ΟΡΕΙΒΑΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ: φαράγγι Απιδιανό

Sunday, 24 May 2026

ΑΠΙΔΙΑΝΟ ΦΑΡΑΓΓΙ ΜΕ ΤΟΝ ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟ

Την Κυριακή 24 Μαΐου 2026 ο Ορειβατικός Σύλλογος Αγίου Νικολάου και Φυσιολατρικός Ορειβατικός Σύλλογος Σητείας ταξίδεψαν στη ΝΑ πλευρά του Νομού Λασιθίου σε μια πεζοπορία στην πραγματικά ανεξερεύνητη Κρήτη αντάξια του αρχηγού της, Χριστόφορου Χειλαδάκη.

Η ομάδα σε στιγμές ξεκούρασης στην κοίτη του Απιδιανού φαραγγιού

Εκκίνηση απ’ το χωριό Έξω Απίδι

Το πρώτο πράγμα που αναρωτιέσαι είναι που βρίσκεται το Έξω Απίδι. Αποτελεί, λοιπόν, κοινότητα της δημοτικής ενότητας Λεύκης του Δήμου Σητείας, μαζί με τους οικισμούς Καλό Λάκκο και Μέσα Απίδι σε μία πεδιάδα σε υψόμετρο 580 μέτρων, πολύ κοντά στο οροπέδιο των Αρμενοχαντράδων και 4 χλμ από τη Ζήρο. Στην κοινότητα ανήκει και ο Γούδουρας οικισμός παραλιακός (πληροφορίες από Βικιπαίδεια), αλλά και ο γνωστός μας Αθερινόλακκος με το εργοστάσιο της Δ.Ε.Η. και το εξωτικό Κουφονήσι (η αρχαία Λεύκη, που πλούτισε από το εμπόριο πορφύρας).

Μέσα Απίδι, ο μεγαλύτερος οικισμός!

Ποιο είναι το Απιδιανό φαράγγι; Η μόνη μαρτυρία γι’ αυτό απ’ την ιστοσελίδα Cretan beaches, που το δηλώνει ως τεχνικό κι απροσπέλαστο σε απλή πεζοπορία. «Δεν ισχύει», με διαβεβαιώνει ο Χριστόφορος, «θα δεις». «Το μόνο ανησυχητικό είναι η βροχόπτωση» –για άλλη μια φορά- του Σάββατου, που έφερε αρκετές ακυρώσεις κι απ’ τους δυο συλλόγους. Έτσι αυτήν την ιδιαίτερη διαδρομή θα την χαρούν μόλις 11 ορειβάτες. Βολικό από μία άποψη, όπως αποδείχτηκε, καθώς η διαδρομή δεν είναι κυκλική κι όλη η ομάδα κατάφερε να χωρέσει στην επιστροφή στην κλούβα του Νίκου.

Ο Γούδουρας έχει συνολικά 7 φαράγγια, τα περισσότερα από τα οποία περνιούνται μόνο με τεχνικό εξοπλισμό. Στο συγκεκριμένο φαράγγι μπορείς στο πάνω μέρος του να παρακάμψεις τα σημεία που χρειάζονται ραπέλ (καταρρίχηση με σκοινιά)

Οικισμοί – Άνθρωποι

Ώσπου να μαζευτούμε όλοι στο σημείο εκκίνησης , ο Χριστόφορος είχε ήδη ανάψει ένα κερί στην εκκλησία, είχε κανονίσει συνάντηση με τον ιερέα του χωριού να μας ξεναγήσει στον εγκαταλελειμμένο οικισμό Δρογγάρι, έχει πιάσει συζήτηση με τους γείτονες για να μάθει πληροφορίες για άλλες αξιόλογες θέσεις στην περιοχή. Στην μάζωξη της ομάδας μας λέει κάθε λόφο, κάθε μέρος που αφορά, την ιστορία, την παράδοση, τη θρησκεία, τα φυτά, πληροφορίες που ούτε κι οι ντόπιοι καλά-καλά δεν γνωρίζουν.

Άγριο αγιόκλημα κοντά στον οικισμό

Εκκίνηση πορείας από το Έξω Απίδι

Πρώτη στάση το Δρογγάρι, κάτω απ’ τον λόφο του Προφήτη Ηλία με το ομώνυμο εκκλησάκι, ερειπωμένος οικισμός, με μεγάλη ιστορία, αφού έχει ίχνη κατοίκησης από τα μινωικά ως τα βυζαντινά χρόνια, στα οποία οφείλει πιθανόν το όνομά του -στον στρατιωτικό τίτλο Δρουγγάριος- και πιθανόν ιδρύθηκε από κάποιον τέτοιον τιτλούχο.

Ο εγκαταλελειμμένος βυζαντινός οικισμός Δρογγάρι με την εκκλησία του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου, πίσω στον λόφο φαίνεται επίσης το ξωκλήσι του Προφήτη Ηλία στην όμορφη πεδιάδα των Απιδίων στα 580 μ. υψόμετρο

Ο παπα-Γιάννης μας άνοιξε τη θύρα του ναού και μας δίνει πολλές πληροφορίες για την περιοχή

Ο Χριστόφορος φωτογραφίζει το ξύλινο τέμπλο του ναού αγιογραφημένο στα 1.907 από τον γνωστό αγιογράφο του νομού Λασιθίου Θεοφάνη Πάγκαλο, γεννημένο στην Κριτσά.

Το φαράγγι

Στη συνέχεια κατηφορίζουμε προς τη ρεματιά που θα μας οδηγήσει σε λίγο στο κυρίως φαράγγι. Όμορφη φύση, αποτέλεσμα των όψιμων ανοιξιάτικων βροχών: καταπράσινες αστοιβίδες, θρούμπη και κρητικός έβενος ανθισμένα, καμπανούλες σκαρφαλωμένες στα βράχια: campanula pelviformis, campanula spatulata, πολύ συχνές κι όμως ενδημικές μόνο στην ανατολική Κρήτη! Ένα κοπάδι πρόβατα που κουδουνίζουν γύρω μας. Σπήλαια μεγάλα κι εντυπωσιακά στα πρανή του φαραγγιού, ενίοτε και με τοιχίο στο άνοιγμα, δείγμα χρήσης τους από βοσκούς στο παρελθόν. Πυκνές συστάδες από πρίνα και λιοπρίνια διάσπαρτες εδώ κι εκεί. Λακκούβες με νερό αποτέλεσμα της χθεσινής νεροποντής -ευτυχώς ο ήλιος κι ο αέρας στέγνωσαν τα βράχια και δεν γλιστρούν. Κι ακόμα πολλά καμίνια για την παραγωγή ασβέστη, υλικό ευρείας χρήσης κάποτε.

Καταπράσινη φύση κι οι αστοιβίδες ακόμα στα καλύτερα τους!

Πολλά τα καμίνια για την εξαγωγή του ασβέστη από τον ασβεστόλιθο

campanula pelviformis (λούτα για τους ντόπιους), όμορφη και ενδημική της ανατολικής Κρήτης

Μεγάλος πρίνος στη μέση της διαδρομής

Συστάδες από πρίνα και λιοπρίνια στο φαράγγι

Σπήλαια με τοιχίο στην είσοδο για κτηνοτροφική χρήση

Η γιγαντο-σπηλιά του Καλύβα

Το φαράγγι από εκεί

Άγρια αγγινάρα

Στα πολύ στενά του μέρη το φαράγγι σε γεμίζει δέος. Η κοίτη γεμίζει με βράχους μεγάλους κι η διάβαση τους θέλει προσοχή. Χρειάζεται ψάξιμο για το σωστό σημείο κατάβασης. Πολλές φορές εξερχόμαστε απ’ αυτήν, για να αποφύγουμε απότομα κάθετα βράχια, που χρειάζονται ραπέλ! Μια διαδικασία που δεν σε αφήνει να βαρεθείς.

Στο κυρίως μέρος του το φαράγγι είναι πολύ εντυπωσιακό και προκαλεί δέος!

Φτάνουμε κάποτε στην έξοδό του και το τοπίο ημερεύει: ελιές, μέλισσες κι ο Γούδουρας με τα θερμοκήπιά του στο βάθος. Χωματόδρομος μας οδηγεί στο σχετικά πρόσφατα εγκαταλελειμμένο Σαμακίδι.

Ο αρχηγός - Ευχαριστίες

Σ’ αυτήν την ιδιαίτερη πεζοπορία σε μέρη άγνωστα για τον σύλλογό μας, αρχηγό είχαμε έναν μεγάλο γνώστη του κρητικού τοπίου, τον καλό μας φίλο, Χριστόφορο Χειλαδάκη. Άνθρωπος φύσει ταξιδευτής χωρίς να κάνει διάκριση σε μέρη εξωτικά (Μαδαγασκάρη, Σοκότρα, Αντίγκουα κ.α.) ή το απλό ξωκλήσι της κρητικής υπαίθρου, την απομονωμένη στάνη, το ανεξερεύνητο σπήλαιο. Αρθρογράφος σε πολλά λήμματα της γνωστής ιστοσελίδας Cretan beaches, συνδημιουργός παλιότερα του πολύ καλού περιοδικού «Κρητικό Πανόραμα», άνθρωπος με πλήθος γνώσεις, αλλά πάντα απλός, καταδεκτικός και με χιούμορ. Τα τελευταία χρόνια με προσωπικό κανάλι στο youtube “Christopher travelling”, όπου μπορεί κάποιος να βρει βιντεάκια απ’ το σεργιάνι του στον κόσμο! Τιμή μας και πολύ τον ευχαριστούμε, που βρήκε χρόνο κι αφιέρωσε αυτήν την Κυριακή στον Σύλλογό μας!

Για την ιστορία περπατήσαμε περίπου 7 χλμ με 51 μέτρα υψομετρική κι αν τα νούμερα δεν φαίνονται εντυπωσιακά να πούμε ότι η κατάβαση τέτοιου είδους φαραγγιού είναι από μόνη της πολύ χρονοβόρα και κοπιαστική και γυμνάζει όλους σχεδόν τους μυς του σώματος, Γι’ αυτό μετά την πεζοπορία νιώθουμε όλοι κομμένοι και καταπονημένοι!