ΑΠΟ ΚΑΛΑΜΑΥΚΑ ΣΕ ΤΙΜΙΟ ΣΤΑΥΡΟ ΑΝΑΤΟΛΗΣ

Τι μέρα κι αυτή, η 22^η Φεβρουαρίου 2026 και τι διαδρομάρα ανάμεσα στα δύο χωριά της Ιεράπετρας, Καλαμαύκα και Ανατολή, που επέλεξε ο Ορειβατικός Σύλλογος Αγίου Νικολάου για τις δεύτερες Απόκριες. Η αλήθεια είναι ότι το καρναβαλικό κλίμα κι η αστάθεια του καιρού κράτησαν μακριά πολλούς περιπατητές και μια μικρή αλλά ευέλικτη ομάδα μόλις 10 ατόμων συγκεντρώθηκε στο σημείο συνάντησης κοντά στο κοιμητήριο της Καλαμαύκας. Οι λίγοι «πωρωμένοι» που λέμε κι εμείς συχνά!

Ομαδική της μικρής μας παρέας δίπλα σε εντυπωσιακούς βραχώδεις σχηματισμούς κατά τη διαδρομή!

Πάντως ο καιρός στις εννέα το πρωί που ξεκινάμε είναι ηλιόλουστος και γρήγορα μένουμε με τα κοντομάνικα. Την πρόγνωση ότι θα βρέχει αργά το μεσημέρι δύσκολο να την πιστέψεις. Μάλλον την πιστεύει ο πάντα προνοητικός αρχηγός, που μας ζορίζει απ’ την αρχή να κάνουμε γρήγορα. Η βιασύνη δε μας εμποδίζει να απολαύσουμε την όμορφη φύση: τα χωριά, το πευκόδασος, τους ελαιώνες, τις μικροσκοπικές ομορφιές, ίριδες και ανεμώνες, που ξεπετάγονται εδώ κι εκεί. Οι ανθοστόλιστες αμυγδαλιές ομορφαίνουν ακόμα πιο πολύ την πορεία μας. Τα βράχια τα περίφημα, που εξαιτίας τους ονομάστηκε η περιοχή «Μετέωρα του Ν. Λασιθίου», επιβάλλονται με τον όγκο τους κι εντυπωσιάζουν, ειδικά όσους έρχονται για πρώτη φορά. Κολύμπες από τις τελευταίες νεροποντές δημιουργούν παιχνιδίσματα με τις αντανακλάσεις μας.

Τα παρεάκια επίσης δίνουν και παίρνουν. Τί κι αν η ομάδα ξεκίνησε ετερόκλητη; Ακούω τους δυο νεαρούς δίπλα μου: «Και τι θα έκανες σπίτι δηλαδή; Θα χάζευες στο κινητό και δεν θα καταλάβαινες πως περνά η ώρα. Ενώ εδώ με το καλημέρα έχεις κάνει 10 χιλιομετράκια!». «Δικοί μας είναι!», σκέφτηκα, «έχουν μπολιαστεί με το χούι». Γιατί χούι είναι να ξεκινάς εορταστική ημέρα, όταν όλοι οι άλλοι ετοιμάζονται για τη μεγάλη φιέστα και να περιδιαβαίνεις τα βουνά!

Ξεκίνημα απ' την Καλαμαύκα, μεγάλο χωριό, 400 περίπου κατοίκων, 13 χλμ ΒΔ της Ιεράπετρας με 500 μέτρα υψόμετρο. Στον βράχο Κάστελλο μέσα στο χωριό υπάρχει ο σπηλαιώδης ναός του Σταυρού, περίφημες οι πηγές στη θέση "Κεφαλοβρύσι", απ' όπου περνάει ο Καλαμαυκιανός ποταμός, μέρη που πολλές φορές έχουμε επισκεφθεί ως ορειβατικός!

Ωραία φωτογραφία του χωριού από την Άνικα.

Ωραία τοπία στη διαδρομή.

Λιβάδια στρωμένα με ανεμώνες 

Και ξινόγουλα

Πολλά τα νερά λόγω των πρόσφατων νεροπομπών

Παντού ανθισμένες οι αμυγδαλιές

Και διάσπαρτα τα βραχώδη μορφώματα, που εξαιτίας τους η περιοχή ονομάστηκε "Μετέωρα του Νομού Λασιθίου"

Κάνουμε μια στάση στον εντυπωσιακό αρχαιολογικό χώρο του Γαϊδουροφά σε υψόμετρο 900 μέτρων, όπου ανασκάφηκε μία έπαυλη της υστερομινωικής εποχής (1.600-1.400 π.Χ.), καθώς και στο εντυπωσιακά σωζόμενο μεγάλο αλώνι σε μικρή απόσταση από αυτόν.  Κάποτε φτάνουμε και στον λόφο του Τιμίου Σταυρού της Ανατολής, με τον προσεγμένο χώρο του, τον τεράστιο σταυρό και τη θέα σε όλη την ακτογραμμή του νότιου κρητικού πελάγους! Σύντομη η στάση, όπως κι όλες σήμερα, ίσα να απολαύσουμε το τοπίο, γιατί τα σύννεφα βαραίνουν. Και πραγματικά μόλις κατηφορίζουμε αρχίζει η ψιχάλα και μια αραιή ομίχλη. Δε μας πτοεί βέβαια. Αντίθετα κάνει τη διαδρομή πιο ατμοσφαιρική.

Ο αρχαιολογικός χώρος του Γαϊδουροφά σε υψόμετρο περίπου 900 μ., στις νότιες υπώρειες της οροσειράς Δίκτη, στην περιοχή της Ανατολής. πρόκειται για "έπαυλη", οχυρωματικού τύπου της υστερομινωικής εποχής (1.600-1.400 π.Χ.), με οικονομικό και διοικητικό ρόλο για ην γύρω περιοχή.

Η ομάδα στον Γαϊδουροφά

Λίγο πιο κάτω το καλά σωζόμενο και γιγάντιο αλώνι του Λουτσέτη, όπως μας ενημερώνει σχετική πινακίδα, δείγμα ότι όλη η περιοχή που σήμερα έχει καταληφθεί από πευκόδασος, κάποτε ήταν καλλιεργημένη.

Στο ύψωμα του Τιμίου Σταυρού της Ανατολής με την ωραία θέα στο Νότιο Κρητικό Πέλαγος

Η ομάδα στον περίβολο του ναού!

Ο γιγάντιος σταυρός

Το νότιο πέλαγος με τα θερμοκήπια και το φράγμα των Μπραμιανών κάτω από το σύννεφο

Είναι χιονούρα; Κάτω ακριβώς απ' την εκκλησία. Μάλλον από χαλαζόπτωση ξέμεινε! Ποιος ξέρει;

Ώσπου όμως να φτάσουμε στην Καστελλάνα, τον λόφο με τον Τίμιο Σταυρό της Καλαμαύκας, τελειώνουνε τ’ αστεία: η βροχή δυναμώνει, λες κι άνοιξαν οι ουρανοί! Αποφεύγουμε λοιπόν να ανεβούμε πάνω λόγω της ολισθηρότητας των πλακών, όμως δε γίνεται, αν και μούσκεμα, να μην περάσουμε από τον καταρράκτη του Χαυγά, που φέτος κελαρύζει πάλι μετά από επτά χρόνια σιωπής κι έχει σχηματιστεί και μια μικρή λιμνούλα δίπλα του! Ακολουθώντας στη συνέχεια το κατάφυτο μονοπάτι  με το ρυάκι να τρέχει δίπλα μας, θα κατηφορίσουμε ως την άσφαλτο και μετά ως τ’ αυτοκίνητά μας.

Επιστροφή αρχικά με ψιλόβροχο

Και ομίχλη

Την "Καστελλάνα", τον βράχο του Τιμίου Σταυρού της Καλαμαύκας, θα τη δούμε τελικά από απόσταση, καθώς η βροχή έχει δυναμώσει και το τοπίο γίνεται ολισθηρό

Μέσα σε λίγη ώρα γινόμαστε μούσκεμα, αλλά αυτό δε μας εμποδίζει να επισκεφτούμε τον καταρράχτη στον Χαυγά

Ο οποίος άρχισε πρόσφατα να τρέχει μετά από επτά χρόνια σιωπής

Βγήκαν κι οι νιτσεράδες

Άντε τώρα να περάσεις από εδώ! Κάπως έτσι γίναν κι οι αρβύλλες μας βάρκες.

Επιστροφή στη βροχή

Όπου δε μένει τίποτα στεγνό

Καθώς και οι δρόμοι έχουν ανοίξει

Γυρνάμε σπίτι μούσκεμα είν’ αλήθεια και τουρτουρίζοντας. Μόλις όμως πέφτει ο ζεστός καφές ή το τσάι κι αλλάζουμε στα στεγνά, όλη η κούραση φεύγει και γίνεται η ανάμνηση μιας όμορφης περιπέτειας, που σε κάνει να νιώθεις ξεχωριστός! Χούι είναι αυτό, λέμε!

Για στέγνωμα δίπλα στη σόμπα κι ο λαγός που είχα στην τσέπη!!! Χούι κι αυτός! Δυστυχώς το παπί μας, που θα βρισκόταν στο φυσικό του περιβάλλον σήμερα, απουσίαζε -πήγε καρναβάλι!

Ευχαριστούμε πολύ τον αρχηγό μας, Παναγιώτη Ευδαίμονα, που μας οδήγησε σήμερα και από σημεία, που πρώτη φορά τα επισκεπτόμαστε και έτσι περπατήσαμε τα 12 χλμ μας με 460 υψομετρική διαφορά, σε τέσσερις και κάτι ώρες, γεγονός που μας δίνει τον χρόνο να συμμετάσχουμε και στα καρναβάλια, εάν το επιθυμούμε! Και του χρόνου λοιπόν!

Ευχαριστούμε τον αρχηγό, Παναγιώτη Ευδαίμονα!

ΑΡΧΗΓΟΣ: Παναγιώτης Ευδαίμων

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: 

Παναγιώτης Ευδαίμων, Μαρία Μετζογιαννάκη, Annika Thunström

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ - ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗΣ: 

Μαρία Μετζογιαννάκη

ΒΙΝΤΕΟ:-----------

ΧΑΡΤΗΣ ΠΕΖΟΠΟΡΙΑΣ: 

Παναγιώτης Ευδαίμων

Με την υποστήριξη του Wikiloc

ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΡΙΝΑ ΣΤΟΝ ΚΡΟΥΣΤΑ

Την Κυριακή 15 Φλεβάρη 2026 περπάτησε ο Ορειβατικός Σύλλογος Αγίου Νικολάου στην όμορφη κοντινή μας περιοχή, από την Πρίνα για τον Κρούστα. Παρά τον νοτιά που λυσσομανούσε σε όλον τον νομό, τριάντα άτομα όλων των ηλικιών μαζεύτηκαν τελικά στο Δημοτικό Σχολείο Κρούστα, όπου αφήσαμε κάποια αυτοκίνητα και συνεχίσαμε για την Πρίνα, καθώς η διαδρομή δεν ήταν κυκλική.

Ομαδική μας σε ένα απάνεμο ξέφωτο τριάντα ορειβάτες όλων των ηλικιών σε αρμονική συνύπαρξη (φώτο Δημήτρης)

Ξεκινάμε λοιπόν την πεζοπορία από το ορεινό χωριό της Πρίνας (350μ), που απέχει 24 χλ από τον Άγιο Νικόλαο και 14 από την Ιεράπετρα, περίφημο για το δάσος του, αλλά και για το μέλι του. Το αποχαιρετάμε γρήγορα τραβώντας ανηφορικά από τα έρημα στενά με τα εγκαταλελειμμένα σπίτια και τις ανθισμένες αμυγδαλιές χαζεύοντας το ύψωμα του Τιμίου Σταυρού να χάνεται στην ομιχλώδη από σκόνη ατμόσφαιρα και το δυνατό φως του ήλιου.

Ξεκινάμε από την Πρίνα, χωριό περίφημο για το μέλι του, πάνω αριστερά αχνοφαίνεται κάτω απ' το πέπλο της ομίχλης το ύψωμα με το εκκλησάκι του Τιμίου Σταυρού, το οποίο έχουμε επισκεφθεί πολλές φορές στο παρελθόν. ΚΑΤΩ: ανηφορίζοντας στα στενά και τους ελαιώνες του χωριού

Περνάμε από καταπράσινους ελαιώνες κι από κολύμπες με νερό της πρόσφατης νεροποντής. Περπατάμε κυρίως σε χωματόδρομους, φτιαγμένους κάποτε για πυρασφάλεια, ανάμεσα από πευκόδασος, σε άλλα σημεία πιο πυκνό σε άλλα πιο ανοικτό, ώστε να αφήνει  «παράθυρα» στον κόλπο του Μεραμπέλλου. Άνετη κι εύκολη διαδρομή, ιδανική για τις οικογένειες με παιδιά που μας ακολουθούν σήμερα και για κάποιους αρχάριους που μόλις ξεκίνησαν. Ο καιρός καλός, παρά την μειωμένη διαύγεια της ατμόσφαιρας - σε γενικές γραμμές ο αέρας δε μας ενόχλησε.

Θέα στον ομιχλώδη κόλπο του Μεραμπέλλου σε κάποια ξέφωτα

Θα τον καταφέρουμε τον βράχο, παιδιά;

Παρεάκια δίνουν και παίρνουν, χρόνο για κανένα αγριοράδικο βρίσκουμε, λουλουδάκια, ίριδες και ρωμουλέες, ξεπηδούν εδώ κι εκεί. Συναντάμε στον δρόμο παλιούς οικισμούς, περνάμε από το μικρό οροπέδιο του Πεντοχέρη με τα κλήματά του καλοκλαδεμένα, φτάνουμε στον Κομμένο Δέτη, φυσικό όριο ανάμεσα στα δύο χωριά, περνάμε από τις περιοχές Ρεθεμνιώτη και Μαχιδιά, όπου κυριαρχούν οι ελαιώνες, κατηφορίζουμε παράλληλα με τον Καλό Ποταμό (που αν τον συνεχίσεις ίσια κάτω θα σε βγάλει στο Ίστρον) και μέσω ενός παλιού καλντεριμιού θα καταλήξουμε τελικά στον -κάπως πιο ανεμοδαρμένο- Κρούστα στα 540μ..

Ρομουλέες

Σήμερα περπατήσαμε άνετα 10,2 χλμ με υψομετρική 365μ. σε τέσσερις ώρες (όπως τα κατέγραψε το «μηχανάκι» της Χριστίνας). Πεζοπορία όπου αναμείχθηκε η δικιά μας η ομάδα, του Ορειβατικού, με αρκετούς βετεράνους κι ανώτατο όριο ηλικίας γύρω στα 70 κι η παρέα του αρχηγού μας, Θέμελη Μαρνέλλου, κυρίως νεαρά παιδιά. Το να βλέπεις δίπλα – δίπλα εμάς, που αρκετοί είμαστε ήδη παππούδες με τον μικρό δεκάχρονο ορειβάτη, τον Δημήτρη, αλλά και τον νεαρό μπαμπά, τον Λευτέρη, που κουβαλούσε υπομονετικά στον μάρσιπο και τα δύο μικρά παιδάκια του, ήταν μια εικόνα άκρως ελπιδοφόρα κι ενθαρρυντική, για το πώς θα πρέπει να περνάμε τις Κυριακές μας και μου έφερε στο μυαλό το ποίημα του Μιχάλη Γκανά "Στα καμμένα":

..Έλα και πάρε με μαζί σου στην κυριακάτικη εκδρομή σου,
βγάλε με στο χλωρό κορμί σου, στις εκβολές του παραδείσου.

Έλα να βγούμε απ' το σπίτι …, πάρε και τα παιδιά μαζί σου
κι άφησε μόνη στο τραπέζι την τηλεόραση να παίζει….

με τα παιδάκια μας στον ώμο, για να μας δείχνουνε το δρόμο.

Είχαμε την τύχη να έχουμε οικογένειες σήμερα, κάτι που δίνει την ελπίδα ότι θα ξεκολλήσουμε επιτέλους απ' τις οθόνες...

 

Τιμή μας να έχουμε για πρώτη φορά αρχηγό, τον Θέμελη Μαρνέλλο, πεπειραμένο ορειβάτη, αναρριχητή, διασώστη, απ’ τους πιο καταρτισμένους στον τομέα του στην ευρύτερη περιοχή κι όχι μόνο (βρίσκεται στα σκαριά η πιθανότητα να συνεργαστεί ως υπεύθυνος ασφαλείας σε ντοκιμαντέρ της πολωνικής τηλεόρασης στις Άλπεις με θέμα τη ζωή της διάσημης ορειβάτισσας, Wanda Rutkiewicz  που κατάφερε να ανέβει σε πολλές από τις υψηλότερες κορυφές του κόσμο κι εξαφανίστηκε μυστηριωδώς στο Mont Blanc),  εμπνευστή του γραφείου υπαίθριων δραστηριοτήτων «Explore Agios Nikolaos», έναν νέο άνθρωπο με όραμα για τον τόπο του και με τόσες περγαμηνές στον τομέα του, που μαζί του νιώθεις τη σιγουριά ότι όλα θα πάνε καλά. Μια συνεργασία που ευχόμαστε να συνεχιστεί, γιατί όλους μας δένει η ίδια αγάπη για τη φύση!

Ευχαριστούμε τον αρχηγό, Θέμελη Μαρνέλλο και την παρέα του!!!

ΑΡΧΗΓΟΙ: Θέμελης Μαρνέλλος

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: Μαρία Μετζογιαννάκη, Δημήτρης Σουγλέρης, Annika Thunström

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ - ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗΣ: 

Μαρία Μετζογιαννάκη

ΒΙΝΤΕΟ:-----------

ΧΑΡΤΗΣ ΠΕΖΟΠΟΡΙΑΣ: 

Χριστίνα Καστρινάκη

Με την υποστήριξη του Wikiloc