Μια
ολιγομελής ομάδα του Ορειβατικού Συλλόγου Αγίου Νικολάου συμμετείχε φέτος στον
εορτασμό του Αγίου Ιωάννη του Πρόδρομου στον Καψά της Λάστρου Σητείας, που
γίνεται κάθε χρόνο 28 με 29 Αυγούστου και φέτος συνέπεσε με την Πανσέληνο.
Περιφορά της εικόνας στον Άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο στον Καψά Λάστρου
Η
παρέα μας ξεκίνησε από την κεντρική
πλατεία της Λάστρου, τον Καραβά στις
5.30 μμ, την Παρασκευή 28/9ου το απόγευμα, όπου μας υποδέχονται εκ των διοργανωτών ο Γιώργος Σακκάς και η Μαρία
Μαρουκλή δίνοντας μας κουράγιο. Ανεβαίνουμε σιγά-σιγά από το όμορφο μονοπάτι,
που ξεκινά απέναντι από την πλατεία και συνεχίζει ανηφορικά. Βλέποντας το χωριό
να απομακρύνεται συνεχώς, παίρνεις κουράγιο γιατί η ανηφόρα είναι κουραστική κι
ειδικά για τους άμαθους προσκυνητές, που κουβαλάνε και διάφορες προμήθειες και
ανεβαίνουν παρέες - παρέες. Στην τελική ευθεία περπατάμε κατά μήκος του ρήγματος της Λάστρου, τις στεφανιές. Σε μια στροφή
ξεπετάγεται το μοναχικό εκκλησάκι κατάλευκο
πάνω απ’ το κεφάλι μας. Φιγούρες γύρω του δείχνουν ότι κάποιοι έχουν ήδη
φτάσει, για να βρουν και μια καλή καβάτζα, καθώς ο αέρας αναμένεται δυνατός
απόψε.
Ανεβαίνοντας το ανηφορικό μονοπάτι από Λάστρο
Ξεκούραση πάνω στις "στεφανιές" (το ρήγμα της Λάστρου) αγναντεύοντας τις απέναντι κορφές: Σπαθί, Κλήρος, Αφέντης
Το μονοπάτι είναι ευδιάκριτο και σε γενικές γραμμές καλοδιατηρημένο. Όσο ανεβαίνεις, τόσο απομακρύνεται η Λάστρος εκεί κάτω (φωτο κάτω δεξιά), ενώ σε μια στροφή εμφανίζεται κάτασπρο το εκκλησάκι (φώτο κάτω αριστερά)
Μετά από μιάμιση ώρα ανάβαση φτάνουμε στο εκκλησάκι
Χαρούμενοι που τα κατάφεραν (είναι απότομη η ανηφόρα και σίγουρα αποτελεί κατόρθωμα για τους προσκυνητές κι ένα ενδιαφέρον challenge για τα παιδιά και τους εφήβους, που απόψε ήτανε πολλοί), κάποιοι μόλις φτάνουν κτυπάνε την καμπάνα.
Τους
χαιρετάμε και συνεχίζουμε προς τα πάνω. Από
το διάσελο, δίπλα στα παλιά κτίσματα θα απολαύσουμε ένα μαγευτικό ηλιοβασίλεμα με τον ήλιο να κρύβεται πίσω απ’ την
Ελούντα. Εδώ θα μας βρει ο Μανώλης Συλλιγνάκης, αθλητής ορεινού δρόμου με καταγωγή
από τη γειτονική Σφάκα: «Πηγαίνετε εσείς και θα σας προλάβω» μας είχε πει το
μεσημέρι, όπερ κι έπραξε. Με τον Μανώλη μαζί, που τρέχει εδώ τακτικά για
προπόνηση, ανεβαίνουμε ακόμα πιο πάνω στην
παρακείμενη κορυφή στα 1000 μέτρα υψόμετρο και με απίστευτη θέα: όλες οι
κορφές Ορνού-Θρυπτής στη σειρά κι ο αφρισμένος σήμερα κόλπος του Μεραμπέλλου, η
Ψείρα, το Μόχλος και τα χωριά της περιοχής.
Αφήνουμε το εκκλησάκι (πάνω αριστερά) και προχωρούμε ακόμα πιο πάνω στο διάσελο (πάνω δεξιά), για να δούμε το μαγευτικό ηλιοβασίλεμα
Συνεχίζοντας ως την κορυφή στα 1.000 μέτρα βλέπουμε όλο τον κόλπο του Μεραμπέλλου και την Ψείρα
Το εκκλησάκι και η κορυφογραμμή του Καψά από την πιο ψηλή κορφή!
Το
κρύο τσιμπάει όμως και το φως λιγοστεύει. Περνώντας από χαμηλά φρύγανα και
θάμνους, θυμάρια, φασκομηλιές, αχινοπόδια κι αγκαραθιές -ειδικά οι τελευταίες
με τον δυνατό αέρα μεγάλο βάσανο, καθώς εισβάλουν στα μάτια και προκαλούν πόνο
και ουαί κι αλίμονο αν τα τρίψεις-, κατεβαίνουμε να βρούμε ένα απάγκιο για τη
νύχτα. Στον δρόμο παρέες νέων ανθρώπων, κυρίως μπαμπάδες με τα παιδιά και τα
σκυλιά στήνουν τα κονάκια τους. Ωραίες δράσεις, που γράφονται στη μνήμη της παιδικής
ηλικίας! Μπράβο στους μπαμπάδες, μπράβο και στα παιδιά, που ανέβηκαν όλη αυτήν
την ανηφόρα, αφήνοντας οθόνες και ανέσεις, για να ξαπλώσουν λίγο κάτω απ’ τον
έναστρο ουρανό χαζεύοντας το ολοστρόγγυλο
φεγγάρι του Αυγούστου, που ανεβαίνει περίλαμπρο στην ανατολική άκρη του
ορίζοντα!
Η Πανσέληνος άρχισε ήδη να ανεβαίνει από τα ανατολικά
Πανσέληνος πίσω απ' το εκκλησάκι και τα χωριά της περιοχής (Σφάκα, Τουρλωτή, Μυρσίνη) φωτισμένα
Ένα μέρος, όπου μπορείς να αφεθείς απερίσπαστος στη μαγεία του φεγγαριού
Νωρίς
τα χαράματα του Σαββάτου μας ξυπνάνε οι προσκυνητές της πρωινής βάρδιας, που καθαρίζουν και
στολίζουν τον ναό για την επικείμενη λειτουργία. Βγήκε κι ο ήλιος κι άρχισε να
μας ζεσταίνει σιγά-σιγά.
Ανατολή στο εκκλησάκι
Το φως του ήλιου φώτισε τους παλιούς μαγατζέδες, όπου έχουν κατασκηνώσει οι χθεσινοί περιπατητές
Σημαιοστολισμός και καθαρισμός της εκκλησίας από τους πρωινούς προσκυνητές
Η λειτουργία αρχίζει: κρατιέται όλο το τυπικό: οι καμπάνες θα χτυπήσουν τρεις φορές, το Ευαγγέλιο, η Περιφορά της εικόνας, η Θεία Κοινωνία, το αντίδωρο, ο τεμαχισμός των άρτων. Τέλος, τα κεράσματα, οι ρακές, τα χαμόγελα, οι ευχές. Μετά θα πάρουμε την κατηφόρα κατά ομάδες και στη θέση «Πάνω Πηγάδι» ανακαλύπτουμε με έκπληξη ότι μας έχουν στήσει γευστικό καρτέρι οι πάντα φιλόξενοι και λάτρεις της παράδοσης Λαστριανοί: με φρούτα της εποχής, ρακές κι άλλα κεράσματα, μας χειροκροτούν για το κατόρθωμά μας. «Και του χρόνου, να είμαστε όλοι καλά». Κι είναι αυτή μια διαδικασία που θες δε θες σε οδηγεί πίσω στις ρίζες σου, στις μνήμες σου τις παιδικές, σε πρόσωπα που έχουν χαθεί πια παππούδες, γιαγιάδες, συγχωριανούς, ανθρώπους απλούς και καλοκάγαθους, που και το κέρασμα το δίνανε απ’ την καρδιά τους, το ίδιο και την ευχή τους! Ας είμαστε όλοι καλά λοιπόν να τηρούμε αυτές τις παραδόσεις.
Θεία Λειτουργία στο βουνό
Στο κατέβασμα οι Λαστριανοί μας επιφύλαξαν υποδοχή και κέρασμα!
Η Λάστρος, το "Μικρό Παρίσι" της περιοχής, όπως έλεγε ο παππούς μου, ήταν πάντα ένα χωριό μορφωμένων, που αν και ζουν μακριά από τον τόπο τους -ίσως και γι' αυτό- δεν τον ξεχνούν ποτέ και τηρούνε πάντα τα έθιμα και τις παραδόσεις!!!
Η
λειτουργία αρχίζει: κρατιέται όλο το τυπικό: οι καμπάνες θα χτυπήσουν τρεις
φορές, το Ευαγγέλιο, η Περιφορά της εικόνας, η Θεία Κοινωνία, το αντίδωρο, ο τεμαχισμός
των άρτων. Τέλος, τα κεράσματα, οι ρακές, τα χαμόγελα, οι ευχές. Μετά θα
πάρουμε την κατηφόρα κατά ομάδες και στη θέση «Πάνω Πηγάδι» ανακαλύπτουμε με
έκπληξη ότι μας έχουν στήσει γευστικό καρτέρι οι πάντα φιλόξενοι και λάτρεις
της παράδοσης Λαστριανοί: με φρούτα της εποχής, ρακές κι άλλα κεράσματα, μας
χειροκροτούν για το κατόρθωμά μας. «Και του χρόνου, να είμαστε όλοι καλά». Κι
είναι αυτή μια διαδικασία που θες δε θες σε οδηγεί πίσω στις ρίζες σου, στις
μνήμες σου τις παιδικές, σε πρόσωπα που έχουν χαθεί πια παππούδες, γιαγιάδες,
συγχωριανούς, ανθρώπους απλούς και καλοκάγαθους, που και το κέρασμα το δίνανε
απ’ την καρδιά τους, το ίδιο και την ευχή τους! Ας είμαστε όλοι καλά λοιπόν να
τηρούμε αυτές τις παραδόσεις.
Ευχαριστούμε τον Πολιτιστικό Σύλλογο και
την Κοινότητα της Λάστρου, τους Γιώργο Σακκά, Μανώλη Κωνσταντουράκη, Μαρία
Δρακάκη, Μαρία Μαρουκλή, τον Μανώλη Συλλιγνάκη κι όσους άλλους κρύβονται
πίσω από την οργάνωση αυτής της εορτής. Στα πεζοπορικά μας τώρα: μια δυνατή πορεία 8 χιλιομέτρων και 650 υψομετρικής
ως την κορφή (7χλμ και 500 υψομετρική ως το εκκλησάκι). Και του Χρόνου να
είμαστε καλά να ξαναπάμε!!!
Ας πούμε αρχηγοί πως ήταν σήμερα -μια που είχαν ιδέα και συντονισμό- ο Μανώλης Συλλιγνάκης και η Μαρία Μετζογιαννάκη, κάτοικοι της γειτονικής Σφάκας, αλλά και άνθρωποι που αγαπάνε, περπατάνε και γνωρίζουνε τα βουνά της περιοχής, ο πρώτος ως πολυβραβευμένος αθλητής ορεινού δρόμου και η δεύτερη ως γραμματέας του Ορειβατικού.
Την Κυριακή 27 Σεπτεμβρίου
2020, στην τελευταία πεζοπορία για τον μήνα Σεπτέμβρη, τα μέλη του Ορειβατικού
Συλλόγου Αγίου Νικολάου μοιράστηκαν μια ακόμη αξέχαστη διαδρομή.
Περπατήσαμε
στα Στειακά βουνά στην οροσειρά Καψά, σε διαδρομή διάρκειας 6 ωρών με αφετηρία
το χωριό Λάστρος, αναβαση στην κορυφή Καψά και τερματισμό στο Καβούσι.
Νωρίς το πρωί της Κυριακής, ξεκινήσαμε 200-300μ. πριν από την Λάστρο, κάτω από ελαφρά συννεφιασμένο φθινοπωρινό ουρανό.
Η Λάστρος βρίσκεται 35χλμ
δυτικά της Σητείας, στο ανατολικό τμήμα της Κρήτης. Είναι ένα γραφικό χωριό, με
λίγους κατοίκους, χτισμένο σε υψόμετρο 314 μ. σε μία κοιλάδα ανάμεσα στο όρος Καψά
δυτικά και κάποια μικρότερα υψώματα ανατολικά. Δυτικά και νότια του χωριού
διακρίνεται πάνω στα υψώματα το ρήγμα της Λάστρου (ή "στεφανιές" κατά
τους ντόπιους), αδιάψευστος μάρτυρας της καταβύθισης του νησιού μας στο πέρασμα
των αιώνων. Πρόκειται για ένα εντυπωσιακό γεωλογικό φαινόμενο, όπου το έδαφος
της πλαγιάς μοιάζει να έχει υποχωρήσει κάθετα αρκετά μέτρα, δημιουργώντας ένα
γιγάντιο “σκαλοπάτι» μήκους πολλών μέτρων, που εντυπωσιάζει και ξεχωρίζει ακόμη
και από μακριά. Το χωριό, με όνομα προελληνικής προέλευσης, διατηρεί τον παραδοσιακό
του χαρακτήρα. Μέσα και γύρω από το χωριό έχουν διασωθεί αρκετές παλιές βυζαντινές
εκκλησίες, ενώ στη θέση ‘Κυνηγόσπηλιος’ βρέθηκαν αρχαϊκά ευρήματα, Μινωικός
οικισμός, νεκρόπολη και μινωικοί τάφοι.
Αρχικά ακολουθήσαμε τον χωματόδρομο
που φτάνει μέχρι την εθνική οδό και στη συνέχεια παλιό μονοπάτι. Με φιδογυριστή
πορεία το μονοπάτι ξετυλίγεται προς τις βουνοπλαγιές, ανάμεσα από πυκνή
βλάστηση από βάτους, πρίνους και αγριοβαλανιδιές. Στην αρχή ακολουθεί πορεία
παράλληλη με το στεγνωμένο ρυάκι και περνά ανάμεσα από περιβόλια με λεμονοπορτοκαλιές
και πεζούλες με λιόδεντρα. Στη συνέχεια ακολουθούμε ανηφορική πορεία με απότομη
κλίση, ενώ η πυκνή βλάστηση αρκετά συχνά δυσκολεύει το πέρασμα μας.
Σύντομα αφήνουμε πίσω μας τα
καλλιεργημένα χωράφια και ανηφορίζουμε στη πετρώδη βουνοπλαγιά, ανάμεσα από
αρωματικούς θάμνους. Από ψηλά αντικρίζουμε την Λάστρο, χτισμένη μέσα στον
καταπράσινο κάμπο, τριγυρισμένη από εκατοντάδες λιόδεντρα. Το παλιό μονοπάτι,
καλοδιατηρημένο και ευδιάκριτο, διασχίζει την φρυγανώδη βλάστηση από
φασκομηλιές θυμάρια και ασπάλαθους, βλάστηση που κυριαρχεί στην άδεντρη,
πετρώδη πλαγιά του Καψά. Καθώς ανηφορίζουμε τα γραφικά χωριά της Σητείας
ξεχωρίζουν κάτω από τις σκουρόχρωμες πλαγιές της Δίκτης, φωλιασμένα ανάμεσα σε καλλιεργημένα
χωράφια. Λάστρος, Σφάκα, Τουρλωτή και Μυρσίνη διακρίνονται πανέμορφα και
κατάλευκα κάτω από τον συννεφιασμένο ουρανό. Περίπου στη μέση της διαδρομής περάσαμε
κοντά από το "ρήγμα της Λάστρου", που καταφέρνει να εντυπωσιάσει ακόμη
και από απόσταση.
Η πορεία μας συνεχίζεται
προς το διάσελο ανάμεσα στις δύο μεσαίες κορυφές της οροσειράς και μετά από
συνολική ανάβαση περίπου δύο ωρών βρισκόμαστε στο εκκλησάκι του Αγίου Ιωάννη. Ο
απέριττος μικρός ναός με τα γαλάζια κεκλιμένα της οροφής ξεχωρίζει με τη
λευκότητα του ανάμεσα στους γκρίζους βράχους και τους σταχτοπράσινους θάμνους.
Μοναδική η θέα που αντικρίζουμε από ψηλά, καθώς ένας τεράστιος καμβάς με
εντυπωσιακά χρώματα, αρμονικά δεμένα μεταξύ τους αποκαλύπτεται μπροστά μας. Το
μπλε του κόλπου του Μεραμπέλλου σε αρμονία με τον γαλάζιο ουρανό, το τυρκουαζ
από τα γλυκά νερά της Μαλάβρας που χύνονται στην θάλασσα, το ασημοπράσινο του
κάμπου του Καβουσίου με τα αναρίθμητα λιόδεντρα, οι σκουρόχρωμοι όγκοι των
βουνών της Δίκτης με τις κορυφές τους κρυμμένες μέσα σε σύννεφα, τα φαιόχρωμα όρη της
Θρυπτής, τα ανοικτοπράσινα λαγκάδια του Ορνού, συνθέτουν μια εικόνα μαγευτική
που καμιά φωτογραφία δεν καταφέρνει να αποτυπώσει το μεγαλείο της.
Απολαύσαμε την υπέροχη θέα,
ξεκουραστήκαμε στα πεζούλια της εκκλησίας πίνοντας το καθιερωμένο ποτηράκι ρακής
και συνεχίσαμε την πορεία μας προς το μικρό υψίπεδο (όπου πιθανά οι κάτοικοι
της Λάστρου καλλιεργούσαν αμπέλια και αχλαδιές), ανάμεσα από τα ερειπωμένα
πετρόκτιστα αγροτόσπιτα, περιφραγμένα τμήματα γης και εγκαταλειμμένες μάντρες
με πανύψηλους μαντρότοιχους.
Στόχος μας να ανεβούμε στην
κορυφή Καψά, όπου από το υψόμετρο των 999μ. διακρίνεται ολόκληρη η Ανατολική
Κρήτη. Η πανοραμική ανεμπόδιστη θέα μας αποζημιώνει για την κοπιαστική ανάβαση,
καθώς προχωρώντας μέχρι την άκρη απότομων γκρεμνών αντικρίζουμε ταυτόχρονα το
Κρητικό και το Λυβικό πέλαγος να αγκαλιάζουν την Κρήτη. Η Ιεράπετρα με τον
κάμπο της σκεπασμένο από θερμοκήπια, η Ελούντα και οι ανεμογεννήτριες στο
ακρωτήρι του Αφορεσμένου, τα όμορφα χωριά της Σητείας, ο Άγιος Νικόλαος και τα
μικρά χωριά του Μεραμπέλλου, οι επιβλητικές κορφές της Δίκτης που μας
περικυκλώνουν, μας μεταγγίζουν ανάταση από το μεγαλοπρέπεια της ορεινής φύσης.
ΝΗΣΑΚΙ ΨΕΙΡΑ
Ξεκουραζόμαστε
στην κορυφή, θαυμάζοντας την ανεμπόδιστη θέα και απρόθυμα εγκαταλείπουμε το ‘φυσικό
μπαλκόνι’ της Δίκτης για να πάρουμε τον δρόμο της επιστροφής. Ακολουθούμε
διαφορετικό μονοπάτι παρακάμπτοντας το ξωκλήσι του Αϊ Γιάννη για συντομία και
συνεχίζουμε
κατηφορικά, απολαμβάνοντας την ομορφιά του Μεραμπελιώτικου κόλπου, με το νησάκι
της Ψείρας (απάνεμο Μινωικό λιμάνι) να αστράφτει μεγαλόπρεπο στον μυχό του
κόλπου, απέναντι από το Θόλο.
Συνεχίζουμε κατηφορικά προς
την ενδοχώρα, με το δροσερό αεράκι που αρχίζει να φυσά να διευκολύνει τα βήματα
μας. Κατηφορίζουμε μέχρι το Αύγος, ένα μετόχι με ελάχιστα αγροτόσπιτα και ακόμη
λιγότερους κατοίκους. Είναι φανερό ότι η περιοχή γνώρισε καλύτερες μέρες, καθώς
είναι κατάφυτη με οπορωφόρα δέντρα (καρυδιές και συκιές). Κάνουμε στάση σε
κοντινή πηγή για να ανεφοδιαστούμε με δροσερό νερό.
Ακολουθούμε για λίγο χωματόδρομο
και στη συνέχεια παλιό μονοπάτι με καλντερίμι. Στο σημείο που ανηφορίζει προς το
φαράγγι του Μέσωνα και τον αρχαιολογικό χώρο του Αζοριά, στρίβουμε δεξιά για να
καταλήξουμε στο Καβούσι.
Τα μηχανάκια‘ της ομάδας
κατέγραψαν 25.137 βήματα, σε μια πορεία μήκους 14χλμ με υψομετρική διαφορά
889μ. Επιστρέψαμε στην πόλη, παίρνοντας μαζί μας υπέροχες εικόνες της ορεινής φύσης
του νησιού μας.
