ΣΤΟΝ ΑΪ-ΓΙΑΝΝΗ ΤΟΝ ΚΑΨΑ ΣΤΗ ΛΑΣΤΡΟ ΣΗΤΕΙΑΣ

Μια ολιγομελής ομάδα του Ορειβατικού Συλλόγου Αγίου Νικολάου συμμετείχε φέτος στον εορτασμό του Αγίου Ιωάννη του Πρόδρομου στον Καψά της Λάστρου Σητείας, που γίνεται κάθε χρόνο 28 με 29 Αυγούστου και φέτος συνέπεσε με την Πανσέληνο.

Περιφορά της εικόνας στον Άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο στον Καψά Λάστρου

Η παρέα μας ξεκίνησε από την κεντρική πλατεία της Λάστρου, τον  Καραβά στις 5.30 μμ, την Παρασκευή 28/9ου το απόγευμα, όπου μας υποδέχονται εκ των διοργανωτών ο Γιώργος Σακκάς και η Μαρία Μαρουκλή δίνοντας μας κουράγιο. Ανεβαίνουμε σιγά-σιγά από το όμορφο μονοπάτι, που ξεκινά απέναντι από την πλατεία και συνεχίζει ανηφορικά. Βλέποντας το χωριό να απομακρύνεται συνεχώς, παίρνεις κουράγιο γιατί η ανηφόρα είναι κουραστική κι ειδικά για τους άμαθους προσκυνητές, που κουβαλάνε και διάφορες προμήθειες και ανεβαίνουν παρέες - παρέες. Στην τελική ευθεία περπατάμε κατά μήκος του ρήγματος της Λάστρου, τις στεφανιές. Σε μια στροφή ξεπετάγεται το μοναχικό εκκλησάκι κατάλευκο πάνω απ’ το κεφάλι μας. Φιγούρες γύρω του δείχνουν ότι κάποιοι έχουν ήδη φτάσει, για να βρουν και μια καλή καβάτζα, καθώς ο αέρας αναμένεται δυνατός απόψε.

Ανεβαίνοντας το ανηφορικό μονοπάτι από Λάστρο

Ξεκούραση πάνω στις "στεφανιές" (το ρήγμα της Λάστρου) αγναντεύοντας τις απέναντι κορφές: Σπαθί, Κλήρος, Αφέντης

Το μονοπάτι είναι ευδιάκριτο και σε γενικές γραμμές καλοδιατηρημένο. Όσο ανεβαίνεις, τόσο απομακρύνεται η Λάστρος εκεί κάτω (φωτο κάτω δεξιά), ενώ σε μια στροφή εμφανίζεται κάτασπρο το εκκλησάκι (φώτο κάτω αριστερά)

Μετά από μιάμιση ώρα ανάβαση φτάνουμε στο εκκλησάκι

Χαρούμενοι που τα κατάφεραν (είναι απότομη η ανηφόρα και σίγουρα αποτελεί κατόρθωμα για τους προσκυνητές κι ένα ενδιαφέρον challenge για τα παιδιά και τους εφήβους, που απόψε ήτανε πολλοί), κάποιοι μόλις φτάνουν κτυπάνε την καμπάνα.

Τους χαιρετάμε και συνεχίζουμε προς τα πάνω. Από το διάσελο, δίπλα στα παλιά κτίσματα θα απολαύσουμε ένα μαγευτικό ηλιοβασίλεμα με τον ήλιο να κρύβεται πίσω απ’ την Ελούντα. Εδώ θα μας βρει ο Μανώλης Συλλιγνάκης, αθλητής ορεινού δρόμου με καταγωγή από τη γειτονική Σφάκα: «Πηγαίνετε εσείς και θα σας προλάβω» μας είχε πει το μεσημέρι, όπερ κι έπραξε. Με τον Μανώλη μαζί, που τρέχει εδώ τακτικά για προπόνηση, ανεβαίνουμε ακόμα πιο πάνω στην παρακείμενη κορυφή στα 1000 μέτρα υψόμετρο και με απίστευτη θέα: όλες οι κορφές Ορνού-Θρυπτής στη σειρά κι ο αφρισμένος σήμερα κόλπος του Μεραμπέλλου, η Ψείρα, το Μόχλος και τα χωριά της περιοχής.

Αφήνουμε το εκκλησάκι (πάνω αριστερά) και προχωρούμε ακόμα πιο πάνω στο διάσελο (πάνω δεξιά), για να δούμε το μαγευτικό ηλιοβασίλεμα

Συνεχίζοντας ως την κορυφή στα 1.000 μέτρα βλέπουμε όλο τον κόλπο του Μεραμπέλλου και την Ψείρα

Το εκκλησάκι και η κορυφογραμμή του Καψά από την πιο ψηλή κορφή!

Το κρύο τσιμπάει όμως και το φως λιγοστεύει. Περνώντας από χαμηλά φρύγανα και θάμνους, θυμάρια, φασκομηλιές, αχινοπόδια κι αγκαραθιές -ειδικά οι τελευταίες με τον δυνατό αέρα μεγάλο βάσανο, καθώς εισβάλουν στα μάτια και προκαλούν πόνο και ουαί κι αλίμονο αν τα τρίψεις-, κατεβαίνουμε να βρούμε ένα απάγκιο για τη νύχτα. Στον δρόμο παρέες νέων ανθρώπων, κυρίως μπαμπάδες με τα παιδιά και τα σκυλιά στήνουν τα κονάκια τους. Ωραίες δράσεις, που γράφονται στη μνήμη της παιδικής ηλικίας! Μπράβο στους μπαμπάδες, μπράβο και στα παιδιά, που ανέβηκαν όλη αυτήν την ανηφόρα, αφήνοντας οθόνες και ανέσεις, για να ξαπλώσουν λίγο κάτω απ’ τον έναστρο ουρανό χαζεύοντας το ολοστρόγγυλο φεγγάρι του Αυγούστου, που ανεβαίνει περίλαμπρο στην ανατολική άκρη του ορίζοντα!

Η Πανσέληνος άρχισε ήδη να ανεβαίνει από τα ανατολικά

Πανσέληνος πίσω απ' το εκκλησάκι και τα χωριά της περιοχής (Σφάκα, Τουρλωτή, Μυρσίνη) φωτισμένα

Ένα μέρος, όπου μπορείς να αφεθείς απερίσπαστος στη μαγεία του φεγγαριού

Νωρίς τα χαράματα του Σαββάτου μας ξυπνάνε οι προσκυνητές της πρωινής βάρδιας, που καθαρίζουν και στολίζουν τον ναό για την επικείμενη λειτουργία. Βγήκε κι ο ήλιος κι άρχισε να μας ζεσταίνει σιγά-σιγά.

Ανατολή στο εκκλησάκι

Το φως του ήλιου φώτισε τους παλιούς μαγατζέδες, όπου έχουν κατασκηνώσει οι χθεσινοί περιπατητές

Σημαιοστολισμός και καθαρισμός της εκκλησίας από τους πρωινούς προσκυνητές

Η λειτουργία αρχίζει: κρατιέται όλο το τυπικό: οι καμπάνες θα χτυπήσουν τρεις φορές, το Ευαγγέλιο, η Περιφορά της εικόνας, η Θεία Κοινωνία, το αντίδωρο, ο τεμαχισμός των άρτων. Τέλος, τα κεράσματα, οι ρακές, τα χαμόγελα, οι ευχές. Μετά θα πάρουμε την κατηφόρα κατά ομάδες και στη θέση «Πάνω Πηγάδι» ανακαλύπτουμε με έκπληξη ότι μας έχουν στήσει γευστικό καρτέρι οι πάντα φιλόξενοι και λάτρεις της παράδοσης Λαστριανοί: με φρούτα της εποχής, ρακές κι άλλα κεράσματα, μας χειροκροτούν για το κατόρθωμά μας. «Και του χρόνου, να είμαστε όλοι καλά». Κι είναι αυτή μια διαδικασία που θες δε θες σε οδηγεί πίσω στις ρίζες σου, στις μνήμες σου τις παιδικές, σε πρόσωπα που έχουν χαθεί πια παππούδες, γιαγιάδες, συγχωριανούς, ανθρώπους απλούς και καλοκάγαθους, που και το κέρασμα το δίνανε απ’ την καρδιά τους, το ίδιο και την ευχή τους! Ας είμαστε όλοι καλά λοιπόν να τηρούμε αυτές τις παραδόσεις.

Θεία Λειτουργία στο βουνό

Στο κατέβασμα οι Λαστριανοί μας επιφύλαξαν υποδοχή και κέρασμα!

Η Λάστρος, το "Μικρό Παρίσι" της περιοχής, όπως έλεγε ο παππούς μου, ήταν πάντα ένα χωριό μορφωμένων, που αν και ζουν μακριά από τον τόπο τους -ίσως και γι' αυτό- δεν τον ξεχνούν ποτέ και τηρούνε πάντα τα έθιμα και τις παραδόσεις!!!

Η λειτουργία αρχίζει: κρατιέται όλο το τυπικό: οι καμπάνες θα χτυπήσουν τρεις φορές, το Ευαγγέλιο, η Περιφορά της εικόνας, η Θεία Κοινωνία, το αντίδωρο, ο τεμαχισμός των άρτων. Τέλος, τα κεράσματα, οι ρακές, τα χαμόγελα, οι ευχές. Μετά θα πάρουμε την κατηφόρα κατά ομάδες και στη θέση «Πάνω Πηγάδι» ανακαλύπτουμε με έκπληξη ότι μας έχουν στήσει γευστικό καρτέρι οι πάντα φιλόξενοι και λάτρεις της παράδοσης Λαστριανοί: με φρούτα της εποχής, ρακές κι άλλα κεράσματα, μας χειροκροτούν για το κατόρθωμά μας. «Και του χρόνου, να είμαστε όλοι καλά». Κι είναι αυτή μια διαδικασία που θες δε θες σε οδηγεί πίσω στις ρίζες σου, στις μνήμες σου τις παιδικές, σε πρόσωπα που έχουν χαθεί πια παππούδες, γιαγιάδες, συγχωριανούς, ανθρώπους απλούς και καλοκάγαθους, που και το κέρασμα το δίνανε απ’ την καρδιά τους, το ίδιο και την ευχή τους! Ας είμαστε όλοι καλά λοιπόν να τηρούμε αυτές τις παραδόσεις.

Ευχαριστούμε τον Πολιτιστικό Σύλλογο και την Κοινότητα της Λάστρου, τους Γιώργο Σακκά, Μανώλη Κωνσταντουράκη, Μαρία Δρακάκη, Μαρία Μαρουκλή, τον Μανώλη Συλλιγνάκη κι όσους άλλους κρύβονται πίσω από την οργάνωση αυτής της εορτής. Στα πεζοπορικά μας τώρα: μια δυνατή πορεία 8 χιλιομέτρων και 650 υψομετρικής ως την κορφή (7χλμ και 500 υψομετρική ως το εκκλησάκι). Και του Χρόνου να είμαστε καλά να ξαναπάμε!!!

Ας πούμε αρχηγοί πως ήταν σήμερα -μια που είχαν ιδέα και συντονισμό- ο Μανώλης Συλλιγνάκης και η Μαρία Μετζογιαννάκη, κάτοικοι της γειτονικής Σφάκας, αλλά και άνθρωποι που αγαπάνε, περπατάνε και γνωρίζουνε τα βουνά της περιοχής, ο πρώτος ως πολυβραβευμένος αθλητής ορεινού δρόμου και η δεύτερη ως γραμματέας του Ορειβατικού.

ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

ΛΑΣΤΡΟΣ ΣΗΤΕΙΑΣ

ΡΗΓΜΑ ΤΗΣ ΛΑΣΤΡΟΥ

ΑΡΧΗΓΟΙ: Μαρία Μετζογιαννάκη - Μανώλης Συλλιγνάκης

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ:  Μαρία Μετζογιαννάκη

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ-ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗΣ:  

Μαρία Μετζογιαννάκη

ΒΙΝΤΕΟ: -----------------

ΧΑΡΤΗΣ: --------------------

ΣΤΑ ΠΕΡΙΧΩΡΑ ΣΦΑΚΑΣ ΚΑΙ ΛΑΣΤΡΟΥ

Για την πρώτη Κυριακή του Μάρτη (1-3-2026) είχαν προγραμματίσει οι δύο αδερφοί ορειβατικοί σύλλογοι του νομού μας, Ορειβατικός Αγίου Νικολάου και Φυσιολατρικός Ορειβατικός Σητείας μια απαιτητική πεζοπορία  στα δυτικά στειακά βουνά από το οροπέδιο της Μονοκαράς, γεγονός που τράβηξε στα μέρη μας μέρος της αφρόκρεμας της ορειβατικής κοινότητας της Κρήτης. Όμως ο καιρός είχε άλλα σχέδια και τελικά η πορεία μας μετατράπηκε σε μια πιο light εκδοχή στους κάμπους και τα ξωκλήσια ανάμεσα στη Σφάκα και τη Λάστρο.

Ομαδική των 25 που ακολούθησαν τελικά την εναλλακτική πεζοπορία στους κάμπους της περιοχής. Εδώ στην αρχαία ελιά της Ευτυχίας, 2.000 ετών, δίπλα στη Λάστρο!

Road trip στη Μονοκαρά

Κι όμως ο καιρός έδειξε να μας θέλει, τουλάχιστον ως την παραμονή. Ακόμα και το πρωί της Κυριακής η κορυφή Σπαθί -ίσα πάνω απ’ τη Λάστρο- φαινόταν πεντακάθαρα. Έτσι μαζεύτηκε η ομάδα στην πλατεία της Σφάκας, περίπου 35 άτομα, μια μεγάλη παρέα ήρθε ολότελα απ’ το Ηράκλειο, χαιρετιστήκαμε και γνωριστήκαμε, συμπτυχθήκαμε στα τζιπ και τ’ αγροτικά και βουρ για το μικρό οροπέδιο της Μονοκαράς. Όσο ανεβαίνουμε ο καιρός αλλάζει και κατά καιρούς δυνατά κύματα μπόρας περιλούζουν τα σακίδια κι όσους δεν χώρεσαν μέσα και λούφαξαν στις καρότσες. Μία μικρή συνέλευση κάτω από το στέγαστρο μιας παλιάς στάνης θα μας κάνει να πάρουμε αποφάσεις: η ασφάλεια πάνω απ’ όλα, τα βουνά δε φεύγουν. Έτσι γυρνάμε στα πεδινά έχοντας κερδίσει πάντως μια περιπέτεια σαφάρι!

Κάτω απ' το στέγαστρο του ποιμνιοστασίου του Κλίνη στη Μονοκαρά περιμένοντας να σταματήσει η βροχή. Κέρασμα του Γιώργου, που είχε τα γενέθλιά του στην παρέα. 

Αλλαγή σχεδίων

Όμως το χούι του ορειβάτη δεν αλλάζει και για να μην πάει χαμένη πεζοπορικά η Κυριακή αποφασίσαμε να περπατήσουμε στα πεδινά με πιο ήπιες κλιματικές συνθήκες. Οι Ηρακλειώτες πήγαν για μια επίσκεψη στον γειτονικό Ρίχτη κι εμείς οι ντόπιοι ξεκινήσαμε απ’ τη Σφάκα κι όπου βγει.

Με τις νιτσεράδες μας ξεκινάμε από τη Σφάκα προς δυτικότερα, καθώς η βροχή καραδοκεί

Στο παλιό γεφύρι της Σφάκας

Από τη Σφάκα στη Λάστρο

Παίρνουμε λοιπόν το κατηφορικό μονοπάτι που περνάει  από το Κάτω Πηγάι της Σφάκας, το τοξωτό γεφύρι του χωριού και το παλιό καλντερίμι γεμάτο με χόρτα και λουλούδια, που μας βγάζει στους καταπράσινους κάμπους με τους ελαιώνες. Με χωματόδρομο συνεχίζουμε δυτικότερα προς Λάστρο περνώντας από την Αγιά-Μαρίνα με το ηλιακό ρολόι της (εκτός ..λειτουργίας σήμερα λόγω συννεφιάς) και την ωραία θέα στο ρήγμα της Λάστρου, από τα αναπαλαιωμένα πηγάδια και την υπεραιωνόβια ελιά της Ευτυχίας. Διασχίζουμε τον ΒΟΑΚ και ακολουθούμε νότια τον αγροτικό δρόμο προς Καμάρι ως το εκκλησάκι του Αγίου Ιωάννη του Πρόδρομου κι από εδώ κατηφορίζουμε πάλι ακολουθώντας παλιά κρυμμένα μέσα στο δάσος μονοπάτια. Μικρή στάση στη θέση «Του Σκοτωμένου το μνήμα», όπου υπάρχει ο θρύλος για έναν Τούρκο που σκοτώθηκε και προσγειωνόμαστε στην Λάστρο. Διασχίζουμε το όμορφο αυτό και φροντισμένο χωριό ως τη βόρεια πλευρά του, όπου κοντά στο νεκροταφείο θα «κόψουμε» δυτικότερα περνώντας από το αναπαλαιωμένο παλιό χάνι του Γερωνυμάκη (χάνι βέβαια, γιατί κάποτε περνούσε από εδώ η παλιά εθνική οδός, τμήμα της οποίας διασώζεται κιόλας) και θα κατηφορίσουμε, ώσπου να βρούμε το όμορφο και καλά σωζόμενο καλντερίμι, που θα μας οδηγήσει στο γραφικό εκκλησάκι της Παναγίας της Μυρτιδιώτισσας με τη στέρνα και τη βρύση του. Από εδώ φαίνεται καλά η Σφάκα απέναντι, όπου θα τερματίσουμε, ακολουθώντας τους αγροτικούς δρόμους.

Ξωκλήσι Αγίας Μαρίνας στη διαδρομή με το ηλιακό ρολόι της

Αναπαλαιωμένα παλιά πηγάδια, όλα με τις σχετικές ενημερωτικές πινακίδες, όπως τα έχει αναδείξει ο Πολιτιστικός Σύλλογος Λάστρου "Η Αναγέννησις"

Το πηγάδι του Σακκά

Και φτάνουμε κοντά στη Λάστρο

Στο εκκλησάκι του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου στις υπώρειες του Σπαθιού, νότια της Λάστρου

Στη θέση "στου σκοτωμένου το μνήμα" με θέα στη Λάστρο, πηγάδι και στέρνα

Άλλη γιγάντια υπεραιωνόβια ελιά, που είδαμε στα μονοπάτια!!! ΚΑΤΩ: Το χάνι του Γερωνυμάκη δίπλα σε σωζόμενο μέρος της παλιάς εθνικής οδού

Στο παλιό καλντερίμι προς Μυρτιδιώτισσα

Παναγία Μυρτιδιώτισσα με τη στέρνα της

Και την πηγή της

Η ευρηματική στάση λεωφορείου στη Λάστρο

Αν μη τι άλλο μαζέψαμε και χόρτα σήμερα και ..σώσαμε τη μέρα!!!

Θετικός απολογισμός

Όμορφη πορεία με ήμερη ομορφιά και διάφορα αξιοθέατα, μας έκανε τη χάρη κι ο καιρός και μας έβγαλε στεγνούς. Οι νεφοσκεπείς κορυφές των βουνών ίσια πάνω μας θύμιζαν συνεχώς ότι καλά κάναμε που κατεβήκαμε στα χαμηλά και ως παρηγοριά κρατάμε τις σακούλες με τα χόρτα που μαζέψαμε στα λιβάδια και την καλή παρέα. Τα 13 χλμ με 480 υψομετρική διαφορά, που διασχίσαμε σε γρήγορο ρυθμό κιόλας υπό τον φόβο της βροχής ήταν αρκετά για να κρατηθούμε ενεργοί και ζεστοί για τη συνέχεια της βδομάδας. Καλό μήνα είπαμε;

Καλό μήνα!!!

ΑΡΧΗΓΟΣ: Μαρία Μετζογιαννάκη

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: Μαρία Μετζογιαννάκη, Αργύρης Σφενδουράκης, Βαγγέλης Τσιχλής, Χαρά Κουκουράκη

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ - ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗΣ: 

Μαρία Μετζογιαννάκη

ΒΙΝΤΕΟ:-----------

ΧΑΡΤΗΣ ΠΕΖΟΠΟΡΙΑΣ: 

Αργύρης Σφενδουράκης

Με την υποστήριξη του Wikiloc