ΜΥΡΣΙΝΗ –ΑΓΡΙΛΟΣ – ΜΕΣΑ ΜΟΥΛΙΑΝΑ

Μια από τις πιο όμορφες πεζοπορίες της ανατολικής Κρήτης που συνδέει δυο ειδυλλιακά βορεινά χωριά: τη Μυρσίνη και τα Μέσα Μουλιανά, πραγματοποίησε ο Ορειβατικός Σύλλογος Αγίου Νικολάου την Κυριακή 28 Ιουνίου με τη συμμετοχή περίπου 15 πεζοπόρων από διάφορα σημεία του νομού.

Πεζοπορία με ωραία θέα γενικώς!

Σημείο εκκίνησης το πάρκινγκ στην είσοδο της Μυρσίνης, απ’ όπου ξεκινάμε κατά τις εννιά η ώρα. Διασχίζουμε το όμορφο αυτό χωριό που αποτελεί μπαλκόνι στο βόρειο κρητικό πέλαγος κι είναι φημισμένο για τα καταπληκτικά ηλιοβασιλέματά του εξαιτίας του δυτικού προσανατολισμού του. Στον κεντρικό του δρόμο συναντάμε πρόσχαρους κατοίκους, συναντάμε φίλους και γνωστούς, περνάμε από λουλουδάτες αυλές, την γραφική εκκλησία του Αγίου Γεωργίου με το παλιό δημοτικό στον περίβολό της, το ερημωμένο τώρα «Καφέ Μοντέρνο», όπου γινόταν κάποτε παρτάκια κι αποσπερίδες, την κεντρική βρύση του χωριού, που υπάρχει μαντινάδα ότι δε στερεύει ποτέ, αλλά δυστυχώς τα τελευταία χρόνια σταμάτησε πια να κελαρύζει.

Μυρσίνη, χωριό-μπαλκόνι στα βόρεια παράλια: 45 χλμ από Άγιο Νικόλαο, 23 από Σητεία, 330 υψόμετρο. Το χωριό λεγόταν παλιά «Μετόχια» και αποτελούνταν από μικρο-συνοικισμούς. Τελικά επικράτησε και κατοικήθηκε συλλογικά το μετόχι του Αγίου Γεωργίου, που παλιά ήταν Μονή και σήμερα ο κεντρικός ενοριακός ναός του χωριού. Το όνομα Μυρσίνη του δόθηκε το 1928 όταν απογράφηκε πρώτη φορά ως κοινότητα, επειδή είχε μια μεγάλη μυρτιά κοντά στο χωριό. Σήμερα έχει γύρω στους διακόσιους κατοίκους.

Ο κεντρικός δρόμος του χωριού και η εκκλησία του Αγίου Γεωργίου

Ήδη στη νότια έξοδο του χωριού συναντάμε ίχνη της παλιάς εθνικής οδού που περνούσε ψηλότερα από τη σημερινή, στο μέρος που οι ντόπιοι ονομάζουν «γέφυρες». Όμως εμείς θα πάρουμε τον χωματόδρομο που ελισσόμενος σε στροφές μας οδηγεί ανηφορικά προς το ύψωμα του λόφου Αγριλού (657 μ.), που αποτελεί σύνορο ανάμεσα στα δύο χωριά και φημίζεται ότι βγάζει το καλύτερο κρασί της περιοχής. Και πραγματικά συναντάμε εδώ σύγχρονους αμπελώνες που θυμίζουν τα ηρακλειώτικα. Μαγευτική είναι επίσης και η θέα στα χωριά Μυρσίνη, Τουρλωτή, Σφάκα και τα δυτικά σητειακά και τα λαστριανά βουνά.

Η παλιά εθνική οδός περνά πάνω από τη Μυρσίνη

Ανέβασμα από χωματόδρομο

Η γειτονική Τουρλωτή από ψηλά και πίσω τα βουνά της Λάστρου (Καψάς) και των δυτικών σητειακών βουνών

Παλιά εθνική οδός

Η μέρα είναι αρκετά ζεστή όμως την παλεύουμε στην ανηφόρα καθώς ο ήλιος είναι  ακόμα ανατολικότερα και, που και που, έρχεται μια δροσερή ριπή αέρα από τη θάλασσα! Έτσι ανεβαίνουμε σε γοργό ρυθμό και μετά τον Αγριλό αρχίζει η κατάβαση προς την ανατολική πλευρά. Εδώ ζορίζει πιο πολύ η ζέστη, καθώς αποκοβόμαστε απ’ το θαλάσσιο μέτωπο. 

Η ανηφόρα κάποτε τελειώνει

Αγριλός, εύφορο ύψωμα ανάμεσα στα δύο χωριά με αμπελώνες, που παράγουν το περίφημο κρασί

Ενταγμένη στο δίκτυο διαδρομών του Γεωπάρκου Σητείας η διαδρομή

Φτάνουμε στα Μέσα Μουλιανά από την πλευρά του Αγίου Αθανασίου. Περιδιαβαίνουμε τους δρόμους με τα παλιά τα σπίτια τα όμορφα, με κάποιες αυλές που έχουν ακόμα λουλούδια, σε στενά περάσματα και φτάνουμε έτσι στην κεντρική φημισμένη εκκλησία του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου. Η λειτουργία έχει τελειώσει, όμως λόγω και της μέρας που είναι σκόλη, πολλοί ηλικιωμένοι κάτοικοι κάθονται ένα γύρω στον ασκιανό και μας πιάνουν την κουβέντα. Ποιοι είμαστε κι από πού, θέλουν να φωνάξουν και τον παππά να μας ανοίξει, αλλά τους σταματάμε: είναι ζέστη κι έχουμε ακόμα δρόμο, τους ευχαριστούμε και ξαναρχίζουμε. Περνάμε από το περίφημο «Κεφαλοβρύσι», όπου κάποτε είχε ονομαστή ταβέρνα δίπλα στα γάργαρα νερά του με μια βρύση που δεν στέρευε ποτέ και γεμίζαμε τα μπουκάλια μας, ενώ το νερό οδηγούνταν σε λιμνούλα με ψαράκια. Περασμένα μεγαλεία και διηγώντας τα να κλαις. Το μόνο που κρατά ζωντανή την ανάμνηση είναι η πράσινη όαση από αγριοκερασιές, μπουρνελιές, καρυδιές, εσπεριδοειδή.

Άφιξη στα Μέσα Μουλιανά στο εκκλησάκι του Αγίου Αθανασίου

Όμορφα αλλά ερημωμένα στενά

Εκκλησία Αγίου Ιωάννου Θεολόγου στην ανατολική πλευρά του χωριού με πλούσια ιστορία και ωραία εικονογραφία

Εκκλησάκι Αγίου Νικολάου

Μέσα Μουλιανά: 19 χλμ από Σητεία, περίπου 200  κάτοικοι. Το όνομα πιθανόν προέρχεται από τους Ενετούς αδερφούς Μουλιάνι ή από το ρήμα «μουλώνω», που σημαίνει σκύβω, επειδή βρίσκεται στην κατωφέρεια του βουνού. Χωριό απάνεμο με εύφορο κάμπο με εσπεριδοειδή. Κάτω, εικόνες από το Κεφαλοβρύσι, μια όαση δροσιάς για την άνυδρη ανατολική Κρήτη

Ακολουθούμε το κατηφορικό μονοπάτι, χωμένο στο πράσινο, που ήλιος δεν το βλέπει ως την πλατεία δίπλα στον ΒΟΑΚ με το άγαλμα του Βενιζέλου. Μετά περπατάμε ένα βασανιστικό χιλιόμετρο στην άσφαλτο κι έπειτα παίρνουμε ανηφορικό χωματόδρομο που μας οδηγεί στην παλιά εθνική από την άλλη της μεριά. Η ζέστη γίνεται πια βασανιστική και σκιά δεν υπάρχει αφού είναι πια καταμεσήμερο. Η θέα στα παράλια μας αποζημιώνει. Αφρισμένα σήμερα, αλλά δυστυχώς τη ένταση του βοριά την καπακώνει η ζέστα. Σε πορεία μιας ώρας όμως βρισκόμαστε ήδη στη Μυρσίνη από την βορεινή πλευρά της. 

Επιστροφή πάλι από την παλιά εθνική οδό

Με θέα στα αφρισμένα παράλια

Στην όμορφη γραφική ταβέρνα "¨Καθ' οδόν" της Μυρσίνης με το ωραίο γούστο, τις ενδιαφέρουσες γευστικές επιλογές και τα ωραία ηλιοβασιλέματα

Μια μπίρα μετά από τόση ζέστη, την αξίζουμε

Εδώ τελειώνει η πορεία μας των 14,5 χλμ με 400 υψομετρική και άλλοι θα επισκεφθούν την παραδοσιακή ταβέρνα «Καθ’ οδόν» του Μανώλη και της Βάσως με την φανταστική θέα να πνίξουν την κάψα σε μια μπίρα, άλλοι θα κατευθυνθούν για μια βουτιά στον κοντινό παραθεριστικό οικισμό του Μόχλους. Γιατί όχι; Στην Κρήτη ζούμε, μπορούμε να απολαύσουμε μέσα σε λίγες ώρες και όμορφα χωριά και ψηλά βουνά και δροσερές θάλασσες και να τσουγκρίσουμε τα ποτήρια μας με την παρέα! Γιατί έτσι μας αρέσει!!!

Σαν ιμπρεσιονιστικό τοπίο

ΑΡΧΗΓΟΣ: Μαρία Μετζογιαννάκη

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ:  Γιάννης Πάγκαλος, Γιάννης Ψαλλιδάκης, Μαρία Μετζογιαννάκη

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ - ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗΣ:  

Μαρία Μετζογιαννάκη

ΒΙΝΤΕΟ: Γιάννης Πάγκαλος

ΧΑΡΤΗΣ: Γιάννης Πάγκαλος

Με την υποστήριξη του Wikiloc

ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΝΑ

Την Κυριακή 21 Ιουνίου ο Ορειβατικός Σύλλογος Αγίου Νικολάου πραγματοποίησε πεζοπορία με έντονο ιστορικό κι αρχαιολογικό ενδιαφέρον στην περιοχή της Ελεύθερνας Ρεθύμνου. Δυστυχώς λόγω των ιδιαιτεροτήτων της εποχής (άνοιγμα τουριστικής σεζόν, καλοκαιρινές ζέστες) μαζεύτηκαν μόλις έξι πεζοπόροι, αριθμός που δεν αντικατοπτρίζει σε τίποτα την ομορφιά και την αξία αυτής της εξόρμησης. 

Ομαδική των έξι τυχερών πεζοπόρων, που επισκέφθηκαν την αρχαία Ελεύθερνα, εδώ στο Πυργί στην ακρόπολη.

Αφηγείται ο Γιάννης:

«Λίγο έξω από τον μικρό οικισμό του Αλφά* ξεκινήσαμε την πεζοπορία μας με προορισμό την Ελεύθερνα**, έναν από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς χώρους της Κρήτης. Η πρώτη ευχάριστη έκπληξη μάς περίμενε στο αραιοκατοικημένο χωριό: το σύγχρονο και εξαιρετικά οργανωμένο Μουσείο*** της αρχαίας πόλης. Η ιστορία της Ελεύθερνας είναι πραγματικά εντυπωσιακή, καθώς ξεκινά από τα προμινωικά χρόνια και, με μια μικρή μόνο διακοπή κατά την περίοδο της ενετοκρατίας, συνεχίζεται ουσιαστικά μέχρι τις μέρες μας.

Πέρα από το αρχαιολογικό ενδιαφέρον ωραία ήταν και η φύση της περιοχής. Εδώ αγριοκάτσικο σε φάρμα της περιοχής

Παλιά ενετική κατοικία

Αρχαιολογικό Μουσείο Ελεύθερνας, μικρό αλλά πολύ ενδιαφέρον!!!

Το μόνο μουσείο της Κρήτης δίπλα στον αρχαιολογικό χώρο, όπου βλέπει κάποιος τα ευρήματα και τα συνδυάζει με τον χώρο που βρέθηκαν και την γύρω περιοχή! Από τα πιο όμορφα και τα πιο επισκέψιμα της Κρήτης

Μετά την επίσκεψη στο μουσείο κατευθυνθήκαμε προς τον Αρχαιολογικό Χώρο, απ’ όπου ξεκινά ένα μονοπάτι που ενώνει μερικά από τα σημαντικότερα μνημεία της περιοχής. Πρώτος σταθμός το Πυργί, ό,τι έχει απομείνει από τον άλλοτε επιβλητικό πύργο, και στη συνέχεια η Ακρόπολη, στην οποία σήμερα δεν επιτρέπεται η είσοδος, πιθανότατα λόγω των ανασκαφικών εργασιών που συνεχίζονται. Λίγο χαμηλότερα βρεθήκαμε μπροστά στις τεράστιες ρωμαϊκές δεξαμενές νερού, λαξευμένες στον βράχο. Το μέγεθός τους προκαλεί πραγματικά δέος και αποκαλύπτει το υψηλό επίπεδο οργάνωσης της αρχαίας πόλης. Η πορεία συνεχίστηκε προς τη νεκρόπολη, όπου επίσης η πρόσβαση παραμένει απαγορευμένη.

Υπόσκαφος ναός Αγίου Αντωνίου στην περιοχή με το χαρακτηριστικό πέτρωμα του μαργαϊκού ασβεστόλιθου

Στην ακρόπολη στο Πυργί, κάτω σωζόμενοι πύργοι

Τεράστιες αρχαίες δεξαμενές

Αρχαία Ελεύθερνα, σημαντική πόλη σε όλες τις ιστορικές περιόδους

Από εκεί και πέρα, όμως, αρχίζει το πιο περιπετειώδες κομμάτι της διαδρομής. Το μονοπάτι γίνεται δυσδιάκριτο, απαιτώντας μικρά σκαρφαλώματα και προσεκτικούς ελιγμούς ανάμεσα σε βάτους και πυκνή βλάστηση. Παρ’ όλα αυτά, η αναζήτηση ανταμείβεται. Η αρχαία γέφυρα**** εμφανίζεται ξαφνικά μπροστά μας, μοναδική στην κατασκευή της, ενώ λίγο πιο πέρα σώζεται και ο παλιός υδρόμυλος. Η μεγαλύτερη δυσκολία ήρθε στην προσπάθειά μας να εντοπίσουμε τους υπόσκαφους θολωτούς τάφους. Εδώ το μονοπάτι ουσιαστικά εξαφανίζεται και χρειάστηκε να διορθώσουμε αρκετές φορές την πορεία μας μέχρι να φτάσουμε σε αυτό το ακόμη ένα εντυπωσιακό μνημείο. Από εκεί ανηφορίσαμε προς τον ασφαλτοστρωμένο δρόμο, περνώντας μέσα από τα κατάλοιπα ενός ελληνιστικού και ρωμαϊκού οικισμού.

Ελληνιστική γέφυρα της Ελεύθερνας

Όμορφη φύση της περιοχής

Η Ελεύθερνα είναι ένας τόπος γεμάτος ιστορία και σημεία ενδιαφέροντος, πολύ περισσότερα απ’ όσα μπορεί να ανακαλύψει εύκολα ο επισκέπτης. Δυστυχώς, η εικόνα που αφήνει η περιοχή είναι αυτή της εγκατάλειψης. Η σήμανση είναι ελλιπής, οι πληροφοριακές πινακίδες ασυντήρητες, τα μονοπάτια χάνονται γρήγορα και αρκετά από τα σημαντικότερα μνημεία παραμένουν απρόσιτα. Είναι κρίμα, γιατί πέρα από το εξαιρετικό μουσείο, ολόκληρος ο αρχαιολογικός χώρος μοιάζει να έχει αφεθεί στην τύχη του, παρότι κρύβει έναν πραγματικό θησαυρό για όποιον αγαπά την ιστορία και την πεζοπορία».

Πέρα από το αρχαιολογικό ενδιαφέρον αξιόλογη αποδείχτηκε και η πεζοπορία, καθώς τα μηχανάκια κατέγραψαν την διόλου ευκαταφρόνητη απόσταση των 15 και.. χιλιομέτρων με υψομετρική διαφορά  381 μέτρα. Πραγματικά κρίμα που μια τέτοια διαδρομή, που δεν κάνουμε κάθε μέρα, απόλαυσαν τόσο λίγοι περιπατητές. Και για άλλη μια φορά ευχαριστούμε τον αρχηγό μας, Γιάννη Ψαλλιδάκη, που μας έχει μάθει τόσο όμορφα κι αξιόλογα μέρη στη δυτική Κρήτη!

Ευχαριστούμε τον αρχηγό, Γιάννη Ψαλλιδάκη!!!

Γιάννης αριστερά (αφηγείται και καταγράφει εικόνες, βίντεο και χάρτη)+Γιάννης δεξιά (αρχηγάρας). Αντροπαρέα σήμερα κι ανάλογο το mood. Κακές φήμες λένε ότι το 'ριξαν στις μπύρες μετά!!!

Και το παπί μας στην Ελεύθερνα!!!

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

*Η Αλφά ανήκει στην περιοχή Μυλοποτάμου κι απέχει 24 χλμ από Ρέθυμνο και 5 από Πέραμα. Είναι γνωστή για το χαρακτηριστικό πέτρωμα της περιοχής, την «αλφόπετρα» (μαργαϊκό ασβεστόλιθο), που χρησιμοποιείται σε όλη την επαρχία ως οικοδομικό υλικό, γιατί στην αρχή είναι μαλακό κι εύκολο στην επεξεργασία, αλλά με την πάροδο του χρόνου σκληραίνει, γεγονός που το καθιστά ιδανικό για οικοδόμηση από αρχαιοτάτων χρόνων, όπως δείχνουν και τάφοι και κτίσματα της αρχαίας Ελεύθερνας.

**Η Ελεύθερνα βρίσκεται στις βορειοδυτικές υπώρειες της  Ίδης, σε υψόμετρο  περίπου 380-400 μ. πάνω από τη θάλασσα. Η οπτική επαφή με τη θάλασσα των βόρειων ακτών, η ύπαρξη πηγών πόσιμου νερού λόγω της γειτνίασης με τον ορεινό όγκο του Ψηλορείτη, που πρόσφερε και άφθονο υλοτομικό υλικό κάποτε, αλλά και η εύφορη γη τριγύρω, τα λατομεία ασβεστόλιθου, αλλά και τα μεταλλεία σιδήρου στα γειτονικά Ταλλαία όρη καθώς και οι καλές κλιματολογικές συνθήκες είναι ορισμένοι από τους λόγους που έκαναν την περιοχή κατάλληλη για την ανάπτυξη μιας σπουδαίας αρχαίας πόλης. Ιδρύθηκε από τους Δωριείς περίπου τον 9ο αιώνα π.Χ. και κατοικήθηκε ως και τα πρωτοβυζαντινά χρόνια. Κατά τη Ρωμαϊκή Εποχή η πόλη κτίστηκαν λουτρά, τεράστιες δεξαμενές, επαύλεις, δημόσια κτίρια και πύργος. Η βυζαντινή εποχή ήταν η τελευταία της, πριν καταστραφεί από τους Άραβες.

***Το Μουσείο της Αρχαίας Ελεύθερνας είναι το πρώτο μουσείο στην Κρήτη που βρίσκεται δίπλα στον αρχαιολογικό χώρο.  Από τα εκθέματα ξεχωρίζουν:  η χάλκινη ασπίδα που βρέθηκε στον τάφο «των πολεμιστών», η «Κόρη της Ελεύθερνας», που συγγενεύει με το διάσημο αριστουργηματικό άγαλμα, «η Κυρία της Ωσέρ», που βρίσκεται σήμερα στο Μουσείο του Λούβρου. Στην Αίθουσα Γ φιλοξενείται και αναπαριστάται μοναδικό εύρημα ταφής, που θυμίζει το τελετουργικό των τελετών καύσεως του νεκρού και ανθρωποθυσίας στον τάφο του πολεμιστή,  όπως περιγράφονται στην ταφική πυρά του Πατρόκλου στη ραψωδία Ψ της Ιλιάδας.

****Η Ελληνιστική γέφυρα της Ελεύθερνας βρίσκεται κοντά στο χωριό Λαγκά Μυλοποτάμου. Κτίστηκε το 2ο αιώνα π.Χ. και σώζεται σε άριστη κατάσταση σε μια καταπράσινη ρεματιά με κυπαρίσια και πλατάνια. Τμήμα της είναι λαξευτό στο βράχο. Εξυπηρετούσε τη διάσχιση του ποταμού Χαλοπότα κι έχει μήκος 9.5μ και μεγάλο πλάτος (5.25μ), το οποίο υποδηλώνει ότι ήταν πάνω σε κεντρική οδική αρτηρία της αρχαίας πόλης.

Ευχαριστούμε την ιστοσελίδα Cretan beaches για τις πληροφορίες.

ΑΡΧΗΓΟΣ: Γιάννης Ψαλλιδάκης

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ:  Γιάννης Πάγκαλος, Γιώργος Αρναουτάκης, 

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Γιάννης Πάγκαλος

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗΣ:  Μαρία Μετζογιαννάκη

ΒΙΝΤΕΟ: Γιάννης Πάγκαλος

ΧΑΡΤΗΣ: Γιάννης Πάγκαλος

Με την υποστήριξη του Wikiloc