Για
την Κυριακή 28 Δεκεμβρίου 2025, την
τελευταία της χρονιάς, επέλεξε ο Ορειβατικός
Σύλλογος Αγίου Νικολάου να πραγματοποιήσει μια πεζοπορία φυσιολατρικού και θρησκευτικού χαρακτήρα γύρω απ’ την περιοχή
της Νεάπολης Λασιθίου.
Ομαδική της μικρής μας παρέας στη Μονή Φραρώ
Μικρή
ομάδα μόλις 14 ατόμων συναντηθήκαμε και ξεκινήσαμε 9:30 η ώρα το πρωί στην στολισμένη πλατεία της Νεάπολης. Περιδιαβαίνουμε
τα έρημα, αυτήν την ώρα, σοκάκια θαυμάζοντας τα μεγάλα ευρύχωρα κτίρια με τις
κεραμοσκεπείς στέγες και τα μνημειακά πορτοπαράθυρα, που απεικονίζουν τη δόξα
άλλων εποχών, όταν η πόλη ήταν πρωτεύουσα του νομού Λασιθίου (ως το 1905, οπότε
επιλέχθηκε ο Άγιος Νικόλαος λόγω της γειτνίασης του με τη θάλασσα, που άνοιγε
νέους εμπορικούς δρόμους παραγκωνίζοντας τους χερσαίους). Γι’ αυτό τον λόγο
πολλά δημόσια κτίρια (όπως τα δικαστήρια και οι φυλακές) στεγάζονται ακόμα εδώ!
Περνάμε απ’ την πλατεία Βερντέν, το παλιό οθωμανικό υδραγωγείο, τον Αϊ Γιώργη
τον «καταματωμένο» κα.
Ξεκίνημα 9.30 το πρωί από την στολισμένη πλατεία της Νεάπολης, μια κωμόπολη με τον εύφορο κάμπο της και πλούσια ιστορία, που φαίνεται στα μεγαλόπρεπα κτίρια, τα στενά με τα πόρτεγα, τις κρήνες της (ήταν εξάλλου πρωτεύουσα του νομού Λασιθίου ως το 1905)
Βγαίνουμε στην ύπαιθρο με τους πορτοκαλεώνες, τα χωράφια
με κότες και γαλοπούλες, τις στέρνες, τους καταπότες και πρώτο αξιοθέατο της
ημέρας ο ημιερειπωμένος φραγκισκανικός
ναός Φραρώ μέσα στον κάμπο. Αφιερωμένος στον Άγιο Αντώνιο και οφείλοντας το
όνομά του στην αδερφότητα των φραγκισκανών μοναχών Frari. Από εδώ ξεκίνησε τη μεγάλη
σταδιοδρομία του ο Πέτρος Φιλάγρης που έφτασε πολύ ψηλά στην ιεραρχία της
ρωμαιοκαθολικής εκκλησίας ώστε να αναδειχθεί το 1409 ως Πάπας Αλέξανδρος ο Ε’
για 10 περίπου μήνες. Η Μονή χρειάζεται επείγουσα συντήρηση, γιατί είναι κρίμα
να φθίνει έρημη μέσα στον κάμπο. Η μεγάλη της καμάρα αποτελεί πάντα όμορφο
σημείο για φωτογράφηση!
Έπειτα
περνάμε από το φροντισμένο χωριό της
Βουλισμένης, όνομα που δικαιολογείται από το γεγονός ότι βρίσκεται
καταλάκκουβα στον κάμπο με τις μικρές εκκλησίες, τα στολισμένα σπίτια, τα γατιά
που λιάζονται στον πρωινό ήλιο, τις κρήνες, τις γλάστρες με τα λουλούδια. Μετά
ανηφορίζουμε από μονοπάτι δίπλα στον
καταπότη που οδηγούσε το νερό στους παραπλήσιους καταπράσινους κήπους με τα
οπωροφόρα.Δεύτερη στάση η Παναγία στο Βιγλί που εορτάζει την
ημέρα της μητέρας, γι’ αυτό έχει και μνημείο φιλοτεχνημένο από τον γνωστό
γλύπτη, Μανώλη Χαρούλη. Παλιό μοναστήρι από το 1594 ως τον 18ο
αιώνα, ανακαινισμένο εν πολλοίς σήμερα, με όμορφο παρκάκι γύρω κι ωραία θέα
στον κάμπο, ωραίος χώρος για επίσκεψη!
Πολλές οι δεξαμενές, πολλοί και οι καταπότες που ποτίζουν τον εύφορο κάμπο της Νεάπολης
Το μνημείο αφιερωμένο στη μητέρα, φιλοτεχνημένο από τον Μανώλη Χαρούλη
Παναγία στο Βιγλί
Συνεχίζουμε
από χωματόδρομο που μας οδηγεί στον
εξοχικό ναό του Αγίου Κωνσταντίνου. Εδώ στο μεγάλο τραπέζι και τους πάγκους
της αυλής κάτω απ’ τα πρίνα θα πιούμε και μια ρακή για το καλό και θα
ανταλλάξουμε ευχές. Μετά θα περάσουμε από την γυναικεία Ιερά Μονή Κουφής Πέτρας. Δίπλα στην είσοδο της μονής υπήρχε σπηλαιώδης ναός και πηγή που αντιλαλούσε σαν να ήταν κούφια. Με τους τελευταίους σεισμούς όμως έχει καταρρεύσει το μέρος και το νερό βγαίνει πια δέκα μέτρα παρακάτω (!!!). Όμορφη προσεγμένη και γαλήνια η Μονή με χαρακτηριστικό της τα πολλά γατιά αραγμένα νωχελικά εδώ κι εκεί.
Στο προαύλιο του εξοχικού ναού του Αγίου Κωνσταντίνου θα πιούμε μια ρακή έτσι για το καλό
Ωραία θέα στον κάμπο
Και στην πόλη της Ιεράπετρας
Ιερά Μονή Κουφής Πέτρας
Επόμενη
στάση πιο κάτω στη Μονή Κρεμαστών
(γιατί «κρέμεται» έτσι πάνω από τον κάμπο). Κλειστή είναι μα μας βλέπει από
ψηλά και μας ανοίγει η πρόσχαρη μοναχή «γιατί αυτά τα μέρη πρέπει να τα
επισκέπτεται ο κόσμος» και μας ξεναγεί στο
ναό του Αρχαγγέλου Μιχαήλ του Ταξιάρχη, που χρονολογείται από το 1593 με
όμορφο ξυλόγλυπτο τέμπλο του 19ου αιώνα. Πολύ προσεγμένο και το
προαύλιο της Μονής, που έχει πέντε μοναχές και μετατράπηκε σχετικά πρόσφατα σε γυναικεία, για να μην ερημώσει!
Γυναικεία Μονή των Κρεμαστών
Στο προαύλιο της Ιεράς Μονής των Κρεμαστών
Που ονομάστηκε έτσι επειδή κρέμεται στον κάμπο. Αφιερωμένη στον Αρχάγγελο Μιχαήλ τον Ταξιάρχη (κάτω ο ναός και το εικόνισμα), στον οποίο μάθαμε ότι αφιερώνουν παπούτσια, για να μπορεί να σεργιανίζει τον κόσμο
Δίπλα
είναι το παραδοσιακό χωριό Βρύσες με
την υπέροχη θέα στον κάμπο και στην πόλη. Αφού το διασχίσουμε θα αρχίσουμε την
κατάβαση από κρυμμένα σε δάφνες και σε μυρτιές μονοπάτια, που θα μας οδηγήσουν στον παλιό οικισμό του Πλατανιά με το
εκκλησάκι της Παναγίας και τους νερόμυλους του κι από εκεί στον επαρχιακό δρόμο
που θα μας οδηγήσει πίσω στη Νεάπολη.
Πορεία ανάμεσα από πρινόδασος και ελαιώνες - σε καλά κρυμμένα μονοπάτια
Ο νερόμυλος του Πλατανιά
Πολλοί πορτοκαλεώνες
Και λωτοί
Και σταφύλια. Απ' όλα έχει ο ευλογημένος τούτος τόπος
Λίγο πριν φτάσουμε στην πόλη κάναμε μια σύντομη επίσκεψη στα καταφύγια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου!!!
Χαλαρά
και ήρεμα περπατήσαμε γύρω στα 14 χλμ με
υψομετρική διαφορά 390 μέτρα μια διαδρομή πολύ ενδιαφέρουσα κι είχαμε την
τύχη να είναι μαζί μας ο Χάρης Σιαμπάνης,
μέλος της Πεζοπορικής Ομάδας Νεάπολης, η παρουσία του οποίου ήταν καθοριστική
στην επιτυχία της πεζοπορίας με την σωστή επιλογή των πιο στεγνών –μετά τη
χθεσινή νεροποντή- μονοπατιών και τις γνώσεις και τις πληροφορίες για όλους
τους χώρους που επισκεφθήκαμε. Τον ευχαριστούμε θερμά. Καλή χρονιά σε όλους μας!!!
Μια
εορταστική χριστουγεννιάτικη πεζοπορία πραγματοποίησε ο Ορειβατικός Σύλλογος Αγίου Νικολάου την Κυριακή 21 Δεκεμβρίου 2025
λίγες μέρες πριν τα Χριστούγεννα στο παραμυθένιο αυτή την εποχή δάσος του Κρούστα.
Μες στο δάσος βγήκαν κι οι καλικάντζαροι!!! Ομαδική απ' τη Φορτέτζα με την ωραία θέα!
Παρά
τη βροχή που συνεχιζόταν ως τις πρώτες πρωινές ώρες μαζεύτηκε τελικά μια ομάδα
είκοσι περίπου πεζοπόρων, που ήθελαν να ζήσουν την εμπειρία της πορείας μέσα
στο δάσος. Κι ο καιρός μας αντάμειψε τελικά:ένας λαμπρός ήλιος φώτιζε τον δρόμο μας και το νοτισμένο έδαφος
στραφτάλιζε κάτω απ’ τις ακτίνες που ξετρύπωναν ανάμεσα στα φυλλώματα των
δέντρων. Το φρεσκοποτισμένο δάσος ανάδυε όλες τις μυρωδιές του και ήταν γεμάτο με
εκπλήξεις της εποχής: μανιταράκια που ξεπηδούν εδώ κι εκεί, τα πρώτα άγρια
χόρτα, καλίτσες και ραδίκια, μικρο-λουλουδάκια
κρόκοι, κολχικά, βρύα και λειχήνες να έχουν καλύψει τα πάντα και όλες οι
πιθανές αποχρώσεις του πράσινου, που μπορεί να φανταστεί κανείς! Ξέφωτα με θέα «κορνιζάρουν»
τον κόλπο του Μεραμπέλλου γαλήνιο σήμερα και τη θάλασσα να έχει πήξει. Κάπου εκεί
κάτω κι η πόλη του Αγίου Νικολάου πολύβουη, λόγω των εορτών. Όμως εδώ
ψηλά το μόνο που διαταράσσει την ηρεμία είναι τα κουδουνίσματα των αιγοπροβάτων
και που και που το βέλασμα από κανένα νεογέννητο αρνάκι που ψάχνει τη μαμά του.
Ωραίες εικόνες μέσα απ' το δάσος
Το μονοπάτι είναι πολύ καλά σηματοδοτημένο
από τη ΔΑΕΑΝ και τον φίλο μας τον Γιώργο Ανδρουλάκη και «βαδίζει» σε παλιά
περάσματα, καθώς το μέρος κατοικήθηκε συνεχώς από τη μινωική εποχή ως σχεδόν
πρόσφατα. Μόνο η αδηφάγα καταναλωτική εποχή μας, που έστρεψε τους ανθρώπους στα
παράλια και τα μεγάλα αστικά κέντρα το άφησε να ρημάξει. Ίχνη ανθρώπινα παντού:
αλώνια, μαντριά, οικισμοί, αγροικίες, δεξαμενές κυκλικές, ίχνη οχύρωσης κα. Αφιερωμένο στην αρχαιολόγο Σαμπίνε Μπέκμαν
που έζησε στην γύρω περιοχή, ανάσκαψε πολλά σημεία και συνέλαβε το σχέδιο
αξιοποίησής του και προστατευμένο από τους εθελοντές του Κρούστα, ανθρώπους που
αγαπάνε έμπρακτα τον τόπο τους, είναι το ιδανικό μέρος για οικογενειακές
εξορμήσεις στη φύση! Εκτός από την ιστορική και πολιτιστική σημασία, το δάσος
είναι από μόνο του κι ένα φυσικό κειμήλιο που αξίζει να διαφυλαχτεί: πεύκα, πρίνα,
αζίλακες, κρητικοί ασφένδαμοι, κυπαρίσσια είναι κάποια από τα δέντρα που συναντά
κανείς.Τα σημαντικά σημεία ονοματισμένα
και με ενημερωτικές πινακίδες: «Τούρκισσες»,
όπου φτάνουν τα ΙΧ, το σημείο εκκίνησης, δίπλα στη μεγάλη δεξαμενή, «Φορτέτζα» λίγο παραπέρα, με ερείπια
παλιάς οχύρωσης και φανταστική θέα. Πιο κάτω στρογγυλές δεξαμενές, μάλλον αποθήκες σιτηρών. «Στους ασφεντάμους» ολόκληρος οικισμός
με τα βρύα να κάνουν κατάληψη, σαν την πάτινα του χρόνου, στα παλιά τα κτίσματα.
Η δεξαμενή στις Τούρκισσες, σημείο εκκίνησης, όπου αφήσαμε τα αυτοκίνητα.
Και σημείο επιστροφή φυσικά! Η κολύμπα δείχνει ότι έβρεξε αρκετά το προηγούμενο βράδυ
Καλά σηματοδοτημένο μονοπάτι από τη ΔΑΕΑΝ και τον Γιώργο τον Ανδρουλάκη
Στους Ασφεντάμους οικισμός χωμένος στα βρύα!
Προς τα κυκλικά κτίσματα και τον μινωικό οικισμό με την ωραία θέα στον κόλπο
Μία κυκλική κουλούρα, πιθανόν αποθήκες σιτηρών κι όχι πηγάδες
Ωραία χρώματα από τα σφεντάμια
Μικρή η πορεία σήμερα, μόλις 6 χλμ, και
γρήγορα την τελειώσαμε, για να μπορέσουμε κι εμείς να συμμετάσχουμε στις
υπόλοιπες εορταστικές δραστηριότητες. Και με την ώρα, γιατί σύννεφα άρχισαν
πάλι να μαζεύονται. Γεμάτοι ευγνωμοσύνη για την ομορφιά αυτή που άγγιξε όλες
τις αισθήσεις και για την χαρούμενη παρέα, είπαμε και τα κάλαντα βάζοντας όλη
μας τη δύναμη ξέροντας ότι εδώ ψηλά κανένας δεν θα μας κρίνει κι έπειτα
χωρίσαμε δίνοντας ραντεβού για την επόμενη Κυριακή, γιατί η ζωή είναι μικρή κι
η κάθε Κυριακή αξίζει ……
Ο ένας εκ των αρχηγών, ο βετεράνος Γιώργος Βαρδάκης
Το παπί του άλλου αρχηγού, Γιάννη Πάγκαλου, που ως γνωστόν βρίσκεται πίσω από τις κάμερες
