ΑΧΕΝΤΡΙΑΣ – ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΗΤΑΣ – ΜΑΡΙΔΑΚΙ –ΤΣΟΥΤΣΟΥΡΑΣ

«Σου άρεσε η πεζοπορία ρώτησα τον Γάλλο φίλο μας, τον Νίκολας, καθώς περιμέναμε στην ουρά για μια κρύα μπύρα στον Τσούτσουρα. «Σουπέρ» μου απαντάει με τα γαλλο-αγλικά του «τόση εναλλαγή τοπίων δεν την είχα ξαναδεί». Μαγευτικά ανατολικά Αστερούσια λοιπόν σε μια απίστευτη διαδρομή από τον ορεινό Αχεντριά ως τους παραλιακούς οικισμούς Μαριδάκι και Τσούτσουρα την Κυριακή 26 Απριλίου 2026 για τον Ορειβατικό Αγίου Νικολάου και του 28 τυχερούς πεζοπόρους της ημέρας.

Ομαδική μας μπροστά στην απομονωμένη Μονή του Αγίου Νικήτα, του 1640 με παλιές τοιχογραφίες και καμένη την οροφή από τους Οθωμανούς. Μόνο ένας γέρος καλόγερος μένει πια εδώ.

Κι η ημέρα να ξεκινά επεισοδιακά καθώς πανταχόθεν στην ανατολική Κρήτη βρέχει με το τουλούμι και όλοι επιβιβαζόμαστε στο λεωφορείο με μισή καρδιά. Όμως όταν μετά από 2,5 ώρες ταξιδιού ανηφορίζουμε με την ψυχή στο στόμα τις απότομες στροφές του δρόμου προς Αχεντριά (690μ.) ο ήλιος κρυφοπροβάλλει πίσω απ’ τα σύννεφα! Ξεκινάμε λοιπόν από το ορεινό αυτό χωριό από το οποίο, διαβάζω, γίνονται όλες οι ζεύξεις, καθώς δεν παρεμβάλλεται κανένα εμπόδιο στη λήψη σημάτων. Κι ακόμα ότι πήρε τ’ όνομά του από τις «όχεντρες» κι ότι είναι περίφημο το τυρί του, καθώς οι κάτοικοι είναι κτηνοτρόφοι. Εγώ στο μεταξύ βλέπω ένα όμορφο γραφικό χωριό 140 κατοίκων με πολύ εύφορη γη τριγύρω και ανθισμένα λιβάδια με την  άνοιξη να είναι στο απόγειό της.

Ανεβαίνουμε ακόμα πιο ψηλά κατευθυνόμενοι σε ένα άνοιγμα που φαίνεται ανάμεσα στα βουνά, τον Στενό Πόρο (820μ.), που αποτελούσε και το πέρασμα για τα νότια παραθαλάσσια μέρη. Εδώ αρχίζει ένας αέρας που φέρνει επικίνδυνες για την ευστάθειά μας ριπές. Παρ’ όλ’ αυτά όλοι βρίσκουμε την δύναμη να ισορροπήσουμε, ώστε να φωτογραφίσουμε αυτό που βλέπουμε μπροστά μας: την εποχική λίμνη «Τούρκου Λάκκος» την νοτιότερη της Κρήτης, της Ελλάδας, της Ευρώπης, ξέχειλη με το χωμάτινο καφετί νερό της και τον αέρα να τσαλακώνει την επιφάνειά της. Αφού τη θαυμάσουμε θα ξεκινήσουμε το σχεδόν κάθετα κατηφορικό καλντερίμι με την ωραία θέα στο Νότιο Κρητικό Πέλαγος. Σε μερικά σημεία μπορούμε να δούμε τον προορισμό μας να ξεχωρίζει ίσια κάτω: το μικρό φοινικόδασος (το τρίτο σε έκταση μετά το Βάι και την Πρέβελη) και το κάτασπρο εκκλησάκι του Αγίου Αντωνίου δίπλα του και στο βάθος τις ακτές. Το δασάκι με φοίνικες του Θεόφραστου, αν και μικρό είναι πολύ θεαματικό κι είναι επίμηκες ακολουθώντας μια σχισμή του εδάφους στην πλαγιά του βουνού, από όπου αναβλύζει η πηγή Κεφαλοβρύσι. Στο εκκλησάκι δίπλα θα κάνουμε την πρώτη σοβαρή στάση της ημέρας για ανασύνταξη ατενίζοντας το απέραντο γαλάζιο.

Στενός πόρος, το άνοιγμα για το πέρασμα στα νότια

Τούρκου Λάκκος από ψηλά μια εικόνα που δεν περιμένει κανείς!

Την επιφάνεια της εποχικής αυτής λίμνης ρυτιδώνει ο δυνατός αέρας!

Κάπου ίσια κάτω μας περιμένει ο προορισμός μας: το φοινικόδασος του Αγίου Αντωνίου με το ομώνυμο εκκλησάκι δίπλα

Ατενίζοντας το απέραντο γαλάζιο από τον φράκτη της εκκλησιάς

Στη συνέχεια ακολουθώντας χωματόδρομο και μετά καλντερίμι θα προσεγγίσουμε την καταπράσινη όαση της Μονής του Αγίου Νικήτα που διαφέρει από το γύρω άνυδρο ανεμοδαρμένο τοπίο. Ο γέρο-καλόγερος, ο φύλακας της, αυτή τη φορά ξεκουράζεται. Μας υποδέχονται όμως και μας κερνάνε νοικοκυρές απ’ τα γύρω χωριά που ήρθαν να φροντίσουν τον χώρο και τον υπέργηρο θαμώνα του! «Είστε ευπρόσδεκτοι να ’ρθείτε και να μείνετε όσο θέλετε εδώ μας λένε». Φιλοξενία που προσφέρουν πολλές ερημικές μονές του νότου!

Σπηλιές που χρησίμευαν σαν μαντριά στη διαδρομή

Η χαρά της ομάδας, καθώς τερματίζει σιγά σιγά το απότομο κατηφορικό μονοπάτι είναι μεγάλη

Εσωτερικό του σπηλαιώδους ναού του Αγίου Νικήτα

Από απέναντι μπορείς να διακρίνεις την καταπράσινη συστάδα της Μονής, προφυλαγμένη με περίβολο από τα ζώα και την αλμύρα

Η είσοδος του φιλόξενου μοναστηριού!

Αξιοθέατο της περιοχής είναι και ο μοναχικός φοίνικας πάνω στα βράχια στην άκρη του ακρωτηρίου Γεράνι, τον οποίο οι ντόπιοι ονομάζουν "Ορθή Βαγιά"

Συνεχίζουμε κατόπιν από τον χωματόδρομο ως το Μαριδάκι, έναν παραθαλάσσιο οικισμό χτισμένο με τη γνωστή άναρχη δόμηση του Νότου. Οι περισσότεροι συνεχίζουν το όμορφο μονοπάτι ως Τσούτσουρα, ενώ οι πιο μυημένοι εισχωρούν στα ενδότερα του χωριού, επειδή ξέρουν ότι κρύβει εκπλήξεις: δίπλα στο καφενεδάκι της Βάσως, το νερό ξεχειλίζει στον μικρό χείμαρρο και πάπιες χτυπάνε χαρούμενες τα φτερά τους. Στο βάθος ο τρίπατος καταρράχτης του Λυχνιστή ρέει άφθονο νερό από τις πρόσφατες νεροποντές! Πλησιάζουμε πιο κοντά ως την λιμνούλα στις εκβολές του  και με χαρά σαν μικρά παιδιά, που έχουν ανακαλύψει το κουτί με τις καραμέλες, που έκρυβε η μαμά, φωτογραφιζόμαστε ένας-ένας.  Έπειτα βουρ για τον Τσούτσουρα, όπου μας περιμένει το λεωφορείο. Γρήγορη στάση για ένα καφέ ή μια μπύρα κι οι πιο θαρραλέοι θα ρίξουν κι ένα μπάνιο!

Το Μαριδάκι από ψηλά

Στα ενδότερά του έχει πλατάνια με νερά τουλάχιστον αυτή την εποχή και με λίγο περπάτημα ακόμα θα συναντήσουμε πιο πάνω τον καταρράκτη του Λυχνιστή 

Στο μονοπάτι προς Τσούτσουρα

Η μυστηριώδης σπηλιά της Ειλείθυιας

Ακολουθούμε έπειτα τον μακρύ δρόμο της επιστροφής έχοντας διανύσει συνολικά 14 χλμ με υψομετρική γύρω στα 400 μέτρα στην άνοδο  και 900 στην κάθοδο στα εξωτικά Αστερούσια γεμάτοι εικόνες κι αναμνήσεις κι ευχαριστούμε από καρδιάς τον αρχηγό μας, Μαρίνο Γκόγκολο, που παραμέλησε για χάρη μας τα αγαπημένα του αγριολούλουδα και τα άγρια ζώα της κρητικής φύσης, που φωτογραφίζει, ταυτοποιεί και καταγράφει ανελλιπώς, κι όλοι εμείς σε αυτόν οφείλουμε τις γνώσεις μας.

Ο αρχηγός μας, Μαρίνος Γκόγκολος αριστερά μαζί με τον Τάσο. Ευχαριστούμε!!!

ΑΡΧΗΓΟΣ: Μαρίνος Γκόγκολος

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ:  Γιάννης Ψαλλιδάκης, Μαρία Μετζογιαννάκη

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ - ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗΣ:  Μαρία Μετζογιαννάκη

ΒΙΝΤΕΟ: --------------------------

ΧΑΡΤΗΣ: Τάσος Μεταξάς

Με την υποστήριξη του Wikiloc

ΚΑΛΟ ΧΩΡΙΟ – ΜΕΣΕΛΕΡΟΙ - ΠΡΙΝΑ

 Λόγω των δυνατών ανέμων η πεζοπορία της Κυριακής 19/4/26 του Ορειβατικού Συλλόγου Αγίου Νικολάου στο πάντα ανεμοδαρμένο Άνω Μεραμπέλλο αναβλήθηκε. Αντ’ αυτού και για να μη χαθεί η μέρα η ομάδα περπάτησε στα ενδότερα και πιο ήσυχα μονοπάτια του νομού μας και συγκεκριμένα από Καλό Χωριό προς Μεσελέρους και Πρίνα. 

Ομαδική μας στην Πρίνα

>>Ας τα δούμε λοιπόν πιο αναλυτικά, όπως το περιγράφει ο Γιάννης: «Ξεκίνημα από τον Πύργο Καλού Χωριού με ήπιο ανέβασμα προς το παλιό μονοπάτι που οδηγεί από το Καλό Χωριό στους Μεσελέρους. Η διαδρομή μέσα στα πεύκα και τα κυπαρίσσια είναι από τις ωραιότερες της περιοχής μας. Το μονοπάτι σε πολύ καλή κατάσταση και η θέα προς τις όμορφες παραλίες του Ίστρον μαγευτική. Ολιγόλεπτο διάλειμμα με μικρή παράκαμψη στο ναό του Προφήτη Ηλία. Στη συνέχεια από αγροτικούς δρόμους φτάνουμε στην είσοδο των Μεσελέρων κι από εκεί για είκοσι περίπου λεπτά περπατάμε το άχαρο κομμάτι πάνω στον αυτοκινητόδρομο που συνδέει το χωριό με τον επαρχιακό δρόμο προς Μάλλες.

Το καλντερίμι από Καλό Χωριό για Μεσελέρους

Με την ωραία θέα στον κόλπο του Μεραμπέλλου

Μέσα στο πευκόδασος

Στάση στο εκκλησάκι του Προφήτη Ηλία

Μεσελέροι

>>Ξαναμπαίνουμε σε αγροτικό δρόμο με κατεύθυνση την Πρίνα και ανεβαίνουμε στο χαρακτηριστικό εκκλησάκι στην κορυφή του λόφου που δεσπόζει επάνω από το χωριό και αυτό Προφήτης Ηλίας ονομάζεται. Επισκεφτήκαμε στη συνέχεια την πλατεία της Πρίνας με ελάχιστους πλέον κατοίκους να παραμένουν στο χωριό. Για την επιστροφή επιλέξαμε το πολύ όμορφο μονοπάτι παράλληλα της Κατσικαντάρας, την οποία βλέπαμε καταπράσινη και δελεαστική για επίσκεψη. Ολοκληρώθηκε η πεζοπορία μας στις πηγές του Πύργου με τα μάρμαρα του αρχαίου πολιτισμού μας δίπλα στις στέρνες παρατημένα στο έλεος του καιρού και των ανθρώπων». Περπατήσαμε περίπου 14,5 χλμ σε 4,5 ώρες με τις στάσεις μας».

Πρίνα

Πρίνα από τον λόφο του Προφήτη Ηλία Πρίνας

Θέα από τον Προφήτη Ηλία στον κόλπο του Μεραμπέλλου

Κατέβασμα από το γνωστό, καλά σηματοδοτημένο μονοπάτι που συνδέει τον Πύργο με την Πρίνα παράλληλα με το ρέμα του Κατσικαντάρα

Με την ωραία θέα

Πύργος Καλού Χωριού

Αρχηγοί μας ο Πρόεδρος, Γιώργος Αρναουτάκης, κι ο Ταμίας, Γιάννης Πάγκαλος, και τους ευχαριστούμε!

Μάρμαρα στον ήλιο

ΑΡΧΗΓΟΣ: Γιάννης Πάγκαλος, Γιώργος Αρναουτάκης

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ:  Γιάννης Πάγκαλος, Γιώργος Αρναουτάκης

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Γιάννης Πάγκαλος

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗΣ:  Μαρία Μετζογιαννάκη

ΒΙΝΤΕΟ: --------------------------

ΣΤΟΝ ΕΠΙΤΑΦΙΟ ΤΟΥ ΛΙΜΝΑΚΑΡΟΥ

Κατάφερε για μια ακόμα φορά ο Ορειβατικός Σύλλογος Αγίου Νικολάου να δώσει το παρόν στην περιφορά του Επιταφίου στο οροπέδιο του Λιμνάκαρου, την Μεγάλη Παρασκευή (10 Απρίλιου 2026) παρέα με μια μικρή ομάδα του Φ.ΟΡ.Σ. Σητείας και μια ακόμα μεγαλύτερη του Ε.Ο.Σ. Ηρακλείου, για να μην ξεχάσουμε τον διοργανωτή συντοπίτη μας Ε.Ο.Σ. Λασιθίου. Μια θρησκευτική παράδοση που γίνεται κάθε χρόνο αιτία για μάζωξη των ορειβατών τουλάχιστον της ανατολικής Κρήτης. Δεν είναι τυχαίο που αποκαλείται «ο Επιτάφιος των Ορειβατών»!

Ομαδική στο γνωστό σημείο λίγο πριν το κατέβασμα στο Λιμνάκαρο, πίσω το χιονισμένο Σπαθί, κάτω δεξιά αχνοφαίνεται το εκκλησάκι του Αγίου Πνεύματος

Η ανάβαση 

Ξεκινάμε όπως κάθε χρόνο από το θεματικό κέντρο «Λάσινθος», δίπλα στον Άγιο Γεώργιο – ο Ε.Ο.Σ. Ηρακλείου θα ξεκινήσει από Αβρακόντε, ο Ε.Ο.Σ. Λασιθίου είναι ήδη πάνω για τις προετοιμασίες-  κι ακολουθούμε το ανηφορικό μονοπάτι Ε4. Όσο ανεβαίνουμε τόσο ανοίγεται κι η θέα στο οροπέδιο Λασιθίου, περικλεισμένο από τα βουνά της Σελένας βόρεια και της Δίκτης νότια με τα γραφικά χωριουδάκια στους πρόποδές τους και το εύφορο καλλιεργήσιμο έδαφος στο κέντρο, όπου παράγονται ίσως τα καλύτερα λαχανικά της Κρήτης.

Έναρξη από το θεματικό κέντρο "Λάσινθος" ακολουθώντας το μονοπάτι Ε4

Στάση ανασύνταξης

Οροπέδιο Λασιθίου, ευλογημένος τόπος

 Όταν φτάνουμε στο ανώτερο υψομετρικά σημείο, ξεπετάγονται μπροστά μας οι χιονισμένες κορφές της Δίκτης. Με έκπληξη βλέπουμε ότι μεγάλο μέρος του χιονιού έχει χρώμα καφετί, αποτέλεσμα του πρόσφατου κύματος σκόνης που κάλυψε ολόκληρη την Κρήτη! Λίγο πιο μετά κάτω απ’ την ψηλότερη κορφή, το Σπαθί (2.148) εμφανίζεται το μικρότερο οροπέδιο του Λιμνάκαρου με το γραφικό εκκλησάκι του Αγίου Πνεύματος. Πίσω του η κορυφή Στροβίλι με το φιλόξενο καταφύγιο του ΕΟΣ Λασιθίου, όπου έχουν γίνει τόσες Παγκρήτιες μαζώξεις των ορειβατικών συλλόγων Κρήτης. Γνωστά κι αγαπημένα μέρη!

Οι χιονισμένες ακόμα κορυφές της Δίκτης ξεπετάγονται μπροστά μας

Οροπέδιο του Λιμνάκαρου

Οι χιονισμένες κορυφές έχουν χρώμα καφετί από την προσφατη επέλαση της αφρικάνικης σκόνης

Εκπληκτικές φωτογραφίες της ομάδας που ανέβηκε στο Σπαθί με το σκονισμένο κοκκινωπό χιόνι, σαν εικόνες απ' τον Άρη (φωτο Ζαχαρίας Ροδιτάκης) 

Κατηφορίζοντας πηδάμε ανάμεσα από μεγάλες κολύμπες νερού και ρυάκια και χαζεύουμε τα αγροκτήματα με τα δέντρα, καρυδιές να είναι; καστανιές; φουντουκιές; δεν έχουν βγάλει ακόμα φύλλα, για να ξέρουμε. Στο εκκλησάκι η λειτουργία δεν έχει ξεκινήσει ακόμα, αντίθετα οι προετοιμασίες καλά κρατούν: οι άντρες στήνουν πάγκους απέξω για το παραδοσιακό κέρασμα που θα ακολουθήσει κι οι γυναίκες στον περίβολο στολίζουν τον Επιτάφιο με άνθη και λεμονανθούς. Εδώ θα διασκορπιστούμε κι εμείς: άλλοι θα στολίσουν, άλλοι θα αρχίσουν τις ρακές στα παρεάκια που έχουν στήσει τεζάκια στα λιβάδια με τις μαργαρίτες, άλλοι θα περπατήσουν ένα γύρω, άλλοι θα μαζέψουν χόρτα και ραδίκια. Μια ομάδα έμπειρων ορειβατών θα ..πεταχτεί κι ως την κορυφή του Σπαθιού χαρίζοντας μας στη συνέχεια όμορφες φωτογραφίες με το καφετί χιόνι και τη λασπουριά να θυμίζει τοπίο του Άρη, του κόκκινου πλανήτη!

Πολλά τα νερά στην περιοχή

Το εκκλησάκι του Αγίου Πνεύματος

Και το εσωτερικό του

Έφτασε κι ο ιερέας

Η Βάσω κι η Σοφία έλαβαν μέρος στον στολισμό φτιάχνοντας μυρωδάτες κολαϊνες από λεμονανθούς

Η ακολουθία του Επιταφίου

Οι καμπάνες που χτυπάνε δυνατά, σημάδι ότι η τελετή ξεκινά, θα μας μαζέψουν όλους γύρω απ’ το εκκλησάκι. Κι εκεί στα ανθισμένα λιβάδια, κάτω απ’ τις χιονισμένες κορφές, έξω στη μητέρα φύση, όλοι μαζί ντόπιοι κι ορειβάτες, θρησκευόμενοι ή και όχι τόσο πολύ, καλλίφωνοι ή και παράφωνοι –τι σημασία έχει;- θα ενώσουμε τις φωνές μας για να τραγουδήσουμε τα εγκώμια και να φτάσει το λυπητερό τραγούδι ως τον ουρανό. «Η ζωή εν τάφω», «Άξιον εστί», «Ώσπερ πελεκάν», «Ω γλυκύ μου έαρ» κι όλοι εκείνοι οι ύμνοι που μας συντροφεύουν από τα παιδικά μας χρόνια. Που είναι κάτι παραπάνω από θρησκεία και πίστη: είναι παράδοση, είναι πατρίδα, είναι ομαδικότητα, είναι το ελληνικό Πάσχα! Και στη συνέχεια θα περιφέρουμε τον στολισμένο Επιτάφιο στα λιβάδια έξω από την εκκλησία και θα περάσουμε όλοι από κάτω για μια τελευταία είσοδο στον χώρο του ναού, θα ευχηθούμε ο ένας στον άλλο: «Και του Χρόνου!» και «Καλή Ανάσταση!», θα περάσουμε για ένα νηστίσιμο κέρασμα: χαλβά, ελιές, παξιμαδάκια με τη συνοδεία άφθονης ρακής και τέλος θα πάρουμε τον δρόμο της επιστροφής, παρέα όλοι οι ορειβάτες, χαρούμενοι που μπορέσαμε για μια ακόμα φορά να γίνουμε μέτοχοι της όμορφης αυτής εορτής!

Ψάλλοντας τα εγκώμια στον Επιτάφιο του Λιμάκαρου, μια εμπειρία που πρέπει κάποιος να ζήσει τουλάχιστον μια φορά στη ζωή του

Φανταστική λήψη του Γιάννη Πάγκαλου

Περιφορά του Επιταφίου στα λιβάδια του Λιμνάκαρου

Και γύρω από την εκκλησία

Νηστίσιμο κέρασμα μετά την τελετή και τα αγιασμένα λουλούδια του Επιταφίου

Επιστροφή με λάφυρα τα λουλούδια του Επιταφίου

Επιστροφή 

Ευχαριστούμε από καρδιάς τον Ε.Ο.Σ. Λασιθίου και τους κατοίκους της περιοχής που κρατάνε πάντα πιστά και με συνέπεια τις παραδόσεις μας! Και του χρόνου με το καλό! Καλή Ανάσταση!

Κατάφερε και το παπάκι μας φέτος κι ανέβηκε Λιμνάκαρο. Αν τραγούδησε και τα εγκώμια δεν το γνωρίζω!

ΑΡΧΗΓΟΣ: Γιάννης Πάγκαλος,

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ:  

Γιάννης Πάγκαλος, Μαρία Μετζογιαννάκη, Ζαχαρίας Ροδιτάκης 

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ - ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗΣ: 

Μαρία Μετζογιαννάκη

ΒΙΝΤΕΟ: Γιάννης Πάγκαλος