ΤηνΚυριακή 15 Νοεμβρίου 2026 ο Ορειβατικός
Σύλλογος Αγίου Νικολάουπαρέα με
φιλαράκια μας από τον Ε.Ο.Σ. Μοιρών πραγματοποίησε τον μεγάλο γύρο της Κολοκύθας,
μια πρωτοβουλία που τίμησαν πολλοί πεζοπόροι τελικά!
«Μπορούμε να την κάνουμε και πιο μεγάλη», είπε ο Γιάννης, «αν βάλουμε και την ‘ανατίναξη’ (σ.σ. τη νοτιανατολική χερσόνησο)». Τελικά όμως επικράτησε η λογική, καθώς τα παιδιά από τις Μοίρες θα έπρεπε κάποτε να γυρίσουνε και πίσω. Ευτυχώς δηλαδή, γιατί ο καιρός μας επιφύλαξε μια ‘καλοκαιρινή’ ζεστή μέρα, που δε σήκωνε πολλά-πολλά!
Ομαδική στο γνωστό σημείο: στη στέρνα με θέα όλον τον κόλπο της Ελούντας. Όπου είμαστε κομπλέ, γιατί μετά δύσκολα μαζευόμασταν όλοι μαζί.
Ξεκινάμε λοιπόν πρωί – πρωί από το
Σχίσμα της Ελούντας παρκάροντας τα αυτοκίνητά μας δίπλα στο κανάλι και τους «πολυκαιρίτες»
ανεμόμυλους. Χαιρετιόμαστε, μετριόμαστε, βλέπουμε ότι έχουμε να κάνουμε με ένα
μεγάλο πλήθος διαφορετικών ηλικιών και δυνατοτήτων, δύσκολα διαχειρίσιμο ίσως, όμως
η Κολοκύθα είναι γνωστό τερέν και υπάρχουν και δυνατότητες διαφυγής σε
περίπτωση που κάποιος κουραστεί.
Η πεζοπορία αρχίζει. Κατευθυνόμαστε βόρεια,
αρχικά από τον χωματόδρομο δίπλα στον βαθύ ορμίσκο της Ελούντας, όπου η θάλασσα
έχει πήξει κι όλη η απέναντι πλευρά αντανακλάται στην επιφάνεια των νερών. Είμαστε
στην εμβέλεια της πιο τουριστικής περιοχής του νομού κι όμως εδώ είναι όλα τόσο
ήρεμα και γαλήνια. Ανεβαίνουμε το παλιό καλντερίμι που θα μας οδηγήσει στο
εσωτερικό της χερσονήσου. Δυστυχώς το βρίσκουμε σε χειρότερη κατάσταση από παλιά
και τα κτίρια έχουν κι αυτά πέσει ως επί το πλείστον. Ποιος να τα συντηρήσει;
Έναρξη από το Σχίσμα Ελούντας με το κανάλι, που την χωρίζει από την απέναντι στεριά. Εδώ υπάρχουν τρεις ανεμόμυλοι "πολυκαιρίτες" ή "ξετροχάρηδες" δηλαδή απ' αυτούς που στρίβουν κι εκμεταλλεύονται κάθε είδος ανέμου
Η θάλασσα σήμερα έχει πήξει και προσφέρει μια όμορφη αντανάκλαση των απέναντι κοσμοπολίτικων ακτών και της κορυφογραμμής τους (προεξάρχουσας της γνωστής κι αγαπημένης μας Οξάς)
Προχωράμε βόρεια παράλληλα με τον παραλιακό δρόμο
Γενικά η Κολοκύθα (ή πιο σωστά ‘Χερσόνησος
της Σπιναλόγκας), αν εξαιρέσουμε τα πιο δημοφιλή της μέρη γύρω στα ΝΑ, δεν έχει
μονοπάτια σε καλή κατάσταση. Πολλές φορές περπατάς σε ελεύθερη ανάβαση-κατάβαση
και σε δύσκολο τερέν. Αυτός είναι και ο λόγος που βάλαμε βαθμό δυσκολίας 1+ στη
συγκεκριμένη διαδρομή. Γιατί προϋποθέτει πεζοπόρους εξοικειωμένους με το
πετρώδες ανάγλυφο της κρητικής φύσης. Έτσι είναι μια πεζοπορία που ταλαιπωρεί
αρκετά, όμως σε αποζημιώνει με πανέμορφες εικόνες και απίστευτα μέρη.
Το εσωτερικό της χερσονήσου κάποτε έσφυζε από ζωή, είναι γεμάτο καλντερίμια (πολλά από τα οποία έχουν πια χαλάσει, αγροικίες, αλώνια, ξερολιθιές, στέρνες)
Καλντερίμι γραφικό, που θέλει σίγουρα καθάρισμα
Εδώ η πέτρα που υπάρχει άφθονη έχει χρησιμοποιηθεί πολύ.
Πολλές αγροικίες
Κι όλων των ειδών τ' αλώνια
Καταρχάς είναι γεμάτη παλιές
αγροικίες, στέρνες κι αλώνια, δείγμα της συνεχούς αγροτικής χρήσης του χώρου παλιότερα.
Εκτός από σιτηρά καλλιεργούνταν επίσης αμύγδαλα και χαρούπια. Σημάδια της επισκεψιμότητας
στο παρελθόν είναι και πολλές εγχάρακτες επιγραφές, που μπορεί κανείς να δει στις
πέτρες, μερικές ήδη από τα αρχαία χρόνια! Κατά δεύτερον όπου κι αν είσαι έχεις
θέα στη θάλασσα και στο απέραντο γαλάζιο, γι’ αυτό καλά το λένε «νησί», αντί
χερσόνησο. Κατά τρίτον έχει μερικές από τις πιο όμορφες παραλίες της περιοχής
και άλλα σημεία απίστευτου ενδιαφέροντος. Αυτά κατά σειρά που τα συναντούμε
σήμερα είναι: στα δυτικά η παραλία Βαθύ απέναντι από την κοσμοπολίτικη Ελούντα,
στη συνέχεια ο λόφος πάνω απ’ την παραλία Σκουργέτο με τη φανταστική θέα στην
νοτιοανατολική πλευρά της Σπιναλόγκας, κατόπιν ο στενός ορμίσκος σαν φιόρδ στην
παραλία της Πελεκητής, που φιλοξενεί τα αρχαία λατομεία (εξ ου και η ονομασία της).
Κατόπιν επιστρέφοντας από την ανατολική της πλευρά το εκκλησάκι του Αγίου
Ιωάννη του Χρυσόστομου, που γιόρταζε μάλιστα πριν δυο μέρες και στη συνέχεια ο
μυχός του κόλπου που σχηματίζει το ακρωτήριο Κριός και το στενό χάραγμα των
βράχων γνωστό ως "Σχίστρα".
Οδεύοντας προς το Βαθύ
Παραλία Βαθύ απέναντι από την Ελούντα. Εδώ κάνει ένα σχετικά βαθύ όρμο ιδανικό για ελλιμενισμό σκαφών, δυστυχώς όμως μαζεύει πολύ σκουπίδι από τις απέναντι ακτές.
Απ' το βόρειο σημείο της χερσονήσου μπορεί κανείς να ατενίσει τη Σπιναλόγκα
Σπιναλόγκα το ενετικό φρούριο, που χτίστηκε για να φυλάει τον κόλπο της Ελούντας και τις πολύτιμες αλυκές του. Αργότερα ως γνωστόν μετατράπηκε σε λεπροκομείο, που έγινε παγκοσμίως γνωστό απ' το μυθιστόρημα "Το νησί" της Βικτώριας Χίσλοπ
Οδεύοντας προς Πελεκητή
Τα αρχαία λατομεία στην Πελεκητή και η πίσω πλευρά της Σπιναλόγκας
Στον όρμο της Πελεκητής κάποιοι βούτηξαν κιόλας μια τέτοια θερμή ημέρα
Αγναντεύοντας τα καταγάλανα νερά του όρμου της Πελεκητής
Στον μυχό του όρμου του ακρωτηρίου Κριός και από κάτω "Η σχίστρα"
Η τοποθεσία από την απέναντι πλευρά. Πνιγμένη στους μοσχομυριστούς κέδρους όλη η περιοχή
Εκκλησάκι του Αγίου Φωκά
Κατόπιν στα
πιο γνωστά και ήρεμα μονοπάτια των καλοκαιρινών απογευματινών πεζοποριών της ανατολικής
πλευράς που περνάνε από το εκκλησάκι του Αγίου Φωκά. Περπατώντας μετά, παράλληλα με τις ακτές κι ατενίζοντας το
Γλαρονήσι απέναντι θα περάσουμε κι από τη δημοφιλή παραλία της Κολοκύθας και τα
ερείπια της παλαιοχριστιανικής βασιλικής δίπλα της κι, ανηφορίζοντας λίγο, από
τον Άγιο Λουκά, όπου και φτάνει χωματόδρομος. Από εδώ στη συνέχεια και όλο δυτικά
θα επιστρέψουμε στη βάση μας παρακάμπτοντας γι’ αυτή τη φορά το εκκλησάκι της Ανάληψης
και τα ερείπια της δεύτερης Παλαιοχριστιανικής βασιλικής κοντά στο κανάλι,
καθώς η ώρα έχει περάσει κι η πορεία ήταν δύσκολη με θερμοκρασίες πολύ υψηλές
για την εποχή!
Προς το ξωκλήσι του Αγίου Ιωάννη του Χρυσοστόμου που γιόρταζε δυο μέρες πριν, στις 13 Νοεμβρίου
Προς τον Άγιο Φωκά στην ανατολική πλευρά. Στο βάθος φαίνεται το Γλαρονήσι.
Καμίνι παραθαλάσσιο και στο βάθος ο Άγιος Φωκάς
Παλαιοχριστιανική βασιλική δίπλα στο κύμα
Η δημοφιλής παραλία της Κολοκύθας, έρημη τώρα
Ξωκλήσι Αγίου Λουκά
Επιστροφή στη βάση μας αργά το απόγευμα
Αλυκές στο ηλιοβασίλεμα
ΕΙΚΟΝΕΣ ΤΗΣ ΚΟΛΟΚΥΘΑΣ
Θεωρείται ψαρότοπος!
Έχει σημάδια χαραγμένα στα μονοπάτια από περιπατητές ανά τους αιώνες
Μιλιούνια πετακάκια πετιόντουσαν σε κάθε μας βήμα
Πολλά τα λουλουδάκια της εποχής, όπως κι οι άγριες αγκινάρες
Κελύφη από κοχύλια (Murex trunculus), δείχνουν επεξεργασία πορφύρας
Τόσο ταπεινά και τόσο όμορφα
Ήταν μια καταπληκτική μέρα με πολύ
κέφι και μπρίο, που έφεραν τόσο τα παιδιά από τις Μοίρες, όσο και τα πολλά νέα
παιδιά που περπάτησαν μαζί μας σήμερα! Ευχαριστούμε
πολύ τον αρχηγό μας, Γιάννη Βούλγαρη, που διαχειρίστηκε πολύ σωστά το
μεγάλο πλήθος και την εξίσου μεγάλη διαδρομή, έτσι ώστε να την ευχαριστηθούν
όλοι χωρίς προβλήματα. Το "κοντέρ" έδειξε 14 χλμ και περίπου 400 μέτρα υψομετρικής διαφοράς. Και στην άλλη με
καλό!
Ευχαριστούμε πολύ τον αρχηγό μας, Γιάννη Βούλγαρη, που διαχειρίστηκε άψογα μια μεγάλη ομάδα σε μια δύσκολη μέρα λόγω ζέστης
Το δάσος της Θρυπτής είναι πάντα μια
τοποθεσία μαγική με πολλούς κρυμμένους θησαυρούς, ό,τι εποχή κι αν πας. Και
μόνο γι’ αυτό η πεζοπορία της Κυριακής 8 Νοεμβρίου 2026 του Ορειβατικού Συλλόγου
Αγίου Νικολάου ήταν ιδιαίτερη για τους περίπου είκοσι συμμετέχοντες. Αλλά και
για έναν άλλο λόγο: επειδή ήταν αφιερωμένη στον αγαπημένο μας συνορειβάτη,
Μανώλη Σκουλούδη, που έφυγε νωρίς. Ας τα δούμε
λοιπόν ένα-ένα.
Ομαδική vintage δια χειρός Γιάννη Πάγκαλου
Από τη βόρεια στη νότια πλευρά της Θρυπτής
Από την
πλατεία της Θρυπτής παίρνουμε κατεύθυνση όλο νότια από τον επαρχιακό δρόμο κι
αργότερα το σηματοδοτημένο μονοπάτι ανάμεσα από τα πεύκα με τις μυρωδιές τους να
αναδύονται και να ‘σου φτιάχνουν τη μέρα’. Οι βροχές, που φέτος άρχισαν νωρίς, έχουν
κάνει το δάσος έναν παράδεισο με μανιταράκια – πρασιές- και λουλουδάκια και άγρια
χόρτα. Λίγο να φωτογραφίζω, λίγο να μαζεύω, έμενα όλο πίσω, αλλά στα δικά μας δάση
λύκους δεν έχει ..οπότε «δρόμο παίρνω δρόμο αφήνω» και τους προλαβαίνω!
Η Θρυπτή είναι ένας μικρός ορεινός οικισμός της Ανατολικής Κρήτης, χτισμένος αμφιθεατρικά σε υψόμετρο περίπου 850–860 μέτρων, στο ομώνυμο οροπέδιο των Ορέων της Θρυπτής (ή «Αόρη»). Ανήκει διοικητικά στο Κάτω Χωριό Ιεράπετρας. Σύμφωνα με την απογραφή του 2021 είχε 9 κατοίκους. Στην πραγματικότητα κατοικείται εποχιακά και ειδικά Σαββατοκύριακα, αν έχει και σχετικές αγροτικές δουλειές. Αποτελεί αφετηρία ή προορισμό πολλών πεζοπορικών διαδρομών.
Απ' τη Θρυπτή περνά και το ευρωπαϊκό μονοπάτι Ε4
Περίφημο το πευκοδάσος της Θρυπτής και η πεζοπορία σε αυτό ειδικά μετά τις βροχές είναι μαγική
Το σακκούλι γέμισε με αρκετά καλούδια της εποχής!
Φθινοπωρινή Sternbergia (αστέρι των βουνών)
Όμορφα κολχικά. ΚΑΤΩ: πολλά τα μανιτάρια
Ωραία Θέα στα παράλια και στο δάσος
Φτάνοντας
στο διάσελο αντικρίζουμε το νότιο κρητικό πέλαγος, ενώ ο δυνατός βοριάς μας σπρώχνει
με ριπές. Όμως κατεβαίνοντας θα κοπάσει πάλι, εδώ στα νότια δεν τον παίρνει! Στο
εκκλησάκι του Τιμίου Σταυρού της ενορίας του Αγίου Ιωάννη Ιεράπετρας, θα
κάνουμε την πρώτη στάση για κολατσιό θαυμάζοντας τη θέα ως πέρα στον Γούδουρα. Μετά
θα ακολουθήσει μια κάπως ζόρικη, ελεύθερη ανηφόρα μέσα από φρύγανα και θάμνα,
που κρύβουν μικρά αγριολούλουδα. Η θερμοκρασία ανεβαίνει και βγάζουμε τα
περιττά!
Κατηφορίζοντας το διάσελο προς νότια η βλάστηση αραιώνει κι ο βοριάς κόβει.
Φωτογραφίζοντας τον φωτογράφο. Τίμιος Σταυρός, ξωκλήσι του Αγίου Ιωάννη Ιεράπετρας
Ανηφορίζοντας για τα βόρεια ξανά με ελεύθερη ανάβαση. Στο βάθος το νότιο κρητικό πέλαγος
Στάση ξεκούρασης σε ένα από τα σπήλαια της περιοχής
Μεγαλούτσικο!
Και πάλι πίσω!
Στο αμέσως
επόμενο διάσελο αποχαιρετούμε τα νότια και βρισκόμαστε εκτεθειμένοι πάλι στον
βοριά και τα αφρισμένα παράλια του κόλπου του Μιραμπέλλου. Τα δέντρα, που αντιστέκονται
χρόνια τώρα στο σφυροκόπημα του αέρα, βροντοφωνάζουν λυγισμένα: «υπόκλιση ναι,
υποταγή όμως όχι»!
Παίρνουμε
μια εξίσου ελεύθερη κατηφόρα. Κάτω απ’ τα φρύγανα εντοπίζουμε τους πρώτους
κατακόκκινους αγκισαρίτες (lactarius)
για τους οποίους φημίζεται η περιοχή. Ντόπιοι με αυτοσχέδια πλαστικά δοχεία
ανηφορίζουν και επιδεικνύουν τους θησαυρούς τους! «Πολύ πράμα φέτος, αλλά και
πολλοί οι μανιταροσυλλέκτες»!
Δέντρο λυγισμένο απ' τον αέρα
Επιστροφή στη βόρεια πλευρά όπου λυσσομανά ο βοριάς
Μπαίνουμε πάλι στο πευκόδασος
Από εκκλησάκι σε εκκλησάκι!
Περνάμε
σε τοπίο με εναλλαγές πότε πεύκα πότε θάμνα, που και που κανένα ρυάκι και τέλος
στον άλλο χωματόδρομο, που θα μας οδηγήσει στον Αϊ Δημήτρη στο Καμινάκι. Άλλη στάση
εδώ και μετά πάλι από χωματόδρομους ανάμεσα στα πεύκα στο τελευταίο εκκλησάκι της
πορείας: την Αγία Άννα της Θρυπτής, χωμένη μέσα στο δάσος. «Όλο σε εκκλησάκια
πάτε, βλέπουμε», μας είπαν πρόσφατα στην ραδιοφωνική εκπομπή-αφιέρωμα της Μαρίας
Περυσινάκη και του Γιώργου Βιδάκη στο citizenradio του Αγίου Νικολάου. Αλήθεια είναι!
Μα είναι κι αυτά τα ξωκλήσια μέρος πια της κρητικής φύσης, τόσο δεμένα με το
τοπίο, μέρος της παράδοσης μας μαρτυρούν τον μόχθο των προγόνων μας, πολλές φορές ακόμα, όπως σήμερα,
οριοθετούν τις διαδρομές μας.
Από την
Αγία Άννα παίρνουμε άλλον χωματόδρομο, που μας οδηγεί στον χείμαρρο του Μάστορα,
τα νερά του οποίου χύνονται στο φαράγγι του Χα και στον ομώνυμο καταρράκτη. Φέτος
έχει την τιμητική του: κολύμπες και ρυάκια ξεχειλίζουν από παντού. Δυστυχώς ο
όμορφος νερόμυλος με τα σκαλοπάτια του έχει ..μπουμπουρίσει (έχει γείρει μαλακά)
προς τη ράχη του βουνού σαν να ξεκουράζεται, από την ορθοστασία τόσων χρόνων. Μετά
θα ακολουθήσουμε το γνωστό μονοπάτι Ε4 που θα μας οδηγήσει πίσω στον οικισμό
περνώντας ‘θάλασσες’ τεράστια άσπρα μανιτάρια (κίνδυνος-θάνατος!) και δροσερές
καλίτσες (περίφημα άγρια χόρτα της εποχής) να ξεπετάγονται από τις πευκοβελόνες.
Άγιος Δημήτρης στα Καμινάκια
Αγία Άννα στη Θρυπτή: Ο Βυζαντινός ναός της Αγίας Άννας βρίσκεται λίγα μέτρα δυτικά του οικισμού της Θρυπτής και ακριβώς πάνω από την αρχή του ρέματος που σχηματίζει το επιβλητικό φαράγγι του Χα. Ο ναός είναι μικρός μονόχωρος και είναι αφιερωμένος στην Κοίμηση της Αγίας Άννας (εορτ. 25 Ιουλίου).Στο εσωτερικό του διασώζονται τοιχογραφίες του ύστερου 14ου και πρώιμου 15ου αιώνα. Επίσης υπάρχουν χαράγματα από τους περιηγητές της εποχής της Ενετοκρατίας, όπως συναντάται συχνά και σε άλλα ξωκλήσια της Κρητικής υπαίθρου.Σύμφωνα με την παράδοση πάνω από την είσοδο παλαιότερα υπήρχε ξύλινο δοκάρι από ξύλο συκιάς που έγραφε «είμαι σκιά, μ'αξίζω σκιάς». Μέσα στο δοκάρι αυτό υπήρχε κρύπτη όπου οι Χριστιανοί έκρυβαν χρυσά νομίσματα και τιμαλφή για να μην πέσουν στα χέρια των πειρατών. (Πηγή: Cretan beaches).
έπεσε ο παλιός ο μύλος, δεν άντεξε τόσα χρόνια!
Φθινοπωρινά χρώματα καθώς φτάνουμε κοντά στις πηγές του Μάστορα
Στο ρυάκι έχει αρκετό νερό φέτος!
Παίρνοντας το ανηφορικό μονοπάτι Ε4 μέσα από το πευκόδασος που θα μας φέρει πίσω στον οικισμό
Μεγάλα άσπρα μανιτάρια στην πορεία, μάλλον τοξικά
Για τον Μανώλη
Στην
επιστροφή η αβάρετη αρχηγός θα μας φιλέψει καρυδόπιτα φτιαγμένη απ’ τα χεράκια της,
την οποία τιμήσαμε δεόντως. Την ευχαριστούμε
λοιπόν πολύ την αρχηγό, Σοφία Σιδηροπούλου, τη Σοφία μας, που ξεκίνησε
δειλά-δειλά απ’ τον σύλλογο κι έφτασε να γίνει ολοκληρωμένη οδηγός, από τους πιο
διαβασμένους και ικανούς του ορειβατικού κόσμου της Κρήτης. Που δεν ξεχνάει την ομάδα, παρά τα προβλήματα υγείας που την
ταλανίζουν τον τελευταίο καιρό, μια μαχήτρια πραγματικά, με θετικό τρόπο
σκέψης. Επίσης δεν ξεχνά τους φίλους της και θυμάται ότι αυτή η διαδρομή ήταν η πρώτη του Μανώλη του Σκουλούδη με τον Σύλλογο στις 4 Νοεμβρίου του 18 και
ζητούσε εδώ και καιρό να την κάνει. Κι έδωσε ο Θεός και τα κατάφερε. Τώρα τι να
πούμε για τον Μανώλη; Συνάδερφος εκπαιδευτικός της Πρωτοβάθμιας στα σχολεία της
Ιεράπετρας, ιδιαίτερα αγαπητός στα παιδιά, συμπληρώνει η Σοφία, και δεν έχουμε
λόγο να μην την πιστέψουμε, καθώς και στον Σύλλογο ο Μανώλης ήταν μια ήρεμη δύναμη, πάντα με χαμόγελο,
δεκτικός στο χιούμορ. Μοίραζε τις Κυριακές του εναλλάξ στην πεζοπορία και στην
οικογένειά του, που υπεραγαπούσε, «να μη μένει κανένας παραπονεμένος». Πολλές φορές
έτυχε να μείνει πίσω, για να συνοδέψει άτομα που είχαν κουραστεί, θυσιάζοντας την
«Κυριακή» του και ποτέ δεν δυσανασχέτησε. Ας είναι ελαφρύ το χώμα που τον
σκεπάζει κι ας είναι καλά η οικογένειά του να τον θυμάται με αγάπη. Ευχαριστούμε
την αδερφή του, την Κλειώ, και την ανιψιά του, τη Δέσποινα, που μας έκαναν την τιμή να περπατήσουν
σήμερα μαζί μας και τα κατάφεραν και μια χαρά!
Ήταν
μια ιδιαίτερη Κυριακή με όμορφες εικόνες από τη φύση αλλά και νοσταλγία και
συγκίνηση, γιατί είδαμε ξανά πρόσωπα αγαπημένα μετά από καιρό και θυμηθήκαμε κι
άλλα που χάσαμε. Γιατί η ορειβασία δεν είναι μόνο άθλημα και ρεκόρ, είναι πάνω
απ’ όλα οι άνθρωποι, οι φίλοι, η παρέα. Μαζί τους μια πεζοπορία 15 χλμ με 650
υψομετρική, όπως η σημερινή, κυλάει σαν νεράκι, αποτυπώνεται γερά στη μνήμη κι
αφήνει αναμνήσεις μιας ζωής!
ΚΑΤΩ: Η αρχηγός Σοφία Σιδηροπούλου με την καρυδόπιτα ανά χείρας (ό,τι έμεινε τουλάχιστον) και δίπλα ο "κολλητός" της, Μανώλης Σκουλούδης, αγαπημένος συνορειβάτης που χάσαμε πρόσφατα!