ΟΡΕΙΒΑΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ: φαράγγι Σκοτεινάγρας

Sunday, 26 July 2026

ΣΤΑ ΦΑΡΑΓΓΙΑ ΤΗΣ ΣΦΑΚΑΣ

Την Κυριακή 26 Ιουλίου 2026 ο Ορειβατικός Σύλλογος Αγίου Νικολάου ακολούθησε τον Ορειβατικό Σύλλογο Ηρακλείου στη διάσχιση των δύο φαραγγιών που περικλείουν τη Σφάκα Σητείας: Φαράγγι Τσιγκούνη ή καλύτερα «Σκοτεινάγρας» στα δυτικά και φαράγγι Κουδουμή στα ανατολικά!

Ομαδική στη θέση Στενός Πόρος στο φαράγγι της Σκοτεινάγρας (γνωστό ως Τσιγκούνη)

ΦΑΡΑΓΓΙ ΣΚΟΤΕΙΝΑΓΡΑΣ (ΤΣΙΓΚΟΥΝΗ)

Η πεζοπορία μας ξεκινά κατά τις 10.00 η ώρα από την είσοδο του φαραγγιού στη δυτική πλευρά της Σφάκας στον δρόμο προς Λάστρο. Εδώ μαζευόμαστε καμιά 30αριά νοματαίοι κι απ’ τους δύο συλλόγους, έτοιμοι με ορειβατικά μποτάκια, μπατόν και κράνη, γιατί και τα δύο φαράγγια θεωρούνται άγρια, στενά, με συνεχείς κατολισθήσεις βράχων που αλλάζουν συνεχώς την κοίτη, δασωμένα επίσης, σε μερικά σημεία χρειάζεται και σκαρφάλωμα και γενικά είναι φαράγγια που θέλουν την προσοχή τους και τη βοήθεια κι ασφάλεια που σου δίνει μια οργανωμένη ομάδα!

Ξεκινάμε λοιπόν ακολουθώντας τον αρχηγό παρακάμπτοντας θάμνους και δέντρα βουτώντας κυριολεκτικά στην κοίτη του φαραγγιού. Περπατώντας συναντάμε τα ερείπια από παλιό καμίνι, απομεινάρι ενός κόσμου που χάνεται. Για καμιά ώρα συνεχίζουμε πάνω στις κροκάλες της ρεματιάς κάτω από δέντρα (σφάκες, συκιές, σχοίνα, λιοπρίνια κι αργότερα πρίνα), που κρύβουν το φως του ήλιου, ώσπου φτάνουμε στο πρώτο τοιχίο, δηλαδή μια ψηλή γλίστρα, δημιουργημένη απ’ το νερό. Εδώ ο αρχηγός ρίχνει σκοινί και μας δείχνει τα βασικά της τεχνικής αναρρίχησης (κρατάς σκοινί, πατάς γερά στον τοίχο, ρίχνεις το σώμα πίσω κι άντε γεια!). Τέτοια σημεία δημιουργούν συνωστισμό, ώσπου να περάσουν όλοι και καθυστερήσεις, είναι όμως κι εκείνα που σε κάνουν να αισθάνεσαι σαν παιδί! Παρόμοια θα συναντήσουμε αρκετά στη διαδρομή, όπως κι εντυπωσιακά πετρώματα, που θα δώσουν θαυμάσιες φωτογραφίες. Το τελευταίο εμβληματικό τοιχίο θα είναι ο «Στενός Πόρος», ένα φυσικό οικοδόμημα σαν πύργος ύψους 6-7 μέτρων, το οποίο θαυμάζουμε, αλλά στη συνέχεια παρακάμπτουμε σκαρφαλώνοντας από δεξιά.

Θα πάρουμε τέλος την ανηφορική σάρα εξόδου, που οδηγεί στη μάντρα του Μανώλη Μαυροματάκη, τον οποίο ευχαριστούμε που έδεσε τα σκυλιά, καθώς ήξερε ότι θα περάσουμε και καλό θα ήταν όποιος έχει σκοπό να πεζοπορήσει εδώ να τον συνεννοείται. Είναι δε ο ίδιος ο κύριος Μανώλης μια εμβληματική μορφή των Σητειακών βουνών και δεινός γνώστης τους, πάντα πρόσχαρος με τους ορειβάτες, καθώς πολλά μονοπάτια για το όρος Ορνό ξεκινάνε από το μαντρί του.

Στα φαράγγια αυτά επειδή τα τοιχώματα είναι στενά και πέφτουν πολλές πέτρες τα κράνη είναι απαραίτητα. Ακόμα αν και δεν θεωρούνται τεχνικά, ένα σκοινί κακό δεν κάνει στα πετρώδη περάσματα

Σιέστα σε ανοικτό χώρο για πιο πολλή ασφάλεια

Στον στενό πόρο

Η σάρα προς την έξοδο του φαραγγιού

ΟΡΟΠΕΔΙΟ ΜΟΝΟΚΑΡΑΣ

Βγαίνουμε λοιπόν στην δυτική πλευρά του μικρού οροπεδίου της Μονοκαράς (750μ.) στα ριζά της ψηλότερης κορφής του όρους Ορνό, της Ασκορδαλιάς (1.237 μ.) και ακολουθούμε τον χωματόδρομο, που θα μας οδηγήσει στην καρδιά του οικισμού στο εκκλησάκι του Τιμίου Σταυρού. Το μέρος αποτελείται από μαγατζέδες, Σφακιανών και Τουρλωτιανών, κοντά σε περβόλια με οπωροφόρα (αχλαδιές, μηλιές, καρυδιές, κερασιές, καστανιές κλπ) και πολλά αμπέλια. Σε εποχές εργασιών πχ. κλάδεμα, τρύγος, σφύζει από ζωή, σήμερα πάντως είναι έρημο.

Βγαίνοντας απ' το φαράγγι αντικρίζουμε επιτέλους τις βόρειες ακτές. Σε πρώτο πλάνο το λατομείο στο Αλτσί και πίσω η δυτική πλευρά του κόλπου του Μεραμπέλλου

Στο εκκλησάκι Τιμίου Σταυρού Μονοκαράς

Διασχίζοντας το μικρό οροπέδιο, ώσπου να βρούμε το φαράγγι του Κουδουμή. Βρισκόμαστε στις βόρειες υπώρειες του όρους Ορνό, ανάμεσα στις κορυφές Ασκορδαλιά, Μακρύς Λάκκος, Πισκοπιανή.

Το "άνθος" της εποχής, Εχίνωψ ο Ακανθότατος (Echinops Spinosissimus), με άνθη που μοιάζουν με αχινούς, κόβει σαν στιλέτο, πραγματικά "ακανθότατος"

Ανθισμένα τα θυμάρια ακόμα μοσχοβολάνε
ΦΑΡΑΓΓΙ ΚΟΥΔΟΥΜΗ

Διασχίζουμε λοιπόν το εύφορο οροπέδιο και λίγο πριν το διάσελο Πισκοπιανής – Καλού Λάκκου κατηφορίζουμε για το φαράγγι του Κουδουμή. Ανάλογης ομορφιάς κι αυτό με την ίδια έντονη προσωπικότητα, όπως το προηγούμενο, πλην άχαρο στο κατέβασμα και την επιστροφή -κατ’ εμέ-, οδηγεί στο τελείωμά του σε μια μεγάλη ρεματιά γεμάτη με αρωματικά φρύγανα, θυμάρια ανθισμένα και ρίγανη. Στην έξοδό του πριν τον ΒΟΑΚ σταματάμε λίγο να ποτίσουμε τα κρινάκια, που έχει φυτέψει ο Νίκος απ’ τον Φ.ΟΡ.Σ. Σητείας δίπλα στην αναμνηστική πλάκα, αφιερωμένη στα μέλη των συλλόγων μας, Θανάση Κολοτούρου και Δώρας Καπλάνη, που έχασαν τη ζωή τους ανήμερα των Χριστουγέννων του 25 από χιονοστιβάδα στα Βαρδούσια. Στο φαράγγι Κουδουμή ήταν η τελευταία πεζοπορία τους με τους δυο συλλόγους της ανατολικής Κρήτης, πριν ακολουθήσουν αυτόνομη πορεία.

Ότι ανεβαίνεις πρέπει να το κατεβαίνεις, νόμος του πεζοπόρου. Το φαράγγι του Κουδουμή, το ίδιο απαιτητικό με της Σκοτεινάγρας

Γνωστό για τα μεγάλα δέντρα με προσωπικότητα του Κουδουμή

Ένα απ' αυτά ήταν και τούτο το εμβληματικό δέντρο που παρασύρθηκε τελικά απ' τις πλημμύρες του 22 κι έχει μείνει μόνο το κουφάρι του

Τοπίο από άλλο πλανήτη σε κάποια σημεία

Έξοδος του φαραγγιού του Κουδουμή, όπου ανοίγει και γίνεται ρεματιά

Πλακέτα αφιερωμένη στον Θανάση και τη Δώρα, τους παλιούς μας συνορειβάτες, που χάθηκαν τα Χριστούγεννα του 25. Η τελευταία τους πεζοπορία με τους συλλόγους ανατολικής Κρήτης ήταν αυτή του φαραγγιού του Κουδουμή

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ-ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ

Ήταν μια δυνατή πεζοπορία αυτή, που δεν την αντιπροσωπεύουν τα 11 χλμ και 534 υψομετρική, που έγραψε ο Χάρης ή τα 13 χλμ και 670, που έγραψε η Σοφία. Τα φαράγγια είναι πάντα δύσκολα στην διάβασή τους λόγω της ανομοιομορφίας του πεδίου και κουράζουν όλο το σώμα ειδικά όταν έχουν αναρρίχηση. Απόδειξη ότι το ίδιο βράδυ και την άλλη μέρα το πρωί νιώθαμε αποκαμωμένοι λες και τρέξαμε μαραθώνιο! Να ευχαριστήσουμε τον Ε.Ο.Σ. Ηρακλείου, που επέλεξε να περπατήσει στα μέρη μας και ιδιαίτερα τον Πρόεδρο του και αρχηγό μας στην πεζοπορία, τον Δημήτρη Σφυράκη, που πήγαινε συνεχώς πάνω-κάτω βοηθώντας όλους να περάσουν τα δύσκολα σημεία και μετά τρέχοντας να οδηγεί πάλι στην αρχή του γκρουπ. Το αποτέλεσμα ήταν να είναι όλοι ευχαριστημένοι και να περάσουν καλά, αλλά και να ολοκληρωθεί μια δύσκολη πεζοπορία χωρίς παρατράγουδα! Με το καλό να σμίγουμε σε διασυλλογικές πορείες. Και στην άλλη με καλό!

ΑΡΧΗΓΟΣ: Δημήτρης Σφυράκης, Πρόεδρος του Ε.Ο.Σ. Ηρακλείου, πανταχού παρών σήμερα κι ευχαριστούμε πολύ!!!