Διότι
το ποτάμι δεν είναι ποτέ ίδιο, αλλά ούτε κι ο άνθρωπος.»
Ηράκλειτος
Με αυτά
τα λόγια ξεκίνησε ο Γιάννης ο Πάγκαλος την αφήγηση του για την καλοκαιρινή πεζοπορία
με Πανσέληνο στο Καθαρό. Κι έρχεται κάπως να επιβεβαιωθεί η ρήση, καθώς πολύ
σύντομα, στις 18 Οκτωβρίου 2026, ο Ορειβατικός Σύλλογος Αγίου Νικολάου κλήθηκε
να επαναλάβει την πεζοπορία του καλοκαιριού, προκειμένου να βρούμε τη μασκότ μας,
το μικροσκοπικό μας παπάκι, που (ξε)χάσαμε τότε. Άλλη εποχή ωστόσο, άλλοι
άνθρωποι και λίγο μεγαλύτερη –ειν’ αλήθεια- διαδρομή, ώστε να ταιριάζει στις καιρικές
συνθήκες της εποχής, που είναι η ιδανικότερη για πεζοπορίες.
Τέλος ανηφόρας στην Πλατιά Κορφή για την ομάδα κι επανασύνδεση με το παπί μας (στο κολονάκι)
Ξεκινάμε
λοιπόν περίπου είκοσι νοματαίοι, δυνατή και πολυεθνική ομάδα, πιο χαμηλά από την καλοκαιρινή αφετηρία,
από τον δρόμο Κριτσάς - Καθαρού στο ύψος, όπου βρίσκεται το εκτροφείο για
πέρδικες του Κυνηγετικού Συλλόγου. Αρχικά από χωματόδρομο, γεμάτο κολύμπες απ’ τις
πρόσφατες βροχές, που μας φέρνει δίπλα σε σύγχρονα μαντριά κι έπειτα όλο
ανηφορικά από τα όμορφα τα παλιά τα καλντερίμια, με τα οποία είναι γεμάτη όλη η
περιοχή. Ελίσσονται αυτά ανάμεσα από πρινόδασος ως επί το πλείστον κι όπου αυτό
αραιώνει μας αφήνει να κουτσο-ατενίζουμε τη θέα στον κόλπο του Μεραμπέλλου.
Γεμάτες οι κολύμπες από τις πρόσφατες νεροποντές στον χωματόδρομο
Στα όμορφα καλντερίμια της περιοχής μέσα στο πρινόδασος
Οι εικόνες
είναι γνωστές: κοπάδια αιγοπροβάτων που κουδουνίζουν εδώ κι εκεί, καμιά παλιά
ξεχασμένη αγροικία ή μαντριά χωμένα μέσα στα δέντρα, οι γνωστές μας οι πηγάδες
τίγκα στο νερό. Ωστόσο η φύση είναι διαφορετική πια: βρύα έχουν καλύψει τα βράχια,
τα πρώτα αγριόχορτα (καλλίτσες και ραδίκια) αρχίζουν να κρυφο-προβαίνουν, που
και μανιταράκι κάνει την εμφάνισή του, οι ασφένδαμοι τείνουν να κιτρινίζουν
(αργότερα θα πάρουν το κοκκινωπό τους χρώμα που ομορφαίνει το φθινόπωρό μας)
και τα πανέμορφα μικροσκοπικά λουλουδάκια της εποχής: κολχικά, κρόκοι και
στερνμπέργκιες έχουν ξεμυτίσει κατά συστάδες. Δεν χορταίνεις να τα κοιτάς όλα
αυτά.
Βρύα έχουν ήδη καλύψει κάποια περάσματα με υγρασία
Παλιά μαντριά
Πολλές πηγάδες
Κοπάδια αιγοπρόβατα ξεπροβάλουν στο δάσος
Βγήκαν και τα πρώτα μανιτάρια. Εδώ geastrum αριστερά (το άστρο της γης) και το μικροσκοπικό lepista nuda με το έντονο μοβ χρώμα
Κολχικό, όμορφο μικροσκοπικό, λουλουδάκι της εποχής και κάτω μια 'οικογένεια' στενεμπέργκιες
Κάποτε
θα φτάσουμε και στο ύψος, όπου θα θαυμάσουμε το οροπέδιο του Καθαρού με τις ψηλές
κορφές της Δίκτης από πίσω! Λίγο ακόμα μας έμεινε για την κορυφή των
Ανεφαλάκκων (1.512 μ) κι αυτή η ανηφόρα δε λέει να τελειώσει. Θα ανέβουμε από
έναν πόρο ανάμεσα στα βράχια, που μας είχε δείξει ο Λεωνίδας το καλοκαίρι. Ώσπου
να σκαρφαλώσουμε όλοι,-να!-, μαθαίνουμε τα νέα: βρήκαν ήδη το παπί χωρίς πολύ
ψάξιμο τελικά. Θυμόταν ο Γιάννης που το είχε στήσει για φωτογράφιση κι εκεί
γύρω το εντόπισε η Δέσποινα, λίγο ξεγανωμένο είναι αλήθεια, αλλά μια χαρά,
έτοιμο για νέες περιπέτειες!
Η ομάδα χαζεύει τη θέα ανεβαίνοντας
Ομαδική με φόντο τις κορυφές της Δίκτης
Δίκτη και οροπέδιο Καθαρού
Η γνωστή αγροικία στα ριζά των Ανεφαλάκκων
Σύντομη στάση πριν την κορφή
Πηγάδες συλλογής νερού στη μέση μέση
Κρυφοκοιτάζοντας το Καθαρό, θέα απ' τον πόρο προς την κορφή. ΚΑΤΩ: φωτογραφίες απ' το πέρασμα αυτό
Η Δέσποινα βρήκε το παπάκι!!!
άλλες αγροικίες στο διάσελο ανάμεσα στις δυο κορφές
Θέα από τους Ανεφαλάκους σε όλο τον κόλπο του Μεραμπέλλου
Πλατιά κορφή με το τριγωνομετρικό της
Επιστροφή από τη γνωστή "στάση-ποδήλατο"
Πολύ καλή σηματοδότηση από τη ΔΑΕΑΝ και τον Γιώργο Ανδρουλάκη
Η κορφή
ωστόσο μας περιμένει κι όταν φτάνουμε καθόμαστε να αγναντέψουμε τα παράλια,
αλλά και για λίγο κολατσιό κάτω απ’ τις ζεστές ακτίνες του ήλιου. Στη συνέχεια
κατεβαίνουμε τον αυχένα προς την Πλατιά Κορφή (1.489μ) κι αφού την κατακτήσουμε
κι αυτή, κατηφορίζουμε πάλι προς τα κάτω ακολουθώντας, όπου μπορούμε άλλο
μονοπάτι. Φτάνουμε ξεθεωμένοι στα αυτοκίνητα, γιατί η διαδρομή μας βγήκε κάπως
μεγάλη: 18,5 χλμ και 890μ. υψομετρική
(!) –ούτε Ψηλορείτης να ‘τανε! Όμως η ομάδα ήταν δυνατή κι αξιόμαχη και τα
μόνα παράπονα που ακούστηκαν ήταν, γιατί αρχίσαμε κάπως να πεινάμε όλη μέρα
πάνω-κάτω. Ευχαριστούμε τον αρχηγό μας,
Γιάννη Πάγκαλο, καθώς και το παπάκι μας για την τόσο χορταστική διαδρομή
και περιμένουμε την επόμενη με ανυπομονησία!
Το "αίτιο" της σημερινής πεζοπορίας κουρνιάζει ξένοιαστο στη χούφτα του αρχηγού
Την Κυριακή 18 Ιανουαρίου 2026, ημέρα άκρως
χειμωνιάτικη, πραγματοποίησε ο Ορειβατικός
Σύλλογος Αγίου Νικολάου μια ακόμα πεζοπορία στο αγαπημένο μας Καθαρό. Για άλλη μια φορά μικρή η ομάδα, καθώς
έβρεχε την προηγούμενη κι ο δυνατός βοριάς ήταν αποτρεπτικός.
Ομαδική με φόντο τη χιονούρα μπροστά από την αγροικία στους πρόποδες των Ανεφελάκων
Έτσι
ξεκινάμε αφήνοντας τα οχήματά μας ένα
χιλιόμετρο πριν τον Αβδελιακό, 13
πεζοπόροι, με θερμοκρασία 0ο Κελσίου, αλλά και σαφώς λιγότερο αέρα από
τα παράλια. Ο ουρανός βαρύς προμηνύει ότι η κακοκαιρία δεν έχει τελειώσει. Ξεκινάμε
ωστόσο ανηφορικά ανάμεσα από πέτρες, σκόρπια πρίνα με τα βελανίδια χαμόστρωμα,
βρύα και λειχήνες να έχουν καλύψει τους κορμούς των δέντρων και να τους δίνουν
χρωματισμό στολής παραλλαγής. Πολλά τα χόρτα και μερικοί ήρθαν με τα μαχαιράκια
τους: καλίτσες, χαρακούλια, ραδίκια. Σταθερός πάντως ο ρυθμός και χωρίς πολλές στάσεις,
η μέρα δεν αφήνει περιθώρια. Σε όλη την ανηφόρα ως πάνω αρκετές χιονούρες εδώ
κι εκεί μας θυμίζουν ότι είμαστε στα μέσα του χειμώνα. «Κρίμα που έβρεξε χθες,
αλλιώς θα ήταν πιο πολλές» λέει ο Παναγιώτης, αλλά κι έτσι είναι ένας λόγος που
κάνει την πεζοπορία μας ιδιαίτερη. Όταν ανεβαίνουμε ψηλότερα ανοίγονται «παράθυρα
θέας»: αριστερά τα παράλια λουσμένα στο φως, δεξιά το οροπέδιο Καθαρού κι οι χιονισμένες
κορφές της Δίκτης να μπαινοβγαίνουν στα σύννεφα.
Μηδέν βαθμοί Κελσίου και ντυμένοι σαν κρεμμύδια
Χιονούρες εδώ κι εκεί αναδεικνύουν τα όμορφα χρώματα των θάμνων
Στον βαρύ ουρανό των κορυφών παραφωνία αποτελεί το φως που λούζει τα παράλια
Βρύα έχουν καλύψει τα πάντα
Δέντρα σμιλεμένα απ' τον χρόνο και τις καιρικές συνθήκες
Στα ριζά της αγαπημένης μας κορφής των
Ανεφαλάκων, όπου συχνά περπατάμε πολλές φεγγαροβραδιές το καλοκαίρι,
συναντάμε τα πρώτα μεγάλα
πηγάδια-κουλούρες στη μέση της πλαγιάς, εκεί που λιώνει το χιόνι και
υγροποιείται, για να αποθηκεύεται το νερό και για το καλοκαίρι. Και το
χρειάζονταν εδώ πάνω το νερό, καθώς απ’ ότι φαίνεται είχε ο τόπος ευρεία
κατοίκηση τους θερινούς μήνες: πολλά τα χαλάσματα από παλιές αγροικίες και μαντριά.
Ο καιρός αγριεύει που και που
Φωτογραφίζοντας τους κρύσταλλους στους θάμνους
Οι πηγάδες κατά τη διάρκεια της διαδρομής μαζεύουν νερό σε ημιπαγωμένη κατάσταση λόγω ψύχους
Η ομάδα στην κουλούρα
Συνεχίζουμε
διασχίζοντας το βουνό εγκάρσια βάζοντας στόχο την Πλατιά κορφή (1480)και τον Κότσυρο (1455). Ως τώρα το κρύο
είναι υποφερτό αρκεί να είσαι σε κίνηση, όμως μόλις ξεμυτίζουμε στις δυο κορφές,
οι ριπές του κρύου αέρα κάνουν την κατάσταση αφιλόξενη. Παρ’ όλ’ αυτά υπάρχουν ακόμα
κάποιοι ατρόμητοι, που επιμένουν να φωτογραφηθούν δίπλα στο τριγωνομετρικό του
στρατού, γνωστό στη γλώσσα των ορειβατών ως «κολωνάκι». Όπως και να έχει
καταφέραμε να ανεβούμε ενάντια στις προβλέψεις και τώρα αρχίζει η απότομη
κατηφοριά. Θέλει προσοχή: το τοπίο είναι βραχώδες, ενώ που και ριπή χιονόνερου
μαζί με τον αέρα που δε λέει να κόψει, μας ωθεί να συντομεύουμε μην αλλάξει ο
καιρός.
Άλλο ένα κοντράστ των ηλιόλουστων παραλίων με τον πάγο στους θάμνους του Καθαρού
Στην Πλατιά κορφή ((1480) κι απέναντι ο Κότσυρος (1455) -φαίνεται το κολωνάκι του
Στο απάγγιο της δυτικής πλευράς του Κότσυρου
Εγκισσός, απ' όπου πήραμε τον χωατόδρομο
Διασχίζοντας την ανατολική πλευρά του οροπεδίου του Καθαρού. Απέναντι οι χιονισμένες κορφές της Δίκτης
Εγκισσός
Αλώνι ή πηγάδα ξέχειλη με νερό
Κάπως
έτσι φτάνουμε σε οικισμό με παλιά
σπίτια, μερικά αναπαλαιωμένα, αλώνια και μαντριά. Μάλλον πρόκειται για τον Εγκισσό, αν κρίνουμε από σχετική
πινακίδα. Από εδώ θα πάρουμε χωματόδρομο-ταυτίζεται με το Ε4- που μετά από
μία ώρα θα μας οδηγήσει στα αμάξια μας, αφού διασχίσουμε πρώτα όλη την ανατολική πλευρά του οροπεδίου. Μπορεί τα
οπωροφόρα δέντρα να μην έχουν φύλλα, όμως ορισμένα κρατάνε ακόμα καρπούς και μοιάζουν
στολισμένα σαν χριστουγεννιάτικα με τις μπάλες τους. Οι στέρνες είναι ξέχειλες
με νερό κι αντανακλούν τον βαρύ ουρανό ανάμεσα στα πεσμένα φύλλα. Κι ακόμα ο
καπνός απ’ τα τζάκια κάποιων σπιτιών, που έχουν «ανοιχτεί» λόγω
Σαββατοκύριακου, δίνει μια εικόνα θαλπωρής παλιάς κοπής.
Χιονισμένος ο Λάζαρος της Δίκτης μας συντροφεύει στον περίπατό μας
Ανθισμένη μυγδαλιά στα 1000 μ υψόμετρο
Στην ΒΑ πλευρά του Καθαρού στο εκκλησάκι του Αγίου Γεωργίου
Οροπέδιο Καθαρό μετά τη βροχή
Ακόμα κρέμονται ζουμερά μήλα στα κλαδιά
Τυχεροί όσοι έμειναν
για ένα κρασί στην ταβέρνα στον Αβδελιακό, οι υπόλοιποι βιαστικοί έφυγαν να
εκμεταλλευτούν το υπόλοιπο της μέρας. Μιας μέρας που άφησε την ικανοποίηση ότι
ξεμυτίσαμε απ’ το σπίτι παρά τις αντίξοες συνθήκες, περπατήσαμε γύρω στα 11 χλμ με 420 υψομετρική διαφορά, είδαμε τους φίλους
μας και τώρα θα γυρίσουμε σπίτι μας να χουχουλιάσουμε, όπως αρμόζει σε μια κρύα
μέρα. Και για όλα αυτά πρέπει να
ευχαριστήσουμε την αρχηγό, Σοφία Σιδηροπούλου, που μας σύστησε το Καθαρό
από μια άλλη του πλευρά!
Ευχαριστούμε την αρχηγό, Σοφία Σιδηροπούλου, εδώ με τον Βαγγέλη τον Τσιχλή