόμενη στάση πιο κάτω στη Μονή Κρεμαστών (γιατί «κρέμεται» έτσι πάνω από τον κάμπο). Κλειστή είναι μα μας βλέπει από ψηλά και μας ανοίγει η πρόσχαρη μοναχή «γιατί αυτά τα μέρη πρέπει να τα επισκέπτεται ο κόσμος» και μας ξεναγεί στο ναό του Αρχαγγέλου Μιχαήλ του Ταξιάρχη, που χρονολογείται από το 1593 με όμορφο ξυλόγλυπτο τέμπλο του 19^ου αιώνα. Πολύ προσεγμένο και το προαύλιο της Μονής, που έχει πέντε μοναχές και μετατράπηκε σχετικά  πρόσφατα σε γυναικεία,  για να μην ερημώσει!

Γυναικεία Μονή των Κρεμαστών

Στο προαύλιο της Ιεράς Μονής των Κρεμαστών

Που ονομάστηκε έτσι επειδή κρέμεται στον κάμπο. Αφιερωμένη στον Αρχάγγελο Μιχαήλ τον Ταξιάρχη (κάτω ο ναός και το εικόνισμα), στον οποίο μάθαμε ότι αφιερώνουν παπούτσια, για να μπορεί να σεργιανίζει τον κόσμο

Δίπλα είναι το παραδοσιακό χωριό Βρύσες με την υπέροχη θέα στον κάμπο και στην πόλη. Αφού το διασχίσουμε θα αρχίσουμε την κατάβαση από κρυμμένα σε δάφνες και σε μυρτιές μονοπάτια, που θα μας οδηγήσουν στον παλιό οικισμό του Πλατανιά με το εκκλησάκι της Παναγίας και τους νερόμυλους του κι από εκεί στον επαρχιακό δρόμο που θα μας οδηγήσει πίσω στη Νεάπολη.

Πορεία ανάμεσα από πρινόδασος και ελαιώνες - σε καλά κρυμμένα μονοπάτια

Ο νερόμυλος του Πλατανιά

Πολλοί πορτοκαλεώνες

Και λωτοί

Και σταφύλια. Απ' όλα έχει ο ευλογημένος τούτος τόπος

Λίγο πριν φτάσουμε στην πόλη κάναμε μια σύντομη επίσκεψη στα καταφύγια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου!!!

Χαλαρά και ήρεμα περπατήσαμε γύρω στα 14 χλμ με υψομετρική διαφορά 390 μέτρα μια διαδρομή πολύ ενδιαφέρουσα κι είχαμε την τύχη να είναι μαζί μας ο Χάρης Σιαμπάνης, μέλος της Πεζοπορικής Ομάδας Νεάπολης, η παρουσία του οποίου ήταν καθοριστική στην επιτυχία της πεζοπορίας με την σωστή επιλογή των πιο στεγνών –μετά τη χθεσινή νεροποντή- μονοπατιών και τις γνώσεις και τις πληροφορίες για όλους τους χώρους που επισκεφθήκαμε. Τον ευχαριστούμε θερμά. Καλή χρονιά σε όλους μας!!!

Άξιος αρχηγός ο Χάρης Σιαμπάνης. Ευχαριστούμε!

Και το παπί μας θρησκευτικό τουρισμό. Αμ πως!

ΑΡΧΗΓΟΣ: Χάρης Σιαμπάνης

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: Γιάννης Πάγκαλος,  Μαρία Μετζογιαννάκη, Γιάννης Ψαλλιδάκης, Εμμανουέλα Περάκη

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ-ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗΣ:Μ. Μετζογιαννάκη

ΒΙΝΤΕΟ: Γιάννης Πάγκαλος

ΧΑΡΤΗΣ ΠΕΖΟΠΟΡΙΑΣ : 

Γιάννης Πάγκαλος

Με την υποστήριξη του Wikiloc

ΠΕΖΟΠΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΩΝ ΛΙΜΝΩΝ

Την πρώτη Κυριακή του νέου χρόνου, φίλοι και μέλη του Ορειβατικού Συλλόγου Αγίου Νικολάου μοιράστηκαν μια ξεχωριστή πεζοπορία. Περπατήσαμε σε μια κοντινή στην πόλη του Αγίου Νικολάου περιοχή, που κρύβει όμως πολλές απρόσμενες ομορφιές: υπέροχη καταπράσινη φύση, ρεματιές με οργιώδη βλάστηση και τρεχούμενα νερά, επιβλητικά μοναστήρια και εντυπωσιακά αρχιτεκτονικά μνημεία από την εποχή της ενετοκρατίας μέχρι την πρόσφατη ιστορική περίοδο.  

Ακολουθήσαμε τη διαδρομή Λίμνες-Νικηθιανό-ρεματιά Δαφνών-Βρύσες-Πλατυπόδι-Χουμεριάκο, καλύπτοντας μια απόσταση 12 χλμ σε περίπου 5 ώρες.

 

Με αναπάντεχα ζεστό καιρό, μετά από τη διαρκή και έντονη βροχόπτωση/χιονόπτωση των προηγούμενων ημερών, ξεκινήσαμε με εορταστική διάθεση από τις Λίμνες, το όμορφο παραδοσιακό χωριό, που είναι κτισμένο σε υψόμετρο 200μ, σε μια κοιλάδα κατάφυτη με λιόδεντρα, γνωστή σαν ‘Σκάφη του Μεράμπελου’. Στη ‘σκιά’ της αρχαίας Δρήρου, από τα πιο παλιά χωριά τις περιοχής, οι Λίμνες παραμένουν ένα ιδιαίτερα πλούσιο και παραγωγικό χωριό, που περιβάλλεται από πολλούς οικισμούς. Με λίγες δεκάδες κατοίκους σήμερα, οικισμοί που κάποτε έσφυζαν από ζωή, έχουν διατηρήσει μέχρι σήμερα ανεξίτηλα σημάδια και νοσταλγικές εικόνες από το παρελθόν.
Από συνδυασμό αγροτικών και επαρχιακών δρόμων, η πολυάριθμη ομάδα μας κατευθύνθηκε προς τον οικισμό του Νικηθιανού και από εκεί (αποφασισμένοι να ‘κάψουμε’ τις θερμίδες από τους κουραμπιέδες) ανηφορίσαμε προς την ρεματιά των Δαφνών.

 

 

Μας εντυπωσιάζει η πυκνή βλάστηση και τα άφθονα πηγαία νερά που κυλούν ανάμεσα από τα πεσμένα φύλλα, σχηματίζοντας συχνά μεγάλους και μικρούς καταρράκτες. Ακολουθούμε στριφογυριστά μονοπάτια, νιώθοντας το βρεγμένο χώμα μαλακό κάτω από τα πόδια μας. Τρυπώνουμε μέσα στην οργιώδη βλάστηση, με τις υπέροχες μυρωδιές της υγρής φύσης να γεμίζουν τα πνευμόνια μας. Μοιάζει μαγευτική, βγαλμένη λες από παραμύθι, η κατάφυτη ρεματιά και είναι δύσκολο να πιστέψεις ότι βρίσκεσαι στο συνήθως άνυδρο Λασίθι και όχι σε μια μακρινή τροπική ζούγκλα. Αγκαθωτά βάτα και αναρριχώμενα φυτά τυλίγουν σφικτά ότι συναντούν στο διάβα τους. Κρυμμένα μέσα στην αδιαπέραστη βλάστηση, σκεπασμένα από κίτρινα φύλλα και πρασινάδες ξεπροβάλουν κτίσματα αλλοτινών καιρών: τμήματα από ρημαγμένους νερόμυλους και πορτοπαράθυρα με ανθεκτικά στο χρόνο πελέκια οδηγούν σε πετρόκτιστες κατασκευές με βουλιαγμένες σκεπές. Η φύση επιθετική και λαίμαργη καταλαμβάνει τον χώρο, αφήνοντας να φανούν ελάχιστα ίχνη της ανθρώπινης παρέμβασης. Δύσκολο να πιστέψεις πως η έρημη σήμερα ρεματιά πριν κάμποσες δεκαετίες ήταν το ‘μυλοτόπι’ της περιοχής, ο τόπος όπου οι ντόπιοι άλεθαν τα σιτηρά που καλλιεργούσαν.

Συνεπαρμένοι από την ομορφιά της φύσης, διασχίσαμε χωρίς να το καταλάβουμε την ρεματιά με τα τρεχούμενα νερά και ανηφορίσαμε προς το Μοναστήρι των Κρεμαστών, που από μακριά μοιάζει σαν να ‘κρέμεται’ στην απότομη βουνοπλαγιά (φαινόμενο στο οποίο οφείλει το όνομα του).

Η γυναικεία Μονή Κρεμαστών βρίσκεται νότια της Νεάπολης, κτισμένη σε μια απότομη και κατάφυτη βουνοπλαγιά του όρους Καβαλαρά, με πανοραμική θέα προς την πεδιάδα της Νεάπολης και των Λιμνών. Κτίστηκε το 1593, (όπως αναφέρει επιγραφή στην είσοδο) και διαδραμάτισε σπουδαίο ρόλο στη μόρφωση των ντόπιων, καθώς από τα μέσα του 19^ου  ως και τις αρχές του 20^ου  αιώνα λειτούργησε αλληλοδιδακτικό σχολείο. Το μοναστικό συγκρότημα είναι κτισμένο με φρουριακή αρχιτεκτονική, σε επίπεδα γύρω από αυλή με σχήμα Γ. Το καθολικό του συγκροτήματος βρίσκεται στο ψηλότερο άκρο του μοναστηριού και κυριαρχεί των υπολοίπων κτιρίων σε ύψος, ενώ στο εσωτερικό του ναού υπάρχει όμορφο ξυλόγλυπτο τέμπλο του 19^ου  αιώνα και Αγία Τράπεζα με ανάγλυφη μορφή του Χριστού.

Τριγυρίσαμε στο μοναστήρι, με τον καλά φροντισμένο περίβολο, γεμάτο γλάστρες με πολύχρωμα λουλούδια και απολαύσαμε την υπέροχη θέα προς τον κάμπο. Ο ήλιος συνεχίζει παίζει τα δικά του παιχνίδια με τα σύννεφα, ρίχνοντας στον καταπράσινο κάμπο άλλοτε φωτεινές πινελιές και άλλοτε σκουρόχρωμες ανάμεσα από τα σύννεφα.
 

  Αφήνουμε πίσω μας το μοναστήρι και συνεχίζουμε για το άλλο ‘μπαλκόνι’ της περιοχής, τις Βρύσες, από τα πιο όμορφα χωριά της επαρχίας. Σε υψόμετρο 400μ. γαντζωμένο στη βόρεια πλαγιά του βουνού Καβαλαρά, είναι κρυμμένο μέσα στην πυκνή βλάστηση με ανοικτό ορίζοντα, αποτελώντας το μόνιμο φύλακα και βιγλάτορα της περιοχής.

Στην απλόχωρη πλατεία του χωριού, με την ανεμπόδιστη θέα προς τον κάμπο και τους γειτονικούς οικισμούς, κάναμε στάση για ανάπαυση και για την καθιερωμένη ομαδική φωτογραφία. 

 

Δροσιζόμαστε στην πέτρινη βρύση με το παγωμένο νερό και από παλιό κατηφορικό μονοπάτι κατεβαίνουμε στον κάμπο και περνάμε από την περιοχή ‘Πλατυπόδι’.

 

Συνεχίζουμε προς τον Χουμεριάκο, το χωριό των τριών λόφων και των δεκαεπτά εκκλησιών. Σκαρφαλωμένο πάνω σε τρεις λόφους, στους πρόποδες του βουνού ‘Κατσόματος’, γνώρισε παλιότερα μέρες ακμής καθώς υπήρξε η έδρα δήμου, ενώ την περίοδο της Ενετοκρατίας ήταν από τα μεγαλύτερα χωριά της περιοχής. 

Περιδιαβήκαμε τα έρημα σοκάκια του χωριού (που πριν μερικές δεκαετίες είχε σχεδόν τόσα καφενεία όσες και παλιές εκκλησιές) και καταλήξαμε στη γειτονιά όπου διατηρείται ένα από τα σπάνια βενετσιάνικα μνημεία της Κρήτης, η Πορτέλα Ρομάνα.

Η περίτεχνη, αψιδωτή θύρα (πορτέλα) οδηγούσε σε ένα βενετσιάνικο palazzo του 16^ου - 17^ου αιώνα. Σήμερα διατηρούνται ελάχιστα ίχνη ενετικής αρχιτεκτονικής, με φανερές τις μετέπειτα οθωμανικές παρεμβάσεις. Πανταχού παρούσα η εγκατάλειψη και η φθορά του χρόνου, αν και πίσω από τους χορταριασμένους τοίχους κρύβεται η θρυλική ιστορία της Ροδάνθης. Της ηρωικής Κριτσωτοπούλας, που αντιστάθηκε στον Τούρκο πασά και αγωνίστηκε μαζί με τους αντάρτες, ξεπερνώντας τα στερεότυπα της εποχής της.

 ΠΟΡΤΕΛΑ ΡΟΜΑΝΑ

Επιστρέφουμε στην αφετηρία από χωματόδρομους και μονοπάτι, ολοκληρώνοντας την πρώτη πεζοπορία του 2020. Με μόλις 17.319 βήματα ανακαλύψαμε για μια ακόμη φορά άγνωστες ομορφιές του τόπου μας και κάναμε ένα συναρπαστικό ταξίδι πίσω στον χρόνο, με όχημα τα απομεινάρια από το παρελθόν που συναντήσαμε. 

ΑΡΧΗΓΟΣ: Γιώργος Ανδρουλάκης
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: Γιάννης Πάγκαλος, Παναγιώτης Ευδαίμων
ΒΙΝΤΕΟ: Γιάννης Πάγκαλος
ΧΑΡΤΗΣ: Παναγιώτης Ευδαίμων
ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Ελένη Λάμπρου

Powered by Wikiloc