ΟΡΕΙΒΑΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ: ΚΝΩΣΑΝΟ ΦΑΡΑΓΓΙ

Sunday, 8 March 2026

ΚΝΩΣΑΝΟ ΦΑΡΑΓΓΙ – ΓΙΟΥΧΤΑΣ - ΑΡΧΑΝΕΣ

Την Κυριακή 8 Μαρτίου 2026 ο Ορειβατικός Σύλλογος Αγίου Νικολάου περπάτησε σε τοπία όμορφα και σε μονοπάτια της ιστορίας, τόσο της πρόσφατης όσο και της αρχαίας, πολύ κοντά στην πόλη του Ηρακλείου, σε μια διαδρομή που ικανοποίησε πλήρως τους περίπου 30 πεζοπόρους της ομάδας.

Ημι-ομαδική (όσων ανέβηκαν ως εδώ) στο εκκλησάκι του Αφέντη Χριστού στη δεύτερη κορυφή του ιερού βουνού των Μινωιτών του Γιούχτα.

Κνωσανό φαράγγι

Η πεζοπορία μας ξεκίνησε στις εννιά το πρωί από την υδατογέφυρα των Σπηλίων ή της Αγίας Ειρήνης, κοντά στην Κνωσό, όπου μας άφησε το λεωφορείο. Μαθαίνουμε ότι το εντυπωσιακό αυτό έργο κατασκευάστηκε την εποχή της Αιγυπτιοκρατίας (1830-40) με σκοπό την υδροδότηση του Ηρακλείου, ωστόσο πάτησε πάνω στ’ αχνάρια παλιού ρωμαϊκού υδραγωγείου. Η άφιξή μας τρομάζει τα δεκάδες πουλιά, που φωλεύουν στις μικρές οπές της μνημειώδους αυτής κατασκευής και πετάνε ψηλά πάνω απ’ τα κεφάλια μας κράζοντας.

Από εδώ θα συνεχίσουμε τραβώντας για το Κνωσανό φαράγγι μια καταπράσινη στενή ρεματιά με το ρυάκι να τρέχει, με όμορφα κρίνα, πλατάνια, κισσούς και βάτα, αλλά και πολλά σκουπίδια δυστυχώς. Το πέρασμα του είναι εύκολο από μονοπάτια και χωματόδρομους και πολύ καλά σηματοδοτημένο (έχει αγώνα ορεινού τρεξίματος στην περιοχή την επόμενη Κυριακή κι έχουν φρεσκάρει τη διαδρομή για καλή μας τύχη). Περνάμε δίπλα από περβόλια με εσπεριδοειδή, από φροντισμένα αμπέλια, από μονοπάτια, όπου ξεπροβάλουν οι πρώτες ορχιδέες, κρυφοκοιτάζοντας που και που τις κορφές της οροσειράς του Γιούχτα, τελικό στόχο της πεζοπορίας που φαίνονται στο βάθος και μας τρομάζουν με τον όγκο τους. Στάσεις με σημεία ενδιαφέροντος η εκκλησία των Αγίων Αποστόλων με την καμπάνα της από βόλι του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου, η δεύτερη υδατογέφυρα πάνω απ’ τον Συλαμιανό ποταμό, η εγκαταλελειμμένη μονή της Παναγίας της Καρυδακιανής καλυμμένη από κισσούς.

Υδατογέφυρα των Σπηλίων ή της Αγίας Ειρήνης, κοντά στην Κνωσό, όπου μας άφησε το λεωφορείο. Μαθαίνουμε ότι το εντυπωσιακό αυτό έργο κατασκευάστηκε την εποχή της Αιγυπτιοκρατίας (1830-40) με σκοπό την υδροδότηση του Ηρακλείου, ωστόσο πάτησε πάνω στ’ αχνάρια παλιού ρωμαϊκού υδραγωγείου.

Κνωσανό φαράγγι, διασχίζει την Κνωσό και τελειώνει λίγο πριν τις Αρχάνες. Μια όαση πράσινου!

Στην έξοδο του Κνωσανού φαραγγιού φαίνεται ο ο Γιούχτας, το ιερό βουνό των Μινωιτών, στο οποίο θα ανέβουμε κιόλας, προοπτική, που μας προκαλεί δέος.

Στην δεύτερη υδατογέφυρα της πορείας στον Συλαμιανό ποταμό

Στο τελείωμα του κνωσανού φαραγγιού

Εποχή της ίριδας

Και της ανθισμένης μυγδαλιάς

Στο ιερό βουνό των Μινωιτών

Αφήνοντας το φαράγγι στην έξοδό του κοντά στον Άγιο Μάμα, δίπλα στις Αρχάνες παίρνουμε αγροτικούς ανηφορικούς δρόμους ανάμεσα από καλοκλαδεμένα αμπέλια με ψηλά κλήματα παραταγμένα σε σειρές, τόσο διαφορετικά απ’ τα δικά μας. Η θέα στα βόρεια παράλια γίνεται όλο και πιο εντυπωσιακή. Φτάνουμε κάπως έτσι στον περιφραγμένο αρχαιολογικό χώρο των Ανεμοσπηλίων, όπου βρέθηκαν σπάνια -για τη μινωική Κρήτη- ίχνη με ενδείξεις ανθρωποθυσίας. Από εδώ θα αρχίσει το περίφημο μινωικό μονοπάτι που διασχίζει την δυτική πλευρά της οροσειράς του Γιούχτα, που σου χαρίζει εντυπωσιακή θέα στην κοιλάδα νότια του Ηρακλείου με οικισμούς, λατομεία αργύρου, αλλά και τις χιονισμένες κορφές του Ψηλορείτη, την σουβλερή μύτη του Στρούμπουλα. Κάποτε βλέπεις από μακριά και το εκκλησάκι του Αφέντη Χριστού, που σημαίνει και το τέλος τεσσάρων ωρών συνεχόμενης ανηφόρας για εμάς, να κρέμεται στον απότομο γκρεμό, όπου φέρνουν γυροβολιές δεκάδες όρνια. Αξιόλογα σημεία εδώ ο αρχαιολογικός χώρος με επίστρωση δαπέδου σε ένα κοίλωμα πριν τις κορυφές, το μινωικό ιερό κορυφής στην πρώτη την ψηλότερη κορφή (811 μ.) και τέλος το περίφημο τετράκλητο εκκλησάκι στην δεύτερη κορφή, δείγμα ότι το βουνό αυτό λατρευόταν ασταμάτητα ανά τους αιώνες.

Το κίτρινο το χρώμα που επικρατεί σήμερα ταιριάζει και με το μπλουζάκι μας

Όμορφα φροντισμένα αμπέλια στην έξοδο του Κνωσανού φαραγγιού στον Άγιο Μάμα

Αν και από επαρχιακό δρόμο η ανηφόρα ως το μονοπάτι προς Γιούχτα ζορίζει αρκετά

Γι' αυτό και η οργανωτική επιτροπή των αγώνων ορεινού τρεξίματος που γίνεται εδώ αποφάσισε να δώσει λίγο κουράγιο.

Πληροφορίες για τον αρχαιολογικό χώρο των Ανεμοσπηλίων από τον ειδικό, τον Γιώργο Πόθο

Ανεμοσπήλια, ο χώρος όπου βρέθηκαν τρεις μυστηριώδεις σκελετοί: ενός νεαρού άντρα δεμένου πισθάγκωνα πάνω σε βωμό με καρφωμένο μαχαίρι στην καρδιά, μιας γυναίκας δίπλα του πιθανόν ιέρειας κι ενός άντρα στο διπλανό δωμάτιο. Η ερμηνεία που δίνεται είναι ότι πρόκειται για ανθρωποθυσία κατά τη διάρκεια της οποίας ξέσπασε σεισμός!

Θέα στην δυτική πλευρά με τις χιονισμένες κορφές του Ψηλορείτη να κλέβουν την παράσταση. ΚΑΤΩ: Το μονοπάτι που διασχίζει τη δυτική πλευρά του Γιούχτα και το εκκλησάκι της κορυφής, που φαίνεται να κρέμεται στον γκρεμό.

Στο μινωικό ιερό κορυφής της πιο ψηλής κορφής του Γιούχτα στα 811 μέτρα

Λίγο πιο χαμηλά άλλο ιερό με θέα στα βόρεια παράλια.

Το μέρος φημίζεται για την πληθώρα από γύπες (gyps vulvus)

Επιτέλους στο τετρακλητο εκκλησάκι του Αφέντη Χριστού, που σαν να κρέμεται στον γκρεμό, μετά από 4ωρη ανηφόρα.

Κι άλλη μια ομαδική απ' την ανατολική πλευρά, με θέα τις Αρχάνες, που αποτελούν και το τέλος της πεζοπορίας μας.

Μετά από μια στάση να θαυμάσουμε τη θέα θα πάρουμε το κατηφορικό μονοπάτι στα ανατολικά με τη θέα στα βουνά της Δίκτης και τις Αρχάνες, που θα μας οδηγήσει σε μια περίπου ώρα στην γραφική κωμόπολη, όπου θα σταματήσουμε λίγο για φαγητό και καφέ στις περίφημες ταβέρνες και τα παραδοσιακά καφενεία και μια περιδιάβαση στα ζωγραφισμένα όμορφα σοκάκια της.

Στο κατηφορικό μονοπάτι προς Αρχάνες, την όμορφη κωμόπολη με τα γραφικά ζωγραφισμένα στενά, τις παραδοσιακές ταβέρνες και τα καφενεία.

Ένα μερακλίδικο καφεδάκι στη λιακάδα το δικαιούμαστε, νομίζω!

Χωρίς πολλές δυσκολίες η διαδρομή των 13 χλμ, αλλά με αξιόλογη υψομετρική διαφορά 740 μ, πρόσφερε εκτός από τις όμορφες εμπειρίες και μια καλή εξάσκηση. Κι όλα αυτά σε συνδυασμό με τον καλό καιρό και την καλή παρέα αποτέλεσαν μια δυνατή εμπειρία για όλους εμάς. Για όλα αυτά αισθανόμαστε ευγνώμονες στον αρχηγό μας, Παναγιώτη Ευδαίμων για την πραγματοποίηση αυτής της εξόρμησης.