ΚΑΒΟΥΣΙ – ΘΕΡΙΟΣΠΗΛΙΟΣ – ΧΡΥΣΟΚΑΜΙΝΟΣ – ΑΓΡΙΟΜΑΝΤΡΑ

Κυριακή 13 Σεπτεμβρίου 2026 κι ο καιρός μας επιφυλάσσει μια μέρα με άπνοια και ζέστη. «Είναι καιρός αυτός για πεζοπορία;» σκέφτεσαι. Κι όμως να που μαζεύονται  γύρω στους 50 πεζοπόρους από όλον τον νομό, μιας και οι δύο –αδερφοί πια- σύλλογοι της ανατολικής Κρήτης συνδράμουν από κοινού: Ορειβατικός Σύλλογος Αγίου Νικολάου και Φυσιολατρικός Ορειβατικός Σύλλογος Σητείας.

Ομαδική στο "κούτελο" με θέα στον κόλπο Μεραμπέλλου και την Ψείρα και με μια θάλασσα - λάδι!

Ξεκινάμε από τη ΝΔ πλευρά του Καβουσίου και διασχίζουμε τον κάμπο. Γρήγορα φτάνουμε στην άλλη πλευρά, όπου ενημερωτικές πινακίδες μας πληροφορούν ότι, αν συνεχίσουμε ίσια βγαίνουμε Αγριόμαντρα, αν πάρουμε δεξιά πάμε προς Χρυσοκάμινο, Θεριόσπηλιο. Ήδη εδώ την κάνουν μερικοί για τα παράλια. Είναι χαρακτηριστικό της ζεστής μέρας να αυτομολούν κάθε φορά κατά ομάδες, καθώς πρέπει να περιμένουν τους υπόλοιπους μες στη ζέστη. Έτσι μόλις τελειώνει ο ανηφορικός χωματόδρομος, που μας οδηγεί στο κούτελο με τη θέα στον κόλπο του Μεραμπέλου, σκέφτομαι: «Βγάλε τους μια ομαδική τώρα, γιατί δεν θα τους ξαναδείς». Όπερ κι έγινε! Με φόντο τις κατακόρυφες ακτές που βυθίζονται στο απέραντο γαλάζιο της θέσης, που στο Google maps ονομάζεται «Σπαθίου Χωματά», στα δεξιά και τον μυχό του κόλπου αριστερά στήθηκε με πολλή προσπάθεια η ομάδα –είμαστε και 50 άτομα, ζωή να ’χουμε!

Ξεκίνημα απ' τα σοκάκια ΝΔ του Καβουσίου - έχει σχετικές πινακίδες στον Β.Ο.Α.Κ.

Έχει αρκετά καλό δίκτυο ενημερωτικών πινακίδων 

Στην κατεύθυνση προς Χρυσοκάμινο περπατώντας από ανηφορικό χωματόδρομο ως το "κούτελο" στις ακτές.

Μαγευτικά παράθυρα στην ακύμαντη -σήμερα- θάλασσα

Οι κάθετες βραχώδεις ακτές της θέσης "Σπαθιού Χωματά" και πίσω η Ψείρα.

Ο Θεριόσπηλιος (φόρος τιμής στην «Παγκόσμια Ημέρα Σπηλαίων», 13/9ου)

Στη συνέχεια οι πιο τολμηροί και περίεργοι θα κατηφορίσουμε προς αναζήτηση του Θεριόσπηλιου. Είναι αυτό το σπήλαιο δε τόσο καλά κρυμμένο, ώστε αν δεν έχεις ένα pin, δύσκολα το εντοπίζεις. Αλλά ακόμα κι αν το βρεις, η είσοδος του είναι τόσο μικρή, που αμφιβάλλεις αν αξίζει το βαρύγδουπο όνομα που του έχουν δώσει ή αν είναι τελικά αυτό το ίδιο ή μήπως κάποιο άλλο παραπλήσιο και συνεχίζεις το ψάξιμο. Αυτά πάθαμε δυο μέρες πριν στην διερευνητική, όμως σήμερα είμαστε διαβασμένοι, κρατάμε και φακούς και κράνη και μπαίνουμε μέσα λίγοι-λίγοι.  Αφού σέρνεσαι στο χώμα για να μπεις και κουτουλάς το κεφάλι αν σηκωθείς απότομα, βγαίνεις τελικά σε μια αρκετά μεγάλη αίθουσα με σταλαγμίτες, σταλακτίτες κι αρκετές νυχτερίδες (όταν έρθεις στην κατάλληλη εποχή, βρίσκεσαι αντιμέτωπος με σμήνη ολόκληρα!). Το σπήλαιο φαίνεται να έχει βάθος, αλλά το ολισθηρό έδαφος και η έλλειψη ειδικού εξοπλισμού μας απέτρεψε απ’ το να συνεχίσουμε. Η εξερεύνηση έλαβε τέλος!

Ταπεινή είσοδος του Θεριόσπηλιου, δεν την βρίσκεις, αν δεν έχεις pin!

Μπαίνεις και βγαίνεις έρποντας, όμως μέσα εντυπωσιάζει. Ο καλύτερος τρόπος, για να τιμήσουμε την παγκόσμια ημέρα σπηλαίων!

Η Χρυσοκάμινος

Σκαρφαλώνοντας την απότομη ανηφόρα ως τον δρόμο και καθώς μας τυφλώνει το λαμπερό φως του ήλιου, αναπολούμε ήδη τη δροσιά του σπηλαίου, που ίσως να έχει φιλοξενήσει πολλούς ανθρώπους και ζώα στο παρελθόν. Τη Χρυσοκάμινο στη συνέχεια την βρίσκουμε έρημη, όλοι έχουν προχωρήσει στην παραλία. Αξίζει να αναφερθούμε λίγο, ωστόσο, σε αυτόν τον σημαντικό αρχαιολογικό χώρο: είναι μία από τις λίγες περιοχής χύτευσης χαλκού στην ανατολική Κρήτη και με χρήση από τα νεολιθικά ως τα μινωικά χρόνια. Ερχόταν εδώ ακατέργαστος χαλκός μέσω εμπορίου και γινόταν η καμίνευσή του, δηλαδή ξεχώριζε από το πέτρωμα. Η τοποθεσία θεωρείται ιδανική, γιατί λόγω των δυνατών ανέμων η φωτιά δε χρειαζόταν τεχνητή βοήθεια για να διατηρηθεί. Η διαδικασία ήταν η εξής: έφτιαχναν καμίνι, έχωναν μέσα το χαλκούχο πέτρωμα και με δυνατή φωτιά, αυτό έλιωνε. Πάνω του επέπλεαν τα άχρηστα υλικά (σκωρία), τα οποία πετούσαν και κρατούσαν τον καθαρό χαλκό. Εδώ λοιπόν εντοπίσθηκαν στις ανασκαφές χιλιάδες θραύσματα από  διάτρητες καμινάδες και  κεραμικούς φυσητήρες, καύσιμη ύλη και τεράστιος όγκος σκωρίας. Αντίθετα δε βρέθηκαν καλούπια, κι αυτό  σημαίνει ότι η παραγωγή χάλκινων αντικειμένων γινόταν κάπου αλλού!

Έξω από το σπήλαιο

Απότομη ανηφόρα ώσπου να φτάσουμε πάλι στον χωματόδρομο

Αρχαιολογικός χώρος του Χρυσοκάμινου, ένας απ' τους λιγοστούς με μαρτυρία ¨καμίνευσης" χαλκού!

Η παραλία της Αγριόμαντρας ιδωμένη από τη βόρεια πλευρά.

Ο κόλπος, ένα είδους μικρού φιορδ, είναι πάντα απάνεμος και με κρυστάλλινα τυρκουάζ νερά

Η Αγριόμαντρα

Επιλέγουμε να περπατήσουμε πιο κοντά στις πετρώδεις ακτές, ως τον μεγάλο βράχο, που λέγεται «Χαράκι»  στην βορινή πλευρά της Αγριόμαντρας και να αγναντέψουμε την παραλία από κάτω και τους συνοδοιπόρους μας, που ήδη έχουν χωθεί στα δροσερά νερά της. Η μικρή αυτή, καλά κρυμμένη και απάνεμη παραλία είναι στην έξοδο του ομώνυμου φαραγγιού, έχει κτίσματα μινωικά, που υποδηλώνουν την ύπαρξη μικρού λιμανιού. Ακόμα και σήμερα έρχονται το καλοκαίρι ορδές από τουριστικά σκάφη για μπάνιο και για γκριλ –υπάρχουν κάποιες υποδομές κάτω απ’ το αλμυρίκι στην αριστερή πλευρά. Έρχονται και ντόπιοι κατά παρέες να κάνουν ολημεριά. Στα απίστευτα τυρκουάζ νερά της ριχνόμαστε κι εμείς, να σβήσουμε την κάψα μας με την σκέψη: «ιδανικός καιρός για Αγριόμαντρα σήμερα»!

Και μετά, το φαραγγάκι ίσα πάνω με το όμορφο παλιό καλντερίμι  στην νότια πλευρά του και τα δυο μικρά σπήλαια στη βόρεια, το ένα από αυτά υπήρξε εκκλησία στο παρελθόν κι ονομάζεται Αϊ-Γιάννης. Βγαίνουμε στο μικρό οροπέδιο, «Λάκκο του Αμπελιού», στο οποίο τον χειμώνα δημιουργείται μια μικρή λίμνη. Μετά κατηφορίζουμε με τον χωματόδρομο και ξεκινάει η αργή, βασανιστική –λόγω ζέστης του μεσημεριού- επιστροφή στο Καβούσι.

Πλησιάζοντας στην γραφική παραλία της Αγριόμαντρας στο τέλος του ομώνυμου φαραγγιού!

Αγριόμαντρα, στην ανατολική πλευρά του κόλπου του Μεραμπέλλου. ΚΑΤΩ: Το σπήλαιο-εκκλησάκι του Αγίου Ιωάννη κι η σημαία από δίπλα!

Όμορφη μέρα με πολλούς διαφορετικούς χώρους θέασης και μεγάλη πολύβουη παρέα, με 8,5 χλμ κι ατέλειωτες βουτιές, ένας αποχαιρετισμός στο καλοκαίρι που φεύγει. Ευχαριστούμε τις αρχηγούς Μαρία Γιαλίζη από τον Φ.ΟΡ.Σ.Σ. και Μαρία Μετζογιαννάκη από τον ΟΡ.ΣΥ.Α.Ν., καθώς και τον Χρήστο Ευγενικό που ηγήθηκε της πορείας και βοήθησε στην διερευνητική! Καλές πεζοπορίες να έχουμε και με το καλό ν’ ανταμώνουμε!

Στο μέσο οι δύο αρχηγοί από πλευράς συλλόγου: Χρίστος Ευγενικός και Μαρία Μετζογιαννάκη με την ομάδα που κινήθηκε εξερευνητικά ως την άκρη της βορινής πλευράς της παραλίας, δίπλα στο Χαράκι

ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

ΑΓΡΙΟΜΑΝΤΡΑ

ΦΑΡΑΓΓΙ ΑΓΡΙΟΜΑΝΤΡΑΣ

ΘΕΡΙΟΣΠΗΛΙΟΣ

ΧΡΥΣΟΚΑΜΙΝΟΣ

ΑΡΧΗΓΟΙ: Μαρία Μετζογιαννάκη - Χρήστος Ευγενικός 

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ:  Μαρία Μετζογιαννάκη, Γιάννης Ψαλλιδάκης, Μαρία Γιαλίζη, Βαγγέλης Πετραντωνάκης, Δημήτρης Γαρεφαλάκης

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ-ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗΣ:  

Μαρία Μετζογιαννάκη

ΒΙΝΤΕΟ: --------------

ΧΑΡΤΗΣ: Γιάννης Βούλγαρης

Powered by Wikiloc

ΠΕΖΟΠΟΡΙΑ ΚΑΒΟΥΣΙ-ΞΕΡΟΜΠΕΛΑ-ΘΕΡΙΟΣΠΗΛΙΟΣ-ΑΓΡΙΟΜΑΝΤΡΑ

Παρά τις υψηλές θερμοκρασίες από τον καύσωνα του Ιουλίου, πεζοπορία σε γνώριμες περιοχές της Ιεράπετρας, πραγματοποιήσαν φίλοι και μέλη του Ορειβατικού Συλλόγου Αγίου Νικολάου. Την Κυριακή 24 Ιουλίου, ακολουθήσαμε την διαδρομή Καβούσι – Ξερόμπελα - Θεριόσπηλος – παραλία Αγριόμαντρας - Καβούσι. 

Ξεκινήσαμε από την περιοχή του Κ.Τ.Ε.Ο που βρίσκεται κοντά στο Καβούσι, το όμορφο λασιθιώτικο χωριό χτισμένο στη μέση του καταπράσινου κάμπου κατάφυτου με χιλιάδες λιόδεντρα. Αρκετοί φίλοι της ορεινής φύσης ξεχύθηκαν για να απολαύσουν τις κρυφές ομορφιές του τόπου μας.

 

 

Ακολουθήσαμε πορεία προς βορρά και ξεκινήσαμε να ανακαλύψουμε το ‘δυσεύρετο’ Θεριόσπηλο. Αρχικά περπατήσαμε πάνω σε χωματόδρομο δίπλα σε καλλιεργημένα χωράφια και στη συνέχεια όταν το τοπίο έγινε αφιλόξενο και άγονο, συνεχίσαμε σε κατηφορικό μονοπάτι. Μετά από αρκετό ψάξιμο και ακολουθώντας τις συντεταγμένες που μας οδηγούν στο ακριβές σημείο, καταφέραμε να διακρίνουμε την καλά κρυμμένη είσοδο του σπηλαίου.

 

Ο “Θεριόσπηλιος” βρίσκεται θέση “Χυλόφτες–Θεριό”, B.Δ. από το Καβούσι σε υψόμετρο περίπου 50μ., πάνω σε μια απότομη, ανεμοδαρμένη πλαγιά. Αν και η είσοδός του είναι στενή και εντοπίζεται μόνο από κοντά, εσωτερικά είναι αρκετά ευρύχωρο με πλούσιο σπηλαιοδιάκοσμο. Έχει συνολικό μήκος 44μ, μέγιστο πλάτος 25μ και ύψος 0,5 – 7μ. Μετά την χαμηλή είσοδο, ανοίγεται χαμηλός προθάλαμος και ακολουθεί μια μεγάλη και θεαματική αίθουσα  με κατηφορικό δάπεδο, καταστόλιστη με μικρές και μεγάλες στήλες και εξαίσια συγκροτήματα από σταλαγμίτες. Στο βάθος αριστερά της μεγάλης αίθουσας βρίσκεται καταβόθρα, από τη οποία έφευγαν τα νερά όταν το σπήλαιο ήταν κοίτη υπογείου ποταμού. 

 

Με φυλαγμένα καλά τα υπόγεια μυστικά του, ο Θεριόσπηλος μας αποζημιώνει με την αλλόκοτη ομορφιά του για το ψάξιμο. Μέσα στην σκοτεινή, υγρή του ατμόσφαιρα διακρίνουμε απίθανους σχηματισμούς που έχει σμιλέψει η φύση με το πέρ
ασμα των αιώνων, αλλόκοτα πέτρινα γλυπτά και συνθέσεις ασύλληπτης ομορφιάς.

Αφήνουμε πίσω μας το σιωπηλό σπήλαιο και από μονοπάτι με απότομη ανηφορική κλίση ανηφορίζουμε προς το “Χρυσοκάμινo”, μια τοποθεσία που τα ίχνη της ταξιδεύουν μέχρι τους υστερομινωικούς χρόνους.

Το “Χρυσοκάμινo” βρίσκεται στην τοποθεσία “Χρυσός Φούρνος”, ονομασία που δόθηκε από τους ντόπιους καθώς έβρισκαν εκεί συχνά κομμάτια χαλκού. Η πρώτη ανασκαφή έγινε το 1900 και η μεγαλύτερη το 1995. Εχει εντοπισθεί μεταλλουργική εγκατάσταση που λειτούργησε από το 4500-3500 π.Χ. μέχρι το 1400 π.Χ οπότε εγκαταλείφθηκε. Στο σημείο γινόταν μόνο η καμίνευση χαλκούχων ορυκτών που εισάγονταν από άλλες περιοχές του Αιγαίου, ενώ οι υπόλοιπες εργασίες γίνονταν σε άλλη περιοχή. Είναι η μοναδική τοποθεσία χύτευσης χαλκού που έχει εντοπιστεί στην Πρωτομινωική Κρήτη και μία από τις λίγες του Αιγαίου. Το σημείο θεωρείται ιδανικό για καμίνι χαλκού, καθώς λόγω του ισχυρού ανέμου, τα κάρβουνα θερμαίνονταν συνεχώς σε υψηλή θερμοκρασία αλλά και οι αναθυμιάσεις απομακρύνονταν.

Περιπλανιόμαστε στο χώρο της ανασκαφής, απολαμβάνουμε την καταπληκτική θέα και πληροφορούμαστε για την σπουδαιότητα του χώρου από τις ενημερωτικές πινακίδες. Συνεχίζουμε από κατηφορικό μονοπάτι που ξεδιπλώνεται φιδογυριστά πάνω σε βουνοπλαγιά με θέα στο απέραντο γαλάζιο του πελάγους

Από ψηλά αντικρίζουμε την μοναδική παραλία της Αγριόμαντρας, που μοιάζει να αποτελεί συνέχεια του ομώνυμου φαραγγιού. Ακουμπώντας την ακτογραμμή, το φαράγγι μετατρέπεται σε …θαλάσσιο, καθώς τα πρανή του εισβάλουν μέσα στο νερό σχηματίζοντας ένα προστατευμένο κολπίσκο.

Η απάνεμη παραλία της “Αγριόμαντρας” βρίσκεται 24χλμ ανατολικά του Αγίου Νικολάου και είναι προσβάσιμη μόνο με σκάφος ή με τα πόδια. Απέχει από το Καβούσι 3.200μ και από το οροπέδιο "Λάκκο Αμπελιού" μόνο 650μ. Σχηματίζεται από την προέκταση των κάθετων τοιχωμάτων του ομώνυμου φαραγγιού, τα οποία προχωρούν αρκετά μέτρα μέσα στη θάλασσα σχηματίζοντας ένα μικρό κόλπο προστατευμένο από τους ανέμους. Στην δεξιά πλευρά, μέσα στη θάλασσα, ξεχωρίζει το “Χαράκι”, ένα κάθετο στενό άνοιγμα ανάμεσα στα πανύψηλα βραχώδη τοιχώματα. Στην έξοδο του φαραγγιού σχηματίζεται γραφική παραλία, με λευκή άμμο, μικρά βότσαλα και γαλαζοπράσινα, κρυστάλλινα νερά. Τα φουντωτά αλμυρίκια, οι πρόχειρες εγκαταστάσεις για BBQ και η απόλυτη γαλήνη του τοπίου μετατρέπουν την παραλία σε ιδανικό χώρο για απομόνωση και χαλάρωση. Η περιοχή χρησιμοποιήθηκε σαν λιμάνι από την περίοδο της Ενετοκρατίας μέχρι και το 1920. Το απάνεμο, φυσικό λιμανάκι χρησιμοποιούνταν για την μεταφορά πυρήνας, ζώων και άλλων φορτίων στον Άγιο Νικόλαο, καθώς δεν υπήρχε οδικό δίκτυο.

Το μικρό αλλά εντυπωσιακά όμορφο φαράγγι της Αγριόμαντρας ξεκινά από το βόρειο άκρο του οροπέδιου "Λάκκος του Αμπελιού"  κοντά στο Καβούσι. Ξεχωριστά όμορφα τα βραχώδη πρανή, με την αραιή θαμνώδη βλάστηση. Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό γνώρισμα το “σπήλαιο του Αγίου Ιωάννη”, ένα μικρό σπήλαιο που έχει λαξευτεί εσωτερικά από ανθρώπινο χέρι, ενώ στην εξωτερική του πλευρά έχει προστεθεί τοίχος από πέτρες και πιθανολογείται ότι χρησίμευε σαν κατοικία σε ασκητή ή σαν σπηλαιώδης ναός.  

Ανηφορίζουμε το φαράγγι ακολουθώντας το παλιό λιθόκτιστο καλντερίμι και σύντομα φτάνουμε στο κλειστό οροπέδιο, που τον χειμώνα συγκεντρώνει τα νερά της βροχής και μετατρέπεται σε λίμνη. Ακολουθούμε πορεία στις παρυφές του κάμπου με τις ελιές και καταλήγουμε στην αφετηρία μετά από 3 περίπου ώρες έχοντας διανύσει 11χλμ.

Ανανεώνουμε το ραντεβού για την επόμενη πεζοπορία, νιώθοντας βαθειά μέσα μας πόσο πολύτιμες είναι οι ώρες που μοιραζόμαστε με φίλους περιδιαβαίνοντας τις ομορφιές του νησιού μας!

ΑΡΧΗΓΟΣ: Λεωνίδας Κλώντζας

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: Γιάννης Πάγκαλος, Παναγιώτης Ευδαίμων

ΒΙΝΤΕΟ: Παναγιώτης Ευδαίμων

ΧΑΡΤΗΣ: Παναγιώτης Ευδαίμων

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ-ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Ελένη Λάμπρου, Γιώργος Αρναουτάκης

ΠΕΖΟΠΟΡΙΑ ΚΑΒΟΥΣΙ-ΘΕΡΙΟΣΠΗΛΙΟΣ-ΧΡΥΣΟΚΑΜΙΝΟ-ΠΑΡΑΛΙΑ & ΦΑΡΑΓΓΙ ΑΓΡΙΟΜΑΝΤΡΑΣ

Πεζοπορία την εποχή του κορονοϊού, για τους φίλους και τα μέλη του Ορειβατικού Συλλόγου Αγίου Νικολάου, στην περιοχή της Ιεράπετρας. Την Κυριακή 31 Μαΐου, τελευταία Κυριακή της φετινής, καταθλιπτικής άνοιξης, ακολουθήσαμε την διαδρομή Καβούσι – Θεριόσπηλος - Χρυσοκάμινο – παραλία Αγριόμαντρας - Καβούσι.

Μετά από αναγκαστική ακινησία αρκετών εβδομάδων λόγω των περιοριστικών μέτρων, μοιραστήκαμε μια όμορφη πεζοπορία, που συνδυάζει τοπία ξεχωριστής ομορφιάς, μπάνιο σε απρόσιτες παραλίες και σημεία ιστορικού και φυσιολατρικού ενδιαφέροντος.

 ΚΑΜΠΟΣ ΚΑΒΟΥΣΙΟΥ

Ξεκινήσαμε από την περιοχή του Κ.Τ.Ε.Ο που βρίσκεται κοντά στο Καβούσι, το όμορφο λασιθιώτικο χωριό που είναι χτισμένο στη μέση ενός καταπράσινου κάμπου κατάφυτου με χιλιάδες λιόδεντρα. Κάτω από ένα συννεφιασμένο ουρανό, δεκάδες φίλοι της ορεινής φύσης ξεχύθηκαν -μετά από τον αναγκαστικό εγκλεισμό- για να απολαύσουν τις κρυφές ομορφιές του τόπου μας.

Ακολουθήσαμε πορεία βόρεια και διατηρώντας ‘αποστάσεις ασφαλείας’ ξεκινήσαμε να ανακαλύψουμε το ‘δυσεύρετο’ Θεριόσπηλο. Αρχικά περπατήσαμε πάνω σε χωματόδρομο δίπλα σε καλλιεργημένα χωράφια και στη συνέχεια όταν το τοπίο έγινε αφιλόξενο και άγονο, συνεχίσαμε από κατηφορικό μονοπάτι. Μετά από δυο αποτυχημένες προσπάθειες προηγούμενων ετών, ελπίζουμε να σταθούμε τυχεροί αυτή τη φορά και να βρούμε το κρυμμένο σπήλαιο. Ακολουθούμε τις συντεταγμένες που μας οδηγούν στο ακριβές σημείο, αλλά μόνο με την βοήθεια του συνοδοιπόρου Τάσσου καταφέρνουμε να διακρίνουμε την καλά κρυμμένη είσοδο του σπηλαίου. 

Ο “Θεριόσπηλιος” βρίσκεται θέση “Χυλόφτες–Θεριό”, B.Δ. από το Καβούσι σε υψόμετρο περίπου 50μ., πάνω σε μια απότομη, ανεμοδαρμένη πλαγιά. Αν και η είσοδός του είναι στενή και εντοπίζεται μόνο από κοντά, εσωτερικά είναι αρκετά ευρύχωρο με πλούσιο σπηλαιοδιάκοσμο. Έχει συνολικό μήκος 44μ, μέγιστο πλάτος 25μ και ύψος 0,5 – 7μ. Μετά την χαμηλή είσοδο, ανοίγεται χαμηλός προθάλαμος και ακολουθεί μια μεγάλη και θεαματική αίθουσα  με κατηφορικό δάπεδο, καταστόλιστη με μικρές και μεγάλες στήλες και εξαίσια συγκροτήματα από σταλαγμίτες. Στο βάθος αριστερά της μεγάλης αίθουσας βρίσκεται καταβόθρα, από τη οποία έφευγαν τα νερά όταν το σπήλαιο ήταν κοίτη υπογείου ποταμού. 

Με φυλαγμένα καλά τα υπόγεια μυστικά του, ο Θεριόσπηλος μας αποζημιώνει με την αλλόκοτη ομορφιά του για το ψάξιμο. Μέσα στην σκοτεινή, υγρή του ατμόσφαιρα διακρίνουμε απίθανους σχηματισμούς που έχει σμιλέψει η φύση με το πέρασμα των αιώνων, αλλόκοτα πέτρινα γλυπτά και συνθέσεις ασύλληπτης ομορφιάς.

Αφήνουμε πίσω μας το σιωπηλό σπήλαιο και από μονοπάτι με απότομη ανηφορική κλίση ανηφορίζουμε προς το “Χρυσοκάμινo”, μια τοποθεσία που τα ίχνη της ταξιδεύουν μέχρι τους υστερομινωικούς χρόνους.

ΧΡΥΣΟΚΑΜΙΝΟ

Το “Χρυσοκάμινo” βρίσκεται στην τοποθεσία “Χρυσός Φούρνος”, ονομασία που δόθηκε από τους ντόπιους καθώς έβρισκαν εκεί συχνά κομμάτια χαλκού. Η πρώτη ανασκαφή έγινε το 1900 και η μεγαλύτερη το 1995. Εχει εντοπισθεί μεταλλουργική εγκατάσταση που λειτούργησε από το 4500-3500 π.Χ. μέχρι το 1400 π.Χ οπότε εγκαταλείφθηκε. Στο σημείο γινόταν μόνο η καμίνευση χαλκούχων ορυκτών που εισάγονταν από άλλες περιοχές του Αιγαίου, ενώ οι υπόλοιπες εργασίες γίνονταν σε άλλη περιοχή. Είναι η μοναδική τοποθεσία χύτευσης χαλκού που έχει εντοπιστεί στην Πρωτομινωική Κρήτη και μία από τις λίγες του Αιγαίου. Το σημείο θεωρείται ιδανικό για καμίνι χαλκού, καθώς λόγω του ισχυρού ανέμου, τα κάρβουνα θερμαίνονταν συνεχώς σε υψηλή θερμοκρασία αλλά και οι αναθυμιάσεις απομακρύνονταν.

Περιπλανιόμαστε στο χώρο της ανασκαφής, απολαμβάνουμε την καταπληκτική θέα και πληροφορούμαστε για την σπουδαιότητα του χώρου από τις ενημερωτικές πινακίδες. Συνεχίζουμε από κατηφορικό μονοπάτι που ξεδιπλώνεται φιδογυριστά πάνω σε βουνοπλαγιά με θέα στο απέραντο γαλάζιο του πελάγους. Η πλαγιά είναι κατάφυτη με αρωματικούς θάμνους και η άγρια ομορφιά του τοπίου μετουσιώνεται μέσα μας σαν πολύτιμο δώρο μετά το υποχρεωτικό ‘μένουμε σπίτι’.

Από ψηλά αντικρίζουμε την μοναδική παραλία της Αγριόμαντρας, που μοιάζει να αποτελεί συνέχεια του ομώνυμου φαραγγιού. Ακουμπώντας την ακτογραμμή, το φαράγγι μετατρέπεται σε …θαλάσσιο, καθώς τα πρανή του εισβάλουν μέσα στο νερό σχηματίζοντας ένα προστατευμένο κολπίσκο. 

Η απάνεμη παραλία της “Αγριόμαντρας” βρίσκεται 24χλμ ανατολικά του Αγίου Νικολάου και είναι προσβάσιμη μόνο με σκάφος ή με τα πόδια. Απέχει από το Καβούσι 3.200μ και από το οροπέδιο "Λάκκο Αμπελιού" μόνο 650μ. Σχηματίζεται από την προέκταση των κάθετων τοιχωμάτων του ομώνυμου φαραγγιού, τα οποία προχωρούν αρκετά μέτρα μέσα στη θάλασσα σχηματίζοντας ένα μικρό κόλπο προστατευμένο από τους ανέμους. Στην δεξιά πλευρά, μέσα στη θάλασσα, ξεχωρίζει το “Χαράκι”, ένα κάθετο στενό άνοιγμα ανάμεσα στα πανύψηλα βραχώδη τοιχώματα. Στην έξοδο του φαραγγιού σχηματίζεται γραφική παραλία, με λευκή άμμο, μικρά βότσαλα και γαλαζοπράσινα, κρυστάλλινα νερά. Τα φουντωτά αλμυρίκια, οι πρόχειρες εγκαταστάσεις για BBQ και η απόλυτη γαλήνη του τοπίου μετατρέπουν την παραλία σε ιδανικό χώρο για απομόνωση και χαλάρωση. Η περιοχή χρησιμοποιήθηκε σαν λιμάνι από την περίοδο της Ενετοκρατίας μέχρι και το 1920. Το απάνεμο, φυσικό λιμανάκι χρησιμοποιούνταν για την μεταφορά πυρήνας, ζώων και άλλων φορτίων στον Άγιο Νικόλαο, καθώς δεν υπήρχε οδικό δίκτυο.

Κάνουμε στάση για ξεκούραση και μπάνιο στην γραφική παραλία και με ανανεωμένες δυνάμεις διασχίζουμε ανηφορικά το συνεχόμενο φαράγγι.

 

Το μικρό αλλά εντυπωσιακά όμορφο φαράγγι της Αγριόμαντρας ξεκινά από το βόρειο άκρο του οροπέδιου "Λάκκος του Αμπελιού"  κοντά στο Καβούσι. Ξεχωριστά όμορφα τα βραχώδη πρανή, με την αραιή θαμνώδη βλάστηση. Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό γνώρισμα το “σπήλαιο του Αγίου Ιωάννη”, ένα μικρό σπήλαιο που έχει λαξευτεί εσωτερικά από ανθρώπινο χέρι, ενώ στην εξωτερική του πλευρά έχει προστεθεί τοίχος από πέτρες και πιθανολογείται ότι χρησίμευε σαν κατοικία σε ασκητή ή σαν σπηλαιώδης ναός.

Ανηφορίζουμε το φαράγγι ακολουθώντας το παλιό λιθόκτιστο καλντερίμι και σύντομα φτάνουμε στο κλειστό οροπέδιο, που τον χειμώνα συγκεντρώνει τα νερά της βροχής και μετατρέπεται σε λίμνη. Ακολουθούμε πορεία στις παρυφές του κάμπου με τις ελιές και καταλήγουμε στην αφετηρία μετά από 4.5 περίπου ώρες έχοντας διανύσει 10χλμ.

Ανανεώνουμε το ραντεβού για την επόμενη Κυριακή, νιώθοντας βαθειά μέσα μας πόσο πολύτιμες είναι οι ώρες που μοιραζόμαστε με φίλους περιδιαβαίνοντας τις ομορφιές του νησιού μας! 

ΑΡΧΗΓΟΣ: Λεωνίδας Κλώντζας

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: Παναγιώτης Ευδαίμων, Λεωνίδας Κλώντζας, Γιάννης Πάγκαλος

ΒΙΝΤΕΟ: Λεωνίδας Κλώντζας

ΧΑΡΤΗΣ: Λεωνίδας Κλώντζας

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Ελένη Λάμπρου

ΧΑΡΤΗΣ ΔΙΑΔΡΟΜΗΣ

Powered by Wikiloc